Главная / Теги: Биология

Теги: Биология

Чаро ҳуҷайраи ҷанин ба бофта ё узви мушаххас табдил меёбад?

7-6

Ба ин савол бори нахуст олими барҷастаи олмонӣ, асосгузори эмбриологияи таҷрибавӣ Г.Шпеман мароқ зоҳир намудааст. Солҳои 20-30-уми асри ХХ Шпеман чунин таҷриба гузаронид. Аз ҷанини қурбоққа дар давраи аввали гаструлӣ маншаи хорда ва ҳамроҳи он маншаи мезодермаро бурида ба зери эктодермаи ҷанини дигар, ки аз вай бояд пўст пайдо мешуд, …

Муфассал »

Тафриқашавӣ чист?

hujayra

Тафриқашавӣ раванди пайдоиши тафовут ва зиёд шудани сохтор ва вазифа дар байни ҳуҷайраҳои алоҳида ва қисмҳои ҷанин мебошад. Аз нуқтаи назари морфологӣ тафриқа шудан – ба вуҷуд омадани садҳо навъ ҳуҷайраҳо, ки сохторашон махсус ва аз ҳамдигар фарқкунанда мебошад. Аз нигоҳи биохимиявӣ бошад, тафриқашавӣ – махсус гардидани ҳуҷайраҳо баҳри синтези …

Муфассал »

ГАСТРУЛЯТСИЯ ЧИСТ?

7-2

Бластула аз миқдори зиёди бластамераҳо иборат буда (масалан, дар нештаршаклҳо аз 3000 ҳуҷайра), дар рафти инкишоф ба давраи нав мегузарад, ки гаструла (аз юнонӣ gastro – меъда) ном дорад. Дар ин давра ҷанин аз қабатҳои ҷудо-шудаи ҳуҷайрагӣ – баргчаҳои ҷанин иборат аст. Қабати беруниро эктодерма (аз калимаи юнонии еcto – …

Муфассал »

ИНКИШОФИ ФАРДИИ ОРГАНИЗМҲО (ОНТОГЕНЕЗ)

ОНТОГЕНЕЗ

Онтогенез инкишофи фардии организмҳо, яъне такрори филогенез дар шакли кўтоҳу зуд ва ё инкишофи таърихии намуд аст, ки ин фард ба он дохил мешавад. Қонуни биогенетикӣ Ибтидои организми нави ҳайвонот ва растанӣ новобаста аз тарзи афзоиш аз як ё чанд ҳуҷайра оғоз меёбад, ки онҳо фақат дорои ҳиссачаҳои ирсӣ буда, …

Муфассал »

Давраи дуюми тақсимшавии мейозӣ

uchen

Ин давра умуман ба тақсимшавии митозӣ монанд буда, танҳо фарқият дар он аст, ки ин ҳуҷайраҳо гаплоидианд (1п 2с). Дар анафазаи II сентромераҳо (кашишхўракҳо), ки хроматидҳои хоҳариро пайваста нигоҳ медоранд, дар як хромосома тақсим мешаванд. Аз ҳамин вақт хроматидҳо чун дар митоз хромосомаҳои мустақили духтариро ташкил карда, ба қутбҳои бо …

Муфассал »

Инкишофи ҳуҷайраҳои ҷинсӣ (гаметогенез)

6-4

Дар ғадудҳои ҷинсӣ инкишофи ҳуҷайраҳои ҷинсӣ, ки онҳоро гамета меноманд, ба амал меояд. Ҳуҷайраҳои нарина (нутфа) дар наслдон ва модина (ҳуҷайратухм) дар тухмдон инкишоф меёбанд. Ҷудоҷинсӣ аз нигоҳи эволютсионӣ бартарӣ дорад. Ҷудоҷинсӣ сохт ва рафтори волидонро махсус гардонида, ҳамчун омили нави эволютсионӣ, яъне интихоби ҷинсӣ ташаккул меёбад ва нисбати наслҳои …

Муфассал »

Шалғам

Шалғам

Шакл, ҳаҷм ва ранги навъи шалғам (зард, сурх, бунафш, сафед) гуногунанд. Шалғам сабзавоти тезрас ва серғизоест. Шалғам манбаи витамини С то 63 мг% аст. Дар он витаминҳои В1, В2, РР, А (каротин) низ мавҷуданд. Дар шалғам то 90 % қанд, то 2 % сафеда, намакҳои минералӣ ва ғайра ҳаст. Шалғам …

Муфассал »

Шалғамча (редиска)

Шалғамча (редиска)

Шалғамчаро дар ҳама ҷо парвариш мекунанд. Шалғамча қанд. об, модаҳои нитрогений, клечатка, витамини С, намакҳои минералӣ дорад ва бинобар ин сабзавоти хуби иштиҳоовар мебошад. Шалғамчаро тару тоза ё бо қаймоқ, ҷуғрот ва ғайра истеъмол мекунанд ва аз он якҷоя бо пиёзи кабуд, бодиринг, қаймоқ салат, тайёр кардан мумкин аст. Шахсоне, …

Муфассал »

Лаблабуи ошӣ барои хурок

Лаблабуи ошӣ

Лаблабуи сурхи оширо дар ҳама ҷо мепарваранд. Дар таркиби лаблабуи сафеда кислотаҳои органикӣ, клечатка, 37-41 мг% витамини Р, витамини С дар баргаш ва намакҳои минералӣ мавҷуданд. Лаблабуи тару тозаи обпаз хусусиятҳои шифоӣ дорад. Онро хусусан ба одамони калонсоли гирифтори касалии ҷигар, қабзият ва фишории хунашон баланд, камхунӣ тавсия мекунанд. Барои …

Муфассал »

АФЗОИШИ ҶИНСӢ

АФЗОИШИ ҶИНСӢ

Афзоиши ҷинсӣ аҳамияти калони таҳаввулотӣ дошта, нисбат ба афзоиши ғайриҷинсӣ бартарӣ дорад. Зеро генотипи наслҳо дар натиҷаи омезиш (комбинатсия)-и генҳои волидон ба вуҷуд меояд. Дар натиҷа қобилияти мутобиқати наслҳо ба шароити гуногуни муҳит зиёд шуда, онҳо нисбат ба волидони худ дар мубориза баҳри ҳаёт бартарӣ пайдо мекунанд. Ҳангоми афзоиши ҷинсӣ …

Муфассал »