Главная / Биология (страница 20)

Биология

Сохти ҳуҷайраи растанӣ

Тарзи тайёр кардани микропрепа- рат (ашё)-и пардаи пиёз

Тамоми организмҳои зинда, аз он ҷумла растаниҳо, аз ҳуҷайраҳои андозаашон хеле хурд, ки бо чашми оддӣ дида намешаванд, иборатанд. Ҳуҷайра ва сохти ҳуҷайрагии организмҳоро дидан фақат бо туфайли такмилу сайқал ёфтани санъати шишасозӣ имконпазир гардид. Барои ба сохти ҳуҷайраи растанӣ шинос шудан препарати пардаи тунуку нафиси мағзи пиёзро тайёр кунед. …

Муфассал »

СОХТИ ҲУҶАЙРАВИИ ОРГАНИЗМИ РАСТАНИ

soxti-hujayra

Шиносои бо асбобҳои калоннишондиҳанда Растаниҳо организмҳои зиндаанд. Барои дуруст донистану дарк кардани равандҳо ё ҳодисаҳои барои ҳаётгузаронии растаниҳо ҳатман зарур мебояд бо сохтори дохилии узвҳои растанӣ аз наз- дик шинос шавем. Помидори сурхтоби нимхом, тарбуз, лимӯ ё себи мулоимро пора (ё дукафон) кунед. Мағзи ин меваҳо аз катакчаҳо (ковокиҳои) ни- …

Муфассал »

Узвҳои растанӣ

uzvhoi-rastani

Аз оғози баҳори некуфарҷом то охири тирамоҳ мо дар муҳити гирду атрофамон растаниҳои гулдорро мушоҳида мекунем. Бойчечак, гули наврӯзӣ, қоку, сиёҳгӯш ҳамчун косид ва навиди баҳорон хело барвакт гул мекунанд. Сипас, бунафшаи боғӣ, гули лола, савсан ба табиат ҳусну таровати фараҳбахш зам мекунанд. Бо таваҷҷӯҳи хоса ягон растании гулдор (вазирак, …

Муфассал »

Китоби дарсии Ботаника барои синфи 5-ум

Киотоби Ботаника

ИСТИФОДАБАРИ АЗ КИТОБИ ДАРСӢ Шумо дар синфи 5 аз ин китоби дарсии Ботаника таълим мегиред. Тавассути мундариҷаи китоб шумо бо номгӯи фаслу бобҳои алоҳида шинос гардида, мавзӯъҳои лозимаро бо осонӣ дарёфта метавонед. Дар охири ҳар як мавзӯъ бо мақсади санҷиши дараҷаи фаҳмишу дониши хонандагон саволҳои ба мавзӯъ дахлдор дода шудаанд. …

Муфассал »

ТАДҚИҚОТҲОИ ШОЁН ДАР ИНКИШОФИ БИОЛОГИЯ

xob

Арасту дар ин солҳо назарияи зина ба зина инкишоф ёфтани олами зиндаро гуфта гузашт ва як қатор ақидаҳои табиию илмиро пешниҳод намуд. Арасту ба чунин хулоса омад, ки олами зинда аз табиати ғайри зинда бо таъсири қувваи илоҳӣ – энтелихия (аз юнонӣ – таъсир) пайдо шудааст. Аввалин бор микроскоп ихтироъ …

Муфассал »

ГЕНОТИП ҲАМЧУН СИСТЕМАИ ТОМ

АСОСҲОИ ГЕНЕТИКА ВА СЕЛЕКСИЯ

Генҳо асоси структурӣ ва функсионалии ҳиссаи ирсиятро ташкил мекунанд. Аз мисолҳои дар боло зикршуда маълум гардид, ки генҳо ҳиссачаи алоҳида буда, ҳар як аз онҳо ягон аломатро муайян мекунад ва ба ҳамдигар вобастагӣ надоранд. Аз ин лиҳоз, чунин фикр ба миён омаданаш мумкин аст, ки гўё генотип маҷмўи механикӣ (беалоқамандӣ)-и …

Муфассал »

ГЕНЕТИКАИ ҶИНС. МЕРОСГУЗОРИИ АЛОМАТҲОИ БО ҶИНС ЧАСПИДА

АФЗОИШИ ҶИНСӢ

Масъалаи инкишоф ва пайдоиши фарқияти ҷинсӣ, механизми муайян кардани ҷинс, нигоҳ доштани таносуби муайяни ҷинсӣ дар гурўҳҳои организми ҳайвон нафақат аҳамияти назариявии биологӣ, балки аҳамияти амалӣ низ дорад. Алалхусус, бо роҳи сунъӣ танзим кардани ҷинс барои кишоварзӣ манфиат меорад. Ҷинс дар бисёр ҳайвонот дар айёми бордоршавӣ муайян мешавад. Дар ин …

Муфассал »

НАЗАРИЯИ ИРСИЯТИ ХРОМОСОМӢ

khromosoma

МЕРОСГУЗОРИИ ҲАМПАЙВАСТАГИИ ГЕНҲО:  Мендел дар таҷриба меросгузории танҳо ҳафт ҷуфт аломати нахўдро дида баромад. Баъдан бисёр тадқиқотчиён меросгузории ҷуфти аломатҳои гуногуни организмҳои дигарро омўхта, қонунҳои Менделро татбиқ намуданд. Ин қонунҳо барои ҳамаи организмҳои бо роҳи ҷинсӣ афзоишкунанда хосанд. Баъдтар маълум гардид, ки дар нахўди хушбўй ду аломат, яъне шакли гард ва …

Муфассал »

ДУРАГАКУНИИ ДИГИБРИДӢ ВА ПОЛИГИБРИДӢ

genetika

Қонуни сеюми Мендел – қонуни комбинатсияи бевоситаи генҳо (новобаста ба мерос гузаштани ҷуфти генҳо) Мендел дар асоси омўхтани меросгузории як ҷуфти генҳои аллелӣ бисёр қонуниятҳои генетикӣ, аз ҷумла, доминантӣ, тағйир наёфтани аллелҳои ресессивӣ дар дурагаҳо, таҷзияи аломатҳо дар наслҳои дурагаро бо таносуби 3:1 исбот намуд. Ҳодисаи таҷзия нишон дод, ки …

Муфассал »

Қонуни тозагии гаметаҳо

gameta

Дар натиҷаи таҷрибаҳо Г.Мендел ба хулоса омад, ки омилҳои ирсӣ, яъне генҳо дар гаметаҳо (ҳуҷайраҳои ҷинсӣ) омехта нашуда, дар ҳолати тоза (бетағйир) мемонанд. Дар наслҳои якуми гибридӣ (Ғ1) ки аз дурагакунии волидон ало- матҳои фарқкунанда пайдо шудаанд, ҳарду омил, яъне доминантӣ ва ресессивӣ ҷой дорад. Дар шакли аломат омили доминантӣ …

Муфассал »