Главная / Биология (страница 10)

Биология

Сабзиш ва инкишоф дар биология

stimulyatory-rosta-cat

Қобилият ба инкишоф хосияти умумии материя мебошад. Зери мафҳуми инкишоф ҷараёни бебозгашти қонунҳои тағйирёбии объектҳои табиати зинда ва ғайризинда фаҳмида мешавад. Дар натиҷаи инкишоф дар объект сифатҳои нав пайдо шуда, сохтори он тағйир меёбад. Инкишофи шакли зиндаи материя ё инкишофи фардиро онтогенез ва инкишофи таърихии онро филогенез меноманд. Дар давоми …

Муфассал »

Тағйирпазирӣ дар биология

rastani-gul

Тағйирпазирӣ баръакси ирсият мебошад, вале бо он робитаи зич дорад. Зеро заррачаҳои ирсӣ генҳо инкишофи ин ё он аломатро муайян мекунанд. Агар таҷдиди қолаб (матритса) – молекулаи КДН ҳамеша дақиқ сурат мегирифт, пас ҳини афзоиши организмҳо фақат аломатҳои пештара аз насл ба насл мегузаштанд ва мутобиқати намудҳо ба тағйироти шароити …

Муфассал »

Таҷдид чист? (репродуксия)

hayvonot

Таҷдид дар натиҷаи афзоиши ғайриҷинсӣ ва ҷинсии фардҳо ба вуқўъ мепайвандад. Насли организмҳои зинда, одатан ба волидонашон монанд мебошанд. Масалан, аз гурба – гурбача, аз саг – сагбача тавлид мешавад, аз дони гандум – гандум ва аз тухми (донаи) ҷав – ҷав мерўяд. Амёбаи якҳуҷайра дар вақти афзоиш ба ду …

Муфассал »

Мубодилаи модда дар организмҳо

obmen_v

Ҳамаи организмҳои зинда қобилияти мубодилаи моддаҳоро бо муҳити беруна доранд. Онҳо моддаҳои барои ғизо зарурро гирифта, маҳсули фаъолияти ҳаёти хешро хориҷ мекунанд. Дар табиати ғайризинда низ мубодилаи моддаҳо вуҷуд дорад. Вале дар гардиши ғайрибиологии модда онҳо аз як ҷо ба ҷои дигар бурда мешаванд (масалан, ҳодисаи эрозияи хок ё бодхўрдашавӣ, …

Муфассал »

Биология чист ва чиро меомузад?

биология чист

Биология аз калимаи юнонии био – ҳаёт ва логос – илмгирифта шуда, маънояш илм дар бораи ҳаёт аст. Ин истилоҳро дар як вақт бо Л.Тревиранус бори аввал соли 1802 табиатшиноси маъруфи фаронса Жан Батист Ламарк бо мақсади фаҳмиши моҳияти илм дар бораи ҳаёт чун ҳодисаи махсуси табиат пешниҳод кардааст. Биология …

Муфассал »

Барои чи одам арақ мекунад ?

araq-kardan

Савол: Барои чи одам арақи зиёд мекунад ё умуман аз кадом сабаб? Ҷавоб: Сабабш дар якчанд омилҳо мебошад, ки аз инҳо иборат аст: Вазни зиёд аз меъёр доштан; Ҳаракатҳои зиёд кардан. Агар ҳаво гарму либоси барзиёд пушида бошем боз ҳам арақкунӣ бештар мешавад; Асабӣ будан; Дил зуд-зуд тапиш карда ба …

Муфассал »

Растанӣ чист? шакл ва намуд!

brassica-gemmifera

Растаниҳо ин яке аз гуруҳи организмҳои меруста (растида мешуда) мебошад ки ба оилаи он: Дарахтон; Алафҳо; Обсабзҳо, Хорҳо; Замбуруғҳо мебошанд. Бо назардошти давраи ҳаёт доштани растаниҳо, яъне рустидан аз замин, калон шудан, гул кардан, бордор шудан, ҳосил-самара додан ва нобут шудан растаниҳоро ба органи зинда ҳамроҳ менамоянд.   Бояд қайд кард, …

Муфассал »

Моҳипарварӣ дар Тоҷикистон: нарх, намуд ва муаммо!

riba-mohi-tajik

Агар дар ҷумҳурии мо ба соҳаи моҳипарварӣ диққату эътибори ҷиддӣ дода шавад, солона то 5 ҳазор тонна гӯшти моҳӣ истеҳсол кардан мумкин аст. Ин нишондод барои таъмини амнияти озуқавории мо хеле ҳам мусоидат менамояд. Ҳоло дар ҷумҳурӣ парвариши моҳӣ дар сад муассисаҳои комплекси аграсаноатӣ ба роҳ монда шуда, танҳо дар …

Муфассал »

Миёндард – сабаб ва роҳҳои табобат

miyon-dard

Дарди миён ин бемориес, ки новобаста аз сину соли кас пайдо мешавад ва азобе ки ӯ ба иносон медиҳам ҳам имконияти кор накарданро медиҳаду ва ҳам асабҳоро хароб мекунад. Сабаби пайдоиши дарди миён гуногун мешавад ва дар байни аз ҳама паҳншудатарин сабаб ин каҷшавии сутунмуҳра мебошад, ки дар натиҷаи он …

Муфассал »

БИОЛОГИЯ

biologiya

БИОЛОГИЯ (Biologia; аз био… ва …логия), маҷмӯи илмҳоест оид ба табиати зинда. Б. ҳамаи намудҳои организмҳои занда – аз вирусҳо то одам, сохту функсияҳои онҳо, инкишоф, пайдоиш, алоқаи байни онҳо ва муҳитро меомӯзад. Системаи илмҳои биологӣ мураккаб буда, бо гуногунии ҳаёти рӯи замин, усулҳо ва мақсади тадқиқи онҳо муайян карда …

Муфассал »