Home / Gunogun / Salohiyati Prezident az kadom iborat ast?

Salohiyati Prezident az kadom iborat ast?

Prezident hamchun shakhsi olii mansabdori davlati salohiyati ziyode dorad va salohiyati u az mavqei konstitutsionii vay dar nizomi tajziyai hokimiyati davlati barmeoyad. Salohiyati Prezident inchunin az mundarijai savgandi u barmeoyad, chunki dar matni savgand mavqei Prezident hamchun sarvari davlat va hokimiyati ijroiya ba tavri majmui muayayn shudaast.

Salohiyati Prezident asosan dar moddai 69-umi Konstitutsiya va baze sanadhoi meyorii huquqi muqarrar shudaast, ki shartan ba chunin sohaho judo meshavad:

  1. Namoyandagii Tojikiston dar dokhil va khoriji kishvar. Prezident Tojikistonro dar dokhili kishvar va dar munosibathoi baynalmilali namoyandagi mekunad. Oid ba namoyandagii Prezident dar dokhili kishvar boyad qayd kard, ki ba Tojikiston muntazam mehmononi khoriji meoyand. Az rui maqomashon onhoro avval Prezident paziroi mekunad, suhbatho meguzaronad va shartnomaho mebandad.

Dar munosibathoi baynalmilalii Tojikiston bo digar mamlakatho Prezident ravobiti ijtimo iyu iqtisodi va farhangiro ba roh memonad. U na faqat dar munosibat bo digar davlatho, balki bo tashkilotu sozmonhoi baynalmilali niz Tojikistonro namoyandagi mekunad. Prezident ba tatbiqi samthoi asosii siyosati khorijii Tojikiston rohbari menamoyad, ba qarordodu sozishnomahoi baynalmilali imzo meguzorad va onhoro ba tasdiqi Majlisi namoyandagon peshnihod menamoyad. Gayr az in, saroni namoyandagihoi diplomatiro dar davlathoi khoriji va namoyandagoni Jumhurii Tojikistonro dar tashkilotu muassisahoi baynalmilali tain va ozod mekunad, etimodnomahoi saroni namoyandagihoi diplomatii davlathoi khorijiro shakhsan qabul mekunad.

  1. Tasis va barham dodani maqomoti davlati, tain va ozod kardani shakhsoni mansabdori davlati.

Dar in samt ba Prezident vakolathoi ziyod doda shudaast. U vazoratho va kumitahoi davlatiro tasis va barham doda, dastgohi ijroiyai khudro tasis medihad.

Prezident Sarvazir va digar azoi Hukumat, muovinoni Sarvazirro ba vazifa tain va az vazifa ozod karda, farmonro dar in khusus ba tasdiqi jalasai yakjoyai Majlisi milli va Majlisi namoyandagoni Majlisi Olii Jumhurii Tojikiston peshnihod mekunad. Raisoni Viloyati Mukhtori Kuhistoni Badakhshon, viloyatho, shahri Dushanbe, shahrho va nohiyahoro tain va ozod mekunad va ba tasdiqi majlisi dakhldori vakiloni khalq peshnihod menamoyad.

Prezident nomzadii rais, muovinon va sudyahoi Sudi konstitutsioni, Sudi Oli va Sudi Olii iqtisodiro baroi intikhob va bozkhond ba Majlisi millii Majlisi Oli peshnihod menamoyad. Bo rizoiyati Majlisi millii Majlisi Oli Prokurori generali va muovinoni uro ba vazifa tain va az vazifa ozod mekunad. Bo peshnihodi SHuroi adliya sudyahoi Sudi harbi, sudhoi VMKB, viloyatho, shahri Dushanbe, shahrho va nohiyahoro tain va ozod menamoyad.

  1. Imzo guzoshtan ba qonunho, bozdoshtan va bekor kardani sanadhoi maqomoti davlati.

Vakolati ba qonunho imzo guzoshtani Prezident bo prinsipi bozdoriyu muvozinati ruknhoi gunoguni hokimiyati davlati aloqamand buda, hamkorii Prezidentro bo Majlisi Oli dar sohai qonunguzori tamin mekunad. Prezident sanadhoi maqomoti idorai davlatiro hangomi mukholifati onho bo Konstitutsiya va digar qonunho bekor mekunad va yo bozmedorad.

Masalan, muvofiqi moddai 27 Qonuni konstitutsionii Jumhurii Tojikiston «Dar borai Hukumati Jumhurii Tojikiston» qaroru farmoishhoi Hukumati Tojikiston dar surati ba Konstitutsiya va qonunho muvofiq nabudani onho az tarafi Prezident bekor karda meshavad yo amali onho bozdoshta meshavad. Muvofiqi moddai 10 – umi Qonuni konstitutsionii Jumhurii Tojikiston «Dar borai hokimiyati davlati dar mahalho» Prezident dar holathoi nishondodashuda metavonad sanadhoi majlishoi mahallii vakiloni khalq va raisoni hukumathoi mahalliro bekor namoyad.

  1. Harji sarmoyai zakhiravi va muayyan namudani nizomi pul. Prezident ba sarmoyai zakhiravii Tojikiston masul buda, kharojoti maqsadnoki onro nazorat mekunad. Dar khususi jori kardani nizomi puli nav yo ba on darovardani tagyirot ba palatahoi Majlisi Oli malumot medihad.

5.Masalahoi harbi va tamini amniyati davlati. Prezident muvofiqi vazifai khud Sarfarmondehi Olii Quvvahoi Musallahi Jumhurii Tojikiston buda, farmondehoni qushunhoi harbiro tain va ozod mekunad. Baroi halli masalahoi tamini amniyati davlat SHuroi amniyatro tasis medihad va ba on rohbari menamoyad. Hangomi tahdidi khatari voqei ba amniyati davlat holati jang elon namuda, farmonro ba tasdiqi Majlisi milli va Majlisi namoyandagon peshnihod mekunad. Dar sarosari davlat va yo dar mintaqahoi judogonai on vaziyati favqulodda elon namuda, farmonro dar in khusus favran ba tasdiqi Majlisi milli va Majlisi namoyandagon, inchunin ba Sozmoni Milali Muttahid irsol menamoyad. Baroi khizmathoi shoista shakhsoni masulro ba unvonhoi olii harbi sarfaroz megardonad.

6.Halli masalahoi dodani panohgohi siyosi, dodani shahrvandi va bakhshishi jazo. Prezident haq dorad, ki masalai shahrvandiro hal namoyad, yane shakhsoni alohidaro ba shahrvandii Tojikiston qabul namoyad, shahrvandi fakhrii jumhuri elon kunad, inchunin az shahrvandii Tojikiston mahrum gardonad.

Halli masalahoi bakhshishi jazo niz dar salohiyati Prezident ast. U bo farmoni khud ba shahrvandoni khorijie, ki giriftori vayronkunii huquqi inson gashtaand, panohgohi siyosi doda metavonad. In vakolati Prezident az sanadhoi umumietirofshudai baynalmilali barmeoyad.

  1. Mukofotonidani shahvandon. Prezident muvofiqi Konstitutsiya va qonunhoi Tojikiston shahrvandonro bo joizahoi davlati, nishonho va unvonhoi iftikhorii Tojikiston sarfaroz megardonad.

Prezident tibqi moddai 58-umi Konstitutsiya huquqi tashabbusi qonunguzori dorad. Huquqi tashabbusi qonunguzori doshtan manoi onro dorad, ki Prezident dar tayyor namudani loihai qonunho ishtirok mekunad va on loihahoro ba Majlisi namoyandagon peshnihod mekunad. Muvofiqi moddai 70 dar borai

vazi mamlakat ba Majlisi Oli malumot medihad va masalahoi muhimro ba muhokimai Majlisi Oli peshnihod menamoyad.

Boyad qayd kard, ki vakolathoi nombarshuda hamai huquqhoi Prezidentro dar bar namegirand. Dar qonunhoi Tojikiston boz vakolathoi digari Prezident peshbini shudaand, ki az vazi konstitutsionii u barmeoyand. Masalan, muvofiqi Qonuni JT az 4-umi noyabri soli 1995 «Dar khususi dokhil kardani tagyirotu ilovaho ba Qonuni JT «Dar borai amniyat» az 28 dekabri soli 1993» Prezident kafili Konstitutsiya, qonunho, huququ ozodihoi insonu shahrvand, istiqloliyati milli, yagonagi va tamomiyati arzi, poydorii davlat, faoliyati mutobiqgardida va hamkorii maqomoti hokimiyati davlati, rioya gardidani qarordodhoi baynalmilalii JT meboshad.

Dastgohi ijroiyai Prezidenti Jumhurii Tojikiston Muvofiqi bandi 10 moddai 69 – umi Konstitutsiya Prezident Dastgohi ijroiyai khudro tasis medihad.

Asosi huquqii faoliyati Dastgohi ijroiyai Prezidentro Nizomnomai makhsus tashkil dodaast. Dastgohi ijroiyai Prezident ba Hukumati JT niz dakhl dorad, zero Prezident dar yak vakt Raisi Hukumati Jumhurii Tojikiston niz meboshad.

Rohbariyati Dastgohi ijroiyai Prezident dar khostu peshnihodhoro oid ba naqshai kori jambast va muvofiqa namuda, onro ba tasdiqi Hukumat peshnihod mekunad. Muvofiqi Nizomnoma Dastgohi ijroiyai Prezident masalahoro ba vositai Rayosati Hukumat ba barrasii majlisi Hukumat peshnihod mekunad.

SHubai dakhldori Dastgohi ijroiyai Prezident ba loihai qarorhoi Hukumat, ki ba muhokimai Hukumat peshnihod meshavand, malumotnoma tayyor mekunad, ki dar on sababhoi tahiya shudani loiha, doirai masalaho, bo kadom vazoratu idoraho va tashkilotu muassisaho muvofiqa shudani on zikr karda meshavand. Loihai qarorhoi Hukumat bo hama shubahoi dakhldori Dastgohi ijroiyai Prezident muvofiqa karda meshavand.

Dar majlisi Hukumati JT rohbari Dastgohi ijroiyai Prezident va muovinoni u, mudironi shubahoi on ishtirok menamoyand. Qarorhoi Hukumat dar «Majmui qarorhoi Prezident va Hukumati JT» nashr karda meshavand.

Canadhoi Prezident va masalahoi taminotu himoyai u Muvofiqi moddai 70-umi Konstitutsiya Prezident dar doirai salohiyati khud farmon va amr medihad. In sanadhoi Prezident dar tamomi qalamravi Tojikiston etibori hatmi dorand. Dar asosi bandhoi 3 va 5 moddai 55 va bandi 10 moddai 57-umi Konstitutsiya yak qismi farmonhoi Prezident ba tasdiqi Majlisi milli va Majlisi namoyandagon peshnihod karda meshavand.

Farmoni Prezident sanadi zerqonuni buda, boyad bo Konstitutsiya va qonunhoi Jumhurii Tojikiston muvofiqat doshta boshad. Dar asosi bandi yakumi qismi seyumi moddai 89-umi Konstitutsiya muvofiqat doshtani sanadhoi huquqii Prezidentro ba Konstitutsiya Sudi konstitutsioni muayyan menamoyad.

Qaror va khulosai Sudi konstitutsioni dar khususi bo Qonuni asosi muvofiq nabudani sanadi Prezident amali onro bozmedorad yo bekor mekunad.

Dar nizomi qonunguzorii JT farmonhoi khususiyati meyorii huquqi doshtai Prezident quvvai khele balandi huquqi dorand. Farmonu amrhoi Prezident baroi Hukumati Tojikiston va hukumathoi mahalli hatmi buda, tamini ijroi qatii onho vazifai hokimiyati ijroiya meboshad. Dar in khusus ham dar Konstitutsiya, ham dar Qonun «Dar borai Hukumati JT», Qonun «Dar borai hokimiyati davlati dar mahalho» va baze sanadhoi digar meyorhoi huquqi mavjudand.

Prezident shakhsi olii mansabdori davlati buda, baroi ijroi vakolathoyash ba taminoti makhsus va chorahoi makhsusi himoya ehtiyoj dorad. Hamai in masalaho, yane masalahoi dakhlnopaziri, vaqt va muzdi kor, taminot bo manzil, naqliyot, muolijai tibbi va sanatori, nafaqa, amniyati shakhsi va ahli oila dar Qonuni JT az 4 noyabri soli 1995 «Dar borai taminot, khizmatrasoni va muhofizati Prezidenti Jumhurii Tojikiston» peshbini shudaand.

Hayot, salomati va shanu sharafi Prezident tahti himoyai qonun qaror dorad. SHakhsone, ki ba hayot, salomati, ozodi va shanu sharafi Prezident suiqasd mekunand, ba javobgarii mamuri, shahrvandi va jinoi kashida meshavand.

Dar in qonun davomnokii umumii vaqti kor, muddati rukhsatii mehnatii harsola va muzdi kori Prezident muayyan shudaast.

Prezident hangomi ijroi vakolathoi khud bo binoi istiqomati va bustonsaroi davlati tamin shuda, badi khatmi muhlati ijroi vazifa onho ba Hukumati JT bargardonida meshavand. Sobiq Prezident bo binoi istiqomatii bepuli kommunali tamin karda meshavad.

Prezidenti Jumhurii Tojikiston hangomi ijroi vakolathoyash bo naqliyoti avtomobili, tayyora, charkhbol va digar namudhoi naqliyot tamin karda meshavad va azoi oilai u niz huquqi bepul istifoda burdanro az tamomi namudhoi naqliyot dorand. Sobiq Prezident umrbod bo naqliyoti shakhsi tamin karda meshavad.

Prezident ba taminoti bepuli tibbi va muolijai harsolai sanatoriyu kurorti niz huquq dorad. U dar davrai vakolati khud va badi yak soli anjomi on bo sugurtai makhsusi hatmii davlati faro girifta meshavad.

Prezident sarfi nazar az sinnu sol hangomi ba okhir rasidani muhlati vakolatash ba tamini nafaqa huquq dorad, ki onro Majlisi milli muqarrar mekunad.

Amniyati Prezidentro muhofizoni shakhsi bo vositahoi makhsusi aloqa, naqliyot, taminoti maishiyu tibbi, nigakhdorii tartiboti jamiyati va guzaronidani chorabinihoi makhsusi himoyavi dar qasri Prezident va hangomi safarhoyash ba amal mebarorand. Ba Prezident va azoi oilaash kormandoni maqomoti amniyat khizmat merasonand. Amniyati sarvari davlat dar joi istiqomati u niz tamin karda meshavad. Pas az anjomi muhlati vakolat Prezident va hamsari u bo muhofizati yakumra tamin karda meshavand.

Mablagguzorii tadbirho vobasta ba taminot, khizmatrasoni va muhofizati Prezident va digar kharojot baroi maqsadhoi namoyandagi dar dokhili kishvar va safarho ba kishvarhoi khoriji mutobiqi meyorhoi qabulgardidai baynalkhalqi az hisobi bujeti davlati surat megirad.

Savolho:

  1. Sababhoi tasisi mansabi Prezidenti Jumhurii Tojikiston kadomhoyand?
  2. Bori avval dar kadom sanadi huquqi oid ba tasisi mansabi Prezident aqida bayon shudaast? 3. Avvalin Prezidenti Jumhurii Tojikiston kay va bo kadom roh tain yo intikhob shudaast? 4.Davrai avval va duyumi islohoti konstitutsioniro dar kishvar judo namoed.
  3. Raypursii okhirin oid ba darovardani tagyiru ilovaho ba Konstitutsiya kay surat girift va maqsadi guzaronidani on az chi iborat bud?
  4. Matni savgandi Prezidentro ba fahmishi khudaton sharh dihed. 7. Salohiyati Prezident dar kadom moddai Konstitutsiya zikr shudaast.
  5. Vakolathoi Prezident dar munosibathoi baynalmilali az ijroi kadom koru amalho iborat ast?
  6. Huquqi tashabbusi qonunguzorii Prezident chi mani dorad? 11.Dastgohi ijroiyai Prezident chi guna faoliyatro anjom medihad?
  7. Sanadhoi Prezident kadomhoyand? 13. Masalahoi taminotu

himoyai Prezident dar kadom qonun peshbini shudaand? 14. Ba fikri shumo, charo ba Prezident dar masalai himoya va taminoti gunogun imtiyozhoi ziyod doda shudaast? 15. Ramzhoi Prezidenti Jumhurii Tojikiston kadomhoyand?

Загрузка...

Dar boramon

Инчунин кобед

buxoro

VOQEAHOI NIMAI AVVALI ASRI XVI

Muborizahoi Bobur Mirzo be oqibat mondand. Sarzamini Osiyoi Miyona ba zeri tasarrufi SHayboniyon daromad. Vale …