Home / Jamiyat / FAOLIYATI ILMI VA SIYOSATI DAVLATI OID BA ILMU TEHNIKA

FAOLIYATI ILMI VA SIYOSATI DAVLATI OID BA ILMU TEHNIKA

QONUNI JUMHURII TOJIKISTON

DAR BORAI FAOLIYATI ILMI VA SIYOSATI DAVLATI OID BA ILMU TEHNIKA

(Akhbori Majlisi Olii Jumhurii Tojikiston, s. 2015, №3, mod. 219)

Qonuni mazkur asoshoi tashkili, huquqi, iqtisodi va ijtimoii  faoliyati ilmi va ilmiyu tekhnikiro dar Jumhurii Tojikiston muayyan namuda, ba faroham ovardani sharoiti musoid baroi dastgirii davlatii ilm va afzun namudani sathi zehniyu farhangii shahrvandon ravona shudaast.

BOBI 1.

MUQARRAROTI UMUMI

Moddai 1. Mafhumhoi asosi

Dar Qonuni mazkur mafhumhoi zerin istifoda meshavand:

akkreditatsiyai subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki – rasmiyote, ki dar natijai amaligardonii on mutobiqati faoliyati subekthoi sohai ilm va (yo) ilmu tekhnika ba talaboti standarthoi muqarrarnamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston rasman etirof karda meshavad;

attestatsiyai kormandoni ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikii takhassusi oli – faoliyati ilmi, ki anjom dodani chorabinihoro oid ba dodani darajavu unvonhoi ilmi dar bar megirad;

dotsent, professor – unvonhoi ilmie, ki bo darkhosti tashkiloti ilmi yo muassisai talimii tahsiloti kasbi bo tartibi muqarrargardida az jonibi Komissiyai olii attestatsioni doda meshavand;

Kodeksi namunavii odobi ilmi – majmui qoidavu meyorhoi raftor, aqidavu prinsiphoi akhloqii tashkili faoliyati  ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki, ki munosibathoi jamiyatiro dar sohai tahqiqoti ilmi  tanzim menamoyad;

Komissiyai olii attestatsioni – komissiyae, ki nizomi millii attestatsiyai kormandoni ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikii takhassusi oliro tanzim menamoyad;

kollektivi muvaqqatii ilmi – ittihodiyai ikhtiyorii shakhsoni voqei be tasis dodani shakhsi huquqi, ki bo maqsadi amaligardonii faoliyati ilmi bo tartib va sharthoi muayyannamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston va dar asosi shartnomavi tasis doda meshavad;

kormandi ilmi (muhaqqiq) – shakhsi voqeie, ki dar tashkiloti ilmi, muassisai talimii tahsiloti olii kasbi yo vohidi sokhtorii tashkiloti ilmi kor karda, doroi tahsiloti olii kasbi meboshad, natijai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro ba dast meorad va tatbiq menamoyad;

korhoi ilmiyu tahqiqoti – korhoi vobasta bo justujui ilmi, anjom dodani tahqiqot, ozmoishho bo maqsadi afzun namudani donishi mavjuda va andukhtani  donishi nav, sanjishi farziyahoi ilmi, muqarrar namudani qonuniyati rushdi tabiat va jomea, jambasti ilmi, asosnokkunii ilmii loihaho;

korhoi tajribaviyu konstruktori – majmui korhoe, ki hangomi omodasozi yo navsozii mahsulot, tahiya namudani hujjathoi konstruktori yo tekhnologii namunahoi tajribavi, omoda namudan va az ozmoish guzaronidani namunahoi tajribavi va namunahoi foidanok anjom doda meshavand;

loihavu barnomahoi ilmi va ilmiyu tekhniki – hujjathoe, ki az mazmuni kori ilmiyu tekhniki iborat buda, tahqiqoti ilmi, ilmiyu tekhniki, tajribaviyu konstruktori, marketingiro bo asosnokkunii maqsadu vazifaho, muhimiyat, navgoni, ahamiyati ilmiyu amali va muvofiqi maqsad budani ijroi korhoi banaqshagirifta dar bar megirand;

maqomi vakolatdori davlati dar sohai ilm va (yo) ilmu tekhnika – maqomi davlatie, ki siyosati davlati va hamohangsozii baynisohaviro dar sohai ilm va (yo) ilmu tekhnika amali menamoyad;

maqomoti vakolatdori sohavi oid ba faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki – maqomoti davlatie, ki siyosati davlatiro oid ba ilm va faoliyati ilmiyu tekhniki dar sohai dakhldor amali menamoyand;

maruzai milli oid ba ilmu tekhnika –  hisoboti harsolae, ki  tahlili holat va tamoyuli rushdi ilmi jahoni va milli, peshnihod oid ba takomuli iqtidori ilmiyu tekhnikii Jumhurii Tojikiston, asosnokkunii samthoi afzaliyatnoki rushdi ilmro dar bar megirad;

natijai ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki –  mahsuli  faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikii doroi donishu dastovardhoi nav, ki dar hama guna homili ittilooti sabt shudaast;

nomzadi ilm, doktori ilm – darajahoi ilmie, ki bo darkhosti shurohoi dissertatsioni bo tartibi muqarrargardida ba kormandoni ilmi (muhaqqiqon) pas az difoi risolahoi ilmi doda meshavand;

raftori noshoyami ilmi – amali noshoistai kormandi ilmi (muhaqqiq), hamchun sokhtakorii malumot, qasdan tahrif kardani haqiqat, azkhudkunii muallifi (asarduzdi), inchunin kharidan va furukhtani tahqiqoti ilmi (risolahoi ilmi, loihahoi diplomi, khatmkuni va kursi) bo maqsadi minbad difoi oshkori on az nomi khud;

siyosati davlati oid ba ilmu tekhnika – intikhobi samthoi afzaliyatnoki rushdi ilmu tekhnika va dastgirii davlatii onho, inchunin nizomi jori namudani natijai ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki dar sohahoi khojagii khalq;

– subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki – shakhsoni voqei va huquqi, inchunin ittihodiyahoi onho, ki faoliyati asosii onho ba kashfiyoti ilmi va istifodai dastovardhoi navi ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki ravona shudaast;

– tahqiqoti ilmi – tahqiqoti ilmii amali, bunyodi, strategi, ki az jonibi subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki dar doirai korhoi tahqiqoti ilmi, tajribaviyu konstruktori va tekhnologi bo usulu vositahoi dakhldori ilmi bo maqsadi ba dast ovardani natijahoi  ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki amali megardand;

– tahqiqoti ilmii bunyodi – faoliyati nazariyavi va (yo) ozmoishi, ki ba andukhtani donishhoi nav oid ba qonuniyathoi asosii rushdi tabiat, inson va jamiyat ravona shudaast;

– tahqiqoti ilmii amali – tahqiqote, ki bo maqsadi noil shudan ba hadafhoi mushakhkhas ba istifodai natijahoi tahqiqoti ilmii bunyodi ravona shudaand;

– tashkiloti ilmi – shakhsi huquqie, ki korhoi ilmiyu tahqiqoti, tajribaviyu konstruktori, tajribaviyu tekhnologiro ijro menamoyad va yake az maqomoti idorakunandai on mutobiqi hujjathoi tasisi shuroi ilmi (ilmiyu tekhniki) meboshad, ki bo tartibi muqarrargardida az akkreditatsiyai subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki guzashtaast;

– unvonjuii darajai ilmi – tayyor kardani kormandoni ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikii takhassusi oli, ki dar shakli unvonjuii darajai ilmi baroi shakhsoni berun az aspirantura va  doktorantura bo navishtani risolai ilmi mashgulbuda peshbini shudaast;

– faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki – faoliyate, ki baroi ba dast ovardan va tatbiq namudani donishi nav dar hama sohahoi ilmu tekhnika va istehsolot baroi halli masalahoi tekhnologi, konstruktori, iqtisodi va ijtimoivu siyosi, tamini faoliyati ilm, tekhnika va istehsolot hamchun nizomi yagona, az jumla tahiyai  hujjathoi meyorivu tekhniki bo maqsadi anjom dodani chunin tahqiqot ravona gardidaast;

– hisobot oid ba natijai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki – hujjate, ki malumot oid ba tatbiqi kori ilmiyu tekhniki, tahqiqoti ilmi, ilmiyu tekhniki, tajribaviyu konstruktori, marketingi, az jumla ittiloot dar borai muvofiqi maqsad budani ijroi minbadai  korhoi banaqshagirifta yo oid ba natijai loihavu barnomai ilmi va ilmiyu tekhnikii anjomdodashudaro dar bar megirad.

Moddai 2. Qonunguzorii Jumhurii Tojikiston dar borai faoliyati ilmi va siyosati davlati oid ba ilmu tekhnika

Qonunguzorii Jumhurii Tojikiston dar borai faoliyati ilmi va siyosati davlati oid ba ilmu tekhnika ba Konstitutsiyai (Sarqonuni) Jumhurii Tojikiston asos yofta, az Qonuni mazkur, digar sanadhoi meyorii huquqii Jumhurii Tojikiston, inchunin sanadhoi huquqii baynalmilalie, ki Tojikiston onhoro etirof kardaast, iborat meboshad.

Moddai 3. Samthoi afzaliyatnoki tahqiqoti ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki

  1. Samthoi afzaliyatnoki tahqiqoti ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki dar Jumhurii Tojikiston az rui natijahoi arzyobii holat va tahiyai durnamoi rushdi ilmiyu tekhniki, bo maqsadi jalb namudani zakhirahoi davlati ba tahqiqoti ilmie, ki ahamiyati bunyodi dorand, baroi amaligardonii afzaliyathoi rushdi ijtimoiyu iqtisodi va samthoi afzaliyatnoki faoliyati ilmiyu tekhniki, tahiyai jarayonhoi navi tekhnologi va mahsuloti raqobatpazir muayyan karda meshavand.
  2. Samthoi afzaliyatnoki tahqiqoti ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki  az jonibi maqomi vakolatdori davlati dar sohai ilm va (yo) ilmu tekhnika, Akademiyai ilmhoi Jumhurii Tojikiston va akademiyahoi sohavi tahiya gardida, bo tartibi muqarrargardida az jonibi Hukumati Jumhurii Tojikiston tasdiq karda meshavand.
  3. Intikhobi samthoi afzaliyatnoki rushdi ilmu tekhnika va asosnokkunii iqtisodii onho az rui zarurati amalisozii barnomai rushdi ijtimoivu iqtisodii kishvar, inchunin ahamiyati samthoi alohidai rushdi ilmu tekhnika dar davrai kutohmuddat va darozmuddat asos meyobad.

Moddai 4. Maqsad va samthoi asosii amalisozii siyosati davlati oid ba ilmu tekhnika

  1. Maqsadi asosii siyosati davlati oid ba ilmu tekhnika  iborat ast az:

– rushd, joygironii bosamar va istifodai oqilonai iqtidori ilmiyu tekhnikii kishvar;

– afzun namudani sahmi ilmu tekhnika dar rushdi sohahoi khojagii khalq;

– tahkimi munosibathoi mutaqobilai ilmu maorif;

– rushdi infrasokhtori innovatsioni;

– afzun namudani samarai istehsoloti jamiyati;

– behtar namudani vaziyati ekologi;

– tahkimi  iqtidori mudofiavii davlat va tamini amniyati shakhs, jamiyat va davlat.

  1. Samthoi asosii amalisozii siyosati davlati oid ba ilmu tekhnika inho meboshand:

– tashkil namudani shaklhoi gunoguni parkhoi tekhnologi;

– muttahid namudani tashkilothoi ikhtisosi mahdudi ilmiyu loihavi ba tashkilothoi yagonai ilmi;

– afzun namudani natijabakhshii barnomahoi maqsadnoki ilmiyu tekhniki;

– tashakkul dodani nizomi muosiri tahsiloti miyona va olii kasbi,  bozomuzi va takmili ikhtisosi  kormandoni ilmi (muhaqqiqon);

– takmil dodani nizomi intikhobi loihahoi innovatsioni va barnomahoi maqsadnoki ilmiyu tekhniki ba tavri ozmun.

Moddai 5.  Prinsiphoi asosii tanzimi davlatii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki

Tanzimi davlatii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki ba prinsiphoi zerin asos meyobad:

– etirof namudani ilm hamchun sohai ahamiyati ijtimoidoshta, ki sathi taraqqiyoti quvvahoi istehsolkunandai kishvarro muayyan mekunad;

–  hifzi manfiathoi shakhs, jamiyat va davlat hangomi anjom dodani tahqiqoti ilmi;

– barobarii hama subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki dar nazdi qonun;

– ozodii intikhobi samthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki, usulhoi anjom dodani tahqiqoti ilmi baroi subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki;

– kafolati rushdi afzaliyatnoki tahqiqoti ilmii bunyodi;

– hamkorii tashkilotu muassisahoi ilmi va muassisahoi tahsiloti kasbi;

– havasmandgardonii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki tavassuti faroham ovardani sharoiti musoid ba sarmoyaguzorii sohai ilm va ilmu tekhnika;

– hatmi, begaraz va bosalohiyat budani ekspertizai davlatii   barnomahoi ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki va loihahoi innovatsionie, ki az hisobi bujeti davlati mablagguzori meshavand;

– tayyor kardan va attestatsiyai kormandoni ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikii takhassusi oli tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston;

– tamin namudani himoyai huquqii natijahoi faoliyati ilmi;

– hamgiroii faoliyati ilmi, ilmiyu tekhniki va talimi tavassuti tasis dodani majmui talimiyu ilmi va parkhoi tekhnologi dar zaminai muassisahoi talimii tahsiloti olii kasbi, tashkilothoi ilmii Akademiyai ilmhoi Jumhurii Tojikiston, akademiyahoi sohavie, ki maqomi davlati dorand, inchunin tashkilothoi ilmii vazoratho va digar maqomoti hokimiyati davlati.

BOBI 2.

SALOHIYAT VA VAKOLATHOI MAQOMOTI HOKIMIYATI DAVLATI DAR SOHAI FAOLIYATI ILMI VA (YO) ILMIYU TEHNIKI

Moddai 6. Salohiyati Hukumati Jumhurii Tojikiston dar sohai faoliyati ilmi va (yo)  ilmiyu tekhniki 

Ba salohiyati Hukumati Jumhurii Tojikiston dar sohai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki mansuband:

– tahiyai samthoi asosii siyosati davlati dar sohai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki va tashkili anjom dodani on;

– tasdiq namudani Nomguyi samthoi afzaliyatnoki tahqiqoti ilmii bunyodi va amali;

– tasdiqi qoidahoi akkreditatsiyai subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki;

– tasisi mukofotho dar sohai ilm, stipendiyai davlatii ilmi va tasdiqi tartibi dodani onho;

– tasdiqi qoidahoi bahisobgirii davlatii loihavu barnomahoi ilmi va ilmiyu tekhnikie, ki az hisobi bujeti davlati mablagguzori meshavand va hisobot oid ba ijroi onho;

– tasdiqi tartibi tashkil va anjomdihii tahqiqoti ilmi va korhoi tajribaviyu konstruktori dar asosi sharikii davlat va bakhshi khususi;

– tahiya va tasdiqi nizomnoma va oinnomai Komissiyai olii attestatsioni;

– tasdiqi tartibi dodani unvoni ilmi (dotsent, professor);

– tasdiqi tartibi dodani darajahoi ilmi;

– tasdiqi nizomnomai namunavi oid ba shuroi dissertatsioni;

– tasdiqi tartibi baqaydgirii davlatii risolahoi ilmii himoyashuda;

– amali namudani vakolathoi digari peshbininamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston.

 

Moddai 7. Vakolathoi maqomi vakolatdori davlati dar sohai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu   tekhniki  

Ba  vakolathoi maqomi vakolatdori davlati dar sohai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki dokhil meshavand:

– ba Hukumati Jumhurii Tojikiston peshnihod namudani taklifho oid ba siyosati davlati dar sohai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki bo nazardoshti maqsadu afzaliyathoi rushdi ijtimoivu iqtisodi, jamiyativu siyosii kishvar;

– tatbiqi siyosati davlati dar sohai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki;

– tahiya va ba Hukumati Jumhurii Tojikiston peshnihod namudani qoidahoi bahisobgirii davlatii loihavu barnomahoi ilmi va ilmiyu tekhniki, ki az hisobi bujeti davlati mablagguzori meshavand, inchunin hamohangsozii onho;

– tahiya va baroi tasdiq ba Hukumati Jumhurii Tojikiston peshnihod namudani Nomguyi samthoi afzaliyatnoki tahqiqoti ilmii bunyodi va amali;

– tahiya va baroi tasdiq ba Hukumati Jumhurii Tojikiston peshnihod namudani tartibi akkreditatsiyai subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki, inchunin anjom dodani akkreditatsiyai onho;

– tahiya va tasdiqi nizomnomai namunavi oid ba ozmoishgohhoi (laboratoriyahoi) ilmi;

–  tahiya va baroi tasdiq ba Hukumati Jumhurii Tojikiston peshnihod namudani tartibi tashkil va anjom dodani tahqiqoti ilmi va ijroi korhoi tajribaviyu konstruktori dar asosi sharikii davlat va bakhshi khususi;

– amali namudani vakolathoi digari peshbininamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston.

 

Moddai 8. Vakolathoi maqomoti vakolatdori sohavi oid ba faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu   tekhniki

Ba vakolathoi maqomoti vakolatdori sohavi oid ba faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki dokhil meshavand:

– ishtirok dar tahiyai peshnihodho oid ba tashakkul va tatbiqi siyosati davlati dar sohai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki bo nazardoshti maqsadu afzaliyathoi rushdi sohai dakhldor;

– ishtirok dar tahiyai samthoi afzaliyatnoki tahqiqoti ilmii bunyodi va amali dar sohai dakhldor;

– tashkili korho oid ba tahiyai loihavu barnomahoi ilmi va ilmiyu tekhnikie, ki az hisobi bujeti davlati mablagguzori meshavand va tatbiqi onho dar sohai dakhldor;

– tasdiqi hisobotho oid ba ijroi loihavu barnomahoi ilmi va ilmiyu tekhniki dar sohai dakhldor, ki az hisobi bujeti davlati mablagguzori meshavand;

– amali namudani vakolathoi digari peshbininamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston.

 

Moddai 9. Vakolathoi Komissiyai olii attestatsioni

Ba vakolathoi Komissiyai olii attestatsioni dokhil meshavand:

– ishtirok dar tayyor kardan va attestatsiyai kormandoni ilmii takhassusi oli tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston;

– tahiya va baroi tasdiq ba Hukumati Jumhurii Tojikiston peshnihod namudani nizomnomai namunavi oid ba shuroi dissertatsioni;

– tahiya va baroi tasdiq ba Hukumati Jumhurii Tojikiston peshnihod namudani tartibi dodani unvoni ilmi (dotsent, professor) va darajahoi ilmi;

– tahiya va baroi tasdiq ba Hukumati Jumhurii Tojikiston peshnihod namudani tartibi baqaydgirii davlatii risolahoi ilmii himoyashuda;

– hamkorii baynalmilali dar sohai attestatsiyai kormandoni ilmii takhassusi oli;

– guzaronidani nostrifikatsiyai hujjathoi doir ba unvonho va darajahoi ilmi, ki dar davlathoi digar doda shudaand;

– tahiya va tasdiqi shinosnomai takhassusii kormandoni ilmii takhassusi olii Jumhurii Tojikiston, ki az rui onho daraja va unvonhoi ilmi doda meshavand;

– tahlil va monitoringi faoliyati muassisahoi ilmi va talimii tahsiloti olii kasbi oid ba tayyor namudani kormandoni ilmii takhassusi oli;

– amali namudani vakolathoi digari peshbininamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston.

 

BOBI 3.

SUBEKTHOI FAOLIYATI ILMI VA (YO) ILMIYU TEHNIKI

Moddai 10. Subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki

  1. Subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki faoliyati khudro dar shakli dastjami yo fardi amali menamoyand.
  2. Subekthoi faoliyati dastjamonai ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki inho meboshand:

– tashkilothoi ilmi;

– ittihodiyahoi shakhsoni voqei va (yo) huquqi, ki bo maqsadi amali namudani faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki tasis doda  meshavand;

– kollektivhoi muvaqqatii ilmi;

– muassisahoi talimii tahsiloti olii kasbi va tahsiloti kasbii bad az muassisai olii talimi, takmili ikhtisos va bozomuzii mutakhassison.

  1. Kormandoni ilmi (muhaqqiqon), muhandisiyu tekhniki va kormandoni digare, ki bo tashkilothoi ilmi, muassisahoi talimii tahsiloti olii kasbi, faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro anjom medihand, inchunin olimone, ki mustaqilona faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro amali menamoyand, shakhsoni fardii amalisozandai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki meboshand.
  2. Ba subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki ozodii ejodi, himoya az raqobati nosolim, huquqhoi barobar baroi ishtirok dar faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki kafolat doda meshavad. Subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki huquq dorand, ki khizmatrasonii ozmoishgohhoi (laboratoriyahoi) istifodai dastjamiro tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston istifoda namoyand.
  3. Subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki huquq dorand, ki obekthoi molikiyati zehni, az jumla huquqi furukhtan va baroi furush peshnihod namudanro bo tartib va sharthoi muqarrarnamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston istifoda namoyand.
  4. SHahrvandoni khoriji va shakhsoni beshahrvand faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro dar qalamravi Jumhurii Tojikiston dar barobari subekthoi dastjami va fardi amali megardonand, agar qonunguzorii Jumhurii Tojikiston va sanadhoi huquqii baynalmilalii etirofnamudai Tojikiston tartibi digarero peshbini nakarda boshand.
  5. Ishtirokchiyoni faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki  inchunin  shakhsoni voqei va huquqie shuda metavonand, ki huquqi ishtirok kardanro dar faoliyati mazkur bo tartibi muqarrarnamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston ba sifati sarmoyaguzor, farmoishgar ba dast ovardaand,  az jumla onhoe, ki taminoti ittilooti, barnomavi, tashkiliyu usuli va tekhnikii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro anjom medihand.
  6. Subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki vazifadorand, ki korhoi ilmiyu tahqiqoti va tajribaviyu konstruktoriro, ki ba tamini amniyati milli ravona shudaand, tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston anjom dihand.

Moddai 11. Huququ uhdadorihoi kormandi ilmi (muhaqqiq)

  1. Kormandi ilmi (muhaqqiq) huquq dorad:

– justujui ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro anjom doda, usuli tahqiqotro dar doirai samthoi tahqiqoti tashkiloti ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikie, ki dar on kor mekunad, mutobiqi takhassusi khud intikhob namoyad;

– bo tartibi muqarrarnamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston dar ozmunhoi kushod oid ba korhoi ilmiyu tahqiqoti, tajribaviyu konstruktori va tekhnologi dar Jumhurii Tojikiston va berun az on ishtirok kunad;

– bo taklifi tarafi manfiatdor dar tahiyai samtu afzaliyathoi siyosati davlati oid ba ilmu tekhnika, anjom dodani tashkhisi  barnomavu loihaho, arzyobi va peshguii natijahoi ijtimoivu iqtisodii amalisozii onho, tahiya namudani sanadhoi meyorii huquqi ishtirok kunad;

– dar muvofiqa bo korfarmo dar asosi ozmun az hisobi mablagi fondhoi ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki va sarchashmahoi digare, ki qonunguzorii  Jumhurii Tojikiston man nakardaast, mablag girad;

– bo tartibi muqarrarnamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston dar tahiya va tatbiqi barnomayu loihahoi baynalmilali va baynidavlatii ilmi ishtirok kunad;

– dar tayyor kardani kormandoni ilmii takhassusi oli ba sifati rohbari ilmii (mushoviri) unvonjui unvoni ilmi shirkat varzad;

– mutobiqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston dar ozmun baroi ishgol namudani vazifai kholii kormandoni ilmi ishtirok namoyad;

– tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston gayr az joyi kori asosi dar kollektivhoi muvaqqatii ilmi va ilmiyu tekhniki va (yo) joi kori ilovagi kor kunad;

– baroi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki hama namudi zakhira, az jumla zakhirai moddi, moliyavi, mehnati, zehni, ittilooti va tabiiro bo tartib va sharthoi muqarrarnamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston jalb namuda, istifoda barad;

– ba natijahoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikii khud tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston huquqhoi shakhsii molumulki va gayrimolumulki doshta boshad;

– dar muvofiqa bo korfarmo dar konfronsu simpoziumho va seminaru majlisho, az jumla chorabinihoi baynalmilalii ilmi,  shirkat varzad;

– takhassusi ilmiashro takmil dihad;

– az huquqhoi digari peshbininamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston dar sohai faoliyati ilmi istifoda namoyad.

  1. Kormandi ilmi (muhaqqiq) uhdador ast:

– huququ manfiathoi qonunii subekthoi digari faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro rioya namoyad;

– faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro bo rioya namudani huququ ozodihoi inson be rasonidani zarar ba hayotu salomatii odamoni digar, inchunin muhiti zist amali gardonad;

– tashkhisi barnomayu loihaho va risolahoi ilmi, natijahoi digari faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro voqebinona anjom dihad;

– talaboti Kodeksi namunavii odobi ilmiro rioya namoyad;

– vazifahoi digarro dar sohai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston ijro namoyad.

 

Moddai 12. Tashkilothoi ilmi

 

  1. Tashkilothoi ilmi metavonand ba faoliyati ilmi, ilmiyu tekhniki va innovatsioni, az jumla tatbiqi huquq ba obekthoi molikiyati zehni, inchunin ijroi korhoi ilmiyu tahqiqoti va tajribaviyu konstruktori hamchun namudi asosii faoliyat mashgul shavand.
  2. Tashkilothoi ilmi metavonand davlati va gayridavlati boshand. Tagyir dodani shakli molikiyati tashkilothoi ilmi tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston surat megirad.
  3. Tashkilothoi ilmi az tashkilotho (yo muassisaho)-i ilmiyu tadqiqoti, tashkilotho (yo muassisaho)-i ilmii muassisahoi talimii tahsiloti olii kasbi, tashkilotho (yo muassisaho)-i tajribaviyu konstruktori, loihaviyu konstruktori, loihaviyu tekhnologi va tashkilothoi digar, ki faoliyati ilmi va ilmiyu tekhnikiro amali megardonand, iborat meboshand.
  4. Tashkilothoi ilmi faoliyati khudro tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston va hujjathoi tasisi amali menamoyand.
  5. Tashkilothoi ilmi pas az baqaydgirii davlati az akkreditatsiyai davlati guzashta, bo tartibi muayyannamudai Hukumati Jumhurii Tojikiston shahodatnoma oid ba akkreditatsiyai davlati megirand.
  6. Tashkilothoi ilmi huquq dorand, ki baroi ehtiyojoti davlati dar ijroi korhoi ilmiyu tahqiqoti, tajribaviyu konstruktori va tajribaviyu tekhnologi ishtirok kunand.
  7. Dar tashkiloti ilmi shuroi ilmi (ilmiyu tekhniki) tasis doda meshavad, ki tartibi tasis va salohiyati onro qonunguzorii Jumhurii Tojikiston  va hujjathoi tasisi  muayyan mekunand.
  8. Ba salohiyati shuroi ilmi  (ilmiyu tekhniki) mansuband:

– muayyan kardani mavzui faoliyati ilmii tashkilot;

– omodasozii tavsiyaho oid ba tasis dodani vohidhoi sokhtorii tashkilot bo maqsadi tamini ijroi korho oid ba mavzui faoliyati ilmii tashkilot;

– arzyobii natijahoi faoliyati ilmii vohidhoi sokhtorii tashkilot, kollektivhoi muvaqqatii ilmi, kormandoni alohidai ilmii tashkilotho va tasdiq namudani naqshai kori ilmi va hisobot oid ba faoliyati tashkilot;

– qabul namudani qaror oid ba guzaronidani ozmun baroi ishgoli vazifahoi kholii kormandoni ilmi;

– ijro namudani vazifahoi digari peshbininamudai sanadhoi qonunguzori va hujjathoi tasisii tashkilot.

Moddai 13. Akademiyahoi ilmho dar Jumhurii Tojikiston

  1. Akademiyai ilmhoi Jumhurii Tojikiston va akademiyahoi sohavii ilmhoi maqomi davlatidoshta dar tahiya va tatbiqi siyosati davlati oid ba ilmu tekhnika va innovatsiya, tahiyai samthoi afzaliyatnoki rushdi ilm, tashkhisi ilmiyu tekhnikii tahqiqoti bunyodi va amalii ilmi, korhoi ilmii baroi giriftani mukofoti ilmi peshnihodshuda, tahiyai loihai sanadhoi meyorii huquqi dar sohai ilmu tekhnika, muttahidsozii kasbii olimon baroi tamini rushdi ijtimoivu iqtisodii Jumhurii Tojikiston ishtirok menamoyand.
  2. Akademiyai ilmhoi Jumhurii Tojikiston va akademiyahoi sohavii ilmhoi maqomi davlatidoshta mutobiqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston tasis, az nav tashkil va barham doda meshavand.
  3. Ba hayati Akademiyai ilmhoi Jumhurii Tojikiston va akademiyahoi sohavii ilmhoi maqomi davlatidoshta, tashkilothoi (yo muassisahoi) ilmi va tashkilothoi (yo muassisahoi) khizmatrasonii ilmi va sohai ijtimoi dokhil meshavand.
  4. Sokhtori Akademiyai ilmhoi Jumhurii Tojikiston va akademiyahoi sohavii ilmhoi maqomi davlatidoshta, tartibi faoliyat va mablagguzorii tashkilothoi khizmatrasonii ilmi va sohai ijtimoii ba hayati onho dokhilshudaro oinnomai akademiyahoi ilmhoi nomburda muayyan mekunad.
  5. Akademiyai ilmhoi Jumhurii Tojikiston va akademiyahoi sohavii ilmhoi maqomi davlatidoshta tashkiloti khudidorai davlati buda, dar asosi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston va oinnomai khud amal mekunand.
  6. Akademiyahoi ilmhoi Jumhurii Tojikiston tahqiqoti ilmii bunyodi va amaliro oid ba masalahoi muhimtarini fanhoi tabii, tekhniki va gumanitari anjom doda, dar hamohangsozii tahqiqoti ilmii bunyodi, ki az tarafi tashkilothoi ilmi va muassisahoi talimii tahsiloti olii kasbi az hisobi bujeti davlati mablagguzorishavanda ijro meshavand, shirkat mevarzand.
  7. Mablagguzorii Akademiyai ilmhoi Jumhurii Tojikiston va akademiyahoi sohavii ilmhoi maqomi davlatidoshta tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston amali megardad.
  8. Akademiyahoi ilmhoi Jumhurii Tojikiston har sol ba maqomi vakolatdori davlati dar sohai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki oid ba tahqiqoti ilmii anjomdodashuda va natijai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki hisobot medihand.
  9. Natijahoi tahqiqoti ilmii Akademiyai ilmhoi Jumhurii Tojikiston va akademiyahoi sohavii ilmhoi maqomi davlatidoshta, ki  bo istifodai mablagi bujeti davlati ijro shudaand, mutobiqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston ba davlat suporida meshavand.
  10. Akademiyai ilmhoi Jumhurii Tojikiston dar muvofiqa bo maqomi vakolatdori davlati dar sohai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki omodasozi va nashri maruzai harsolai milli oid ba ilmu tekhnikaro hamohang mesozad.
  11. Ba akademiyahoi ilmhoi Jumhurii Tojikiston, tashkilothoi ilmii onho, tashkilothoi khizmatrasonii ilmi va sohai ijtimoi tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston qitahoi zamin vobasta karda meshavand.

Moddai 14. Akademiyahoi jamiyatii ilmho

  1. Akademiyahoi jamiyatii ilmho dar sohahoi dakhldori ilmu tekhnika tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston tasis doda meshavand.
  2. Akademiyahoi jamiyatii ilmho huquq dorand, ki bo tashkilotu idoraho va korkhonaho shartnoma ba imzo rasonida, baroi onho  tahqiqoti ilmi anjom dihand va dar asosi ozmun dar tatbiq namudani barnomahoi ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki ishtirok namoyand.

Moddai 15. Kollektivi muvaqqatii ilmi

  1. Kollektivi muvaqqatii ilmi bo maqsadi tamin namudani   ijroi sarivaqtii korho oid ba halli mushkiloti minbadai  ilmiyu tekhniki va ijtimoiyu tekhniki, ijroi korhoi ilmiyu tadqiqoti, tajribaviyu konstruktori va tajribaviyu tekhnologi, ki ba tasis va azkhudkunii namudhoi navi mahsulot va tekhnologiya, qarorhoi navi tashkiliyu tekhnikii doroi khususiyati istehsoli va ijtimoivu iqtisodi  ravonagardida tasis doda meshavad.
  2. Tartibi tasis dodan va sharthoi faoliyati kollektivhoi muvaqqatii ilmi tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston muayyan karda meshavand.

Moddai 16. Faoliyati ilmii muassisahoi talimii tahsiloti olii kasbi

  1. Namudi asosii faoliyate, ki az jonibi muassisai talimii tahsiloti olii kasbi amali megardad, dar barobari faoliyati talimi, inchunin faoliyati ilmi,  ilmiyu tekhniki va  innovatsioni, az jumla amalisozii huquq ba obekthoi molikiyati zehni, inchunin   anjom  dodani korhoi ilmiyu tahqiqoti va tajribaviyu konstruktori meboshad.
  2. Muassisahoi talimii tahsiloti olii kasbi, inchunin kormandoni ilmii onho doroi huquqi barobari ishtirok dar ozmunhoi loihahoi ilmi, innovatsioni va barnomahoi ilmiyu tekhnikie meboshand, ki  az hisobi bujeti davlati va sarchashmahoi digari mannakardai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston mablagguzori meshavand.
  3. Muassisahoi talimii tahsiloti olii kasbi huquq dorand ozmoishgohhoi ilmi, donishkadahoi ilmiyu tahqiqoti va tashkilothoi infrasokhtori innovatsioni bo tartibi muqarrarnamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston tasis dihand.
  4. Muassisahoi talimii tahsiloti olii kasbi huquq dorand barobari dar jarayoni talim jori namudani dastovardhoi peshqadami ilm, ba on olimoni tashkilothoi ilmiyu tahqiqoti az jumla tashkilothoi ilmiyu tahqiqotii khorijiro jalb namoyand.
  5. Ba muassisai talimii tahsiloti olii kasbi bo peshnihodi maqomi vakolatdori davlati dar sohai ilm va (yo) ilmu tekhnika az jonibi Hukumati Jumhurii Tojikiston maqomi donishgohi tahqiqoti doda meshavad.

BOBI 4.

TALABOTI TAHASSUSI NISBAT BA KORMANDI ILMI (MUHAQQIQ)

Moddai 17. Takhassusi kormandi ilmi (muhaqqiq)

  1. Takhassusi kormandi ilmi (muhaqqiq)-ro muayyan mekunad:

– mavjudiyati  tahsiloti oli;

– sohib budan ba tahsiloti kasbii bad az muassisai olii talimi dar doirai aspirantura, doktorantura;

– mavjudiyati darajai ilmi;

– mavjudiyati unvoni ilmi;

– mavjudiyati unvoni ilmii akademii uzvi haqiqi (akademik) va uzvi vobastai Akademiyai ilmhoi Jumhurii Tojikiston yo akademiyahoi sohavie, ki maqomi davlati dorand;

– hajm va sathi korhoi ilmii nashrshuda, tahqiqotu korhoi ijroshuda;

– arzyobii jomeai ilmi dar sohai dakhldori donish.

  1. Kormandi ilmie (muhaqqiq), ki unvoni ilmi dorad, hamchun kormandi ilmii takhassusi oli etirof meshavad.

Moddai 18. Tayyor kardani  kormandoni ilmii takhassusi oli

  1. Tayyor kardani kormandoni ilmii takhassusi oli az jonibi muassisahoi talimii tahsiloti olii kasbi, tashkilothoi ilmi va tashkilothoi digare, ki bo tartibi muqarrarnamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston  huquqi mashgul  shudanro bo tahsiloti kasbii bad az muassisai olii talimi paydo kardaand, amali megardad.
  2. Tayyor kardani kormandoni ilmii takhassusi oli inchunin dar muassisahoi talimi va tashkilothoi ilmii khoriji anjom doda meshavad.
  3. Tayyor kardani kormandoni ilmii takhassusi oli dar doirai aspirantura va doktorantura bo maqsadi tamin namudani sharoiti zarurii omodasozi va himoyai risolahoi ilmi baroi daryofti darajai ilmii nomzadi ilm, doktori falsafa (PhD), doktor az rui ikhtisos, doktori ilm tashkil karda meshavad.
  4. Tayyor kardani kormandoni ilmii takhassusi oli dar shakli unvonjuii darajai ilmi niz amali  megardad.
  5. Tartibu sharthoi tayyor kardani kormandoni ilmii takhassusi oli bo Qonuni mazkur va sanadhoi qonunguzorii digari Jumhurii Tojikiston muayyan karda meshavand.

Moddai 19. Darajahoi ilmi

  1. Dar Jumhurii Tojikiston darajahoi ilmii nomzadi ilm, doktori falsafa (PhD), doktor az rui ikhtisos va doktori ilm etirof karda meshavand.
  2. Darajahoi ilmie, ki dar kishvarhoi digar doda shudaand, dar Jumhurii Tojikiston bo tartibi muqarrarnamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston etirof karda meshavand.

Moddai 20. Unvonhoi ilmi

  1. Dar Jumhurii Tojikiston unvonhoi ilmii akademii uzvi  haqiqi (akademik) va uzvi vobastai Akademiyai ilmhoi Jumhurii Tojikiston, akademiyahoi sohavii ilmho, ki maqomi davlati dorand, inchunin unvonhoi ilmii dotsent va  professor doda meshavand.
  2. Unvonhoi ilmii akademi ba shahrvandoni Jumhurii Tojikiston az rui natijahoi intikhobote, ki Akademiyai ilmhoi Jumhurii Tojikiston va akademiyahoi ilmhoi sohavii maqomi davlatidoshta anjom  medihand, doda meshavand. SHarti muhim baroi dodani unvonhoi ilmii akademi mavjudiyati darajai ilmii doktori ilm ba hisob meravad.
  3. Tartibi dodani unvonhoi ilmi dar akademiyai jamiyatii ilmho bo oinnomai on muayyan karda meshavad.
  4. Unvonhoi ilmie, ki dar davlathoi digar doda shudaand, dar Jumhurii Tojikiston bo tartibi muqarrarnamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston etirof karda meshavand.

 

BOBI  5.

ASOSHOI AHLOQII FAOLIYATI ILMI VA (YO) ILMIYU TEHNIKI

Moddai 21. Prinsiphoi akhloqii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki

Prinsiphoi akhloqii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikie, ki dar jarayoni tahqiqot az jonibi davlat dastgiri karda meshavand, inhoyand:

– qobili qabul budani tanqid va mubohisa, munosibati boehtiromona nisbat ba munoqiz (opponent), rohbari ilmi va unvonju;

– arzyobii haqiqati aqidahoi ilmi novobasta ba sinnu sol, jins, najod va nufuzu unvonhoi kormandi ilmii in aqidahoro asosnokkunanda;

– dastovardi umumi etirof shudani natijahoi ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki;

– begarazii faoliyati kormandi ilmi (muhaqqiq);

– oshkoro budani tahlili tanqidii tahqiqot.

Moddai 22. Meyorhoi akhloqie, ki faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro tanzim    menamoyand

Meyorhoi akhloqii zerin boyad dar jarayoni anjom dodani tahqiqoti ilmi rioya  shavand:

– ozodii akademi hangomi anjom dodani tahqiqoti ilmi;

– rioyai aniqi qoidahoi ba dast ovardan va intikhob namudani malumote, ki dar fanni mushakhkhasi ilmi istifoda meshavand;

– tashkili nizomi boetimodi himoya va nigohdorii malumoti avvaliya;

– hujjatguzorii purrai natijahoi muhimi ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki;

– oshkoro budani natijahoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki baroi arzyobii tanqidi;

– roh nadodan ba raftori noshoyami ilmi;

– tavajjuh ba navovari dar faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki;

– musoidat namudan ba rushdi ilmii kormandoni javon (muhaqqiqon);

– pahn nakardani natijahoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikie, ki bo sharti rioyai makhfiyat ba dast ovarda shudaand;

– muqovimat namudan ba khudkomagi dar ilm;

– khuddori az usulhoi fishorovari ba munoqizi ilmi;

– nashri hatmii natijai korhoe, ki az hisobi mablagguzorii davlati ijro meshavand, ba istisnoi natijai korhoe, ki muhri makhfiyat  dorand;

– etirofi hatmii khatohoi ilmii khud, ki dar nashriyahoi peshina roh doda shudaand.

Moddai 23. Kodeksi namunavii odobi ilmi

  1. Tashkilothoi ilmi uhdadorand dar faoliyati kasbii khud prinsipu meyorhoi akhloqii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro rioya namoyand.
  2. Tashkili faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki ba muqarraroti Kodeksi namunavii odobi ilmi, ki asoshoi akhloqii raftorro dar jarayoni faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki muayyan mekunad, asos meyobad.
  3. Tahiya va tasdiqi Kodeksi namunavii odobi ilmi az tarafi Rayosati Akademiyai ilmhoi Jumhurii Tojikiston surat megirad.
  4. Kodeksi namunavii odobi ilmi uhdadorihoi akhloqii zerini kormandi ilmiro dar faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki dar bar megirad:

– masuliyati shahrvandi va akhloqii kormandi ilmi (muhaqqiq) baroi oqibathoi ijtimoi va ekologii dar amal tatbiq namudani kashfiyoti khud;

– ogohonidani jomea dar khususi ehtimoliyati ba zarari insoniyat istifoda burdani kashfiyoti ilmi;

– shakhsan masul budan baroi sifati mutamadi ittiloot va mahsuli faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki;

– masuliyati akhloqi baroi tarbiya namudani nasli javoni kormandoni ilmi dar ruhiyai insondusti va sofdilii ilmi;

– vobasta nabudani haqiqati ilmi ba garazu manfiathoi shakhsii kormandi ilmi (muhaqqiq);

– etirof namudani khatohoi ilmii khud bo maqsadi dubora anjom nadodani tahqiqoti takrorii nolozime, ki kharojoti ilovagiro talab mekunad;

– sofdili, khoksori va khushmuomilagii ilmi;

– roh nadodan ba azkhudkunii muallifi (asarduzdi);

– hifz namudani aqidahoi khud, novobasta ba har guna nufuzu vaz.

  1. Tashkilothoi ilmi Kodeksi odobi ilmiro vobasta ba sohai khud va khususiyathoi tahqiqoti ilmii anjomdodashavanda tahiya va qabul menamoyand.

Moddai 24. Masuliyati ijtimoii kormandi ilmi (muhaqqiq)

  1. Kormandi ilmi (muhaqqiq) gayr az masuliyati fardi dar ravandi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki masuliyati ijtimoi dorad, ki ba donishu imkoniyati tekhniki va robitahoi baynalmilalii u vobasta ast.
  2. Kormandi ilmi (muhaqqiq) uhdador ast ittilooti sofdilona va kushodi ilmiro oid ba holathoi  zerin pahn kunad:

– oqibathoi istifodai aslihai muosir;

– khatarho dar sohai zakhiraho baroi rushdi minbada;

– oqibathoi ekologii rushdi sanoat va sohai kishovarzi;

– shahrishavi va gayrisanoatikunoni;

– tahdidi terrorizm va omilhoi digari khatarnok.

  1. Faoliyati ijtimoiyu siyosii kormandi ilmi (muhaqqiq) boyad ba tarbiyai nasli navras dar ruhiyai insondusti, ehtiromi arzishhoi umumibashari, hifzi sulhu subot, tartiboti jamiyati va peshgiri namudani hama guna shaklhoi tabiz ravona karda shavad.

 

BOBI  6.

IDORAKUNII FAOLIYATI ILMI VA (YO) ILMIYU TEHNIKI

Moddai  25. Idorakunii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki va prinsiphoi on

  1. Rushd va dastgirii faoliyati nizomi millii ilm bo rioyai taqsimoti vazifahoi strategi, korshinosi va mamurii idorakunii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro dar Jumhurii Tojikiston  amali megardonand:

– Hukumati Jumhurii Tojikiston;

– maqomi vakolatdori davlati dar sohai ilm va (yo) ilmu tekhnika;

– maqomoti vakolatdori sohavi oid ba faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki;

– Akademiyai ilmho va akademiyahoi sohavii ilmhoi Jumhurii Tojikiston;

– Komissiyai olii attestatsioni;

–  shuroi ilmii (ilmiyu tekhnikii) tashkiloti ilmi.

  1. Idorakunii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki dar asosi mutobiqati prinsiphoi tanzimi davlati va khudidorakuni surat megirad.
  2. Idorakunii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki ozodii ejodiyoti ilmiro mahdud namekunad.
  3. Baroi tashkilothoi ilmii davlati Hukumati Jumhurii Tojikiston farmoishi davlatii ijroi tahqiqoti ilmi va korhoi ozmoishiro muqarrar menamoyad.
  4. Rohbaroni tashkilothoi ilmii davlati va tashkilothoi ilmii akademiyai sohavii ilmho, inchunin tashkilothoi  ilmii gayridavlati, mutobiqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston va bo tartibi peshbininamudai oinnomai onho tain (intikhob) va az vazifa ozod karda meshavand.
  5. Idorakunii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki ba prinsiphoi zerin asos meyobad:

– bartarii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki bo maqsadi afzun namudani raqobatpazirii iqtisodiyoti milli;

– shaffofiyat, begarazi va barobarii subektoni faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki hangomi daryofti dastgirii davlati;

– samara va natijabakhshii iqtisodii dastgirii davlatii subektoni faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki va innovatsioni;

– rushdi samthoi afzaliyatnoki tahqiqoti ilmii bunyodi va amali;

– begarazi va mustaqilii ekspertizai loihavu barnomahoi ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki;

– hamgiroii ilm, maorif va istehsolot;

– omodasozii mutakhassisoni balandikhtisos oid ba samthoi afzaliyatnoki faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki;

– rushdi hamkorii ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki;

– havasmandkuni va faroham ovardani sharoit baroi ishtiroki sohibkoron dar rushdi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki va innovatsioni.

Moddai 26. Taminoti ittilootii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki

  1. Subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki huquqi mubodilai ittilootro dorand, ba istisnoi malumote, ki ba sirri davlati, khizmati yo tijorati mansub meboshand.
  2. Maqomi vakolatdori davlati dar sohai ilm va (yo) ilmu tekhnika va maqomoti vakolatdori sohavi oid ba faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki tashkili makhzan va nizomi ittilootii davlatiro dar sohai ilmu tekhnika, ki jamovari, baqaydgirii davlati, korkardi tahlili, nigohdori va ba istifodabarandagon rasonidani akhboroti ilmi va tekhnikiro amali menamoyand, tamin mekunand.
  3. Davlat ba subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki dastras namudani ittilooti mazkur va huquqi ba dast ovardani onro kafolat doda, huquqi vorid shudan ba makhzanu nizomi baynalmilalii ittilootro dar sohai ilmu tekhnika tamin menamoyad.
  4. Dar surati barham dodani tashkilothoi ilmii davlati, ki dar onho makhzani malumot va zaminai ittilootii  ilmi va  (yo) ilmiyu tekhniki amal mekunand, maqomi vakolatdori davlati dar sohai ilm va (yo) ilmu tekhnika va maqomoti vakolatdori sohavi oid ba faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki hifzi makhzani malumot va zaminai ittiloti, tahvili onhoro bo tartibi muqarrarshuda tamin menamoyad.

Moddai 27. Mablagguzorii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki

  1. Bo maqsadi tamin namudani kafolathoi dakhldori huquqi va sharoiti moddii rushdi ilm hamasola dar doirai imkoniyathoi voqeii moliyavii bujeti davlati mablagguzorii davlatii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki anjom doda meshavad.
  2. Mablagguzorii  faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki inchunin  az hisobi mablagi bujethoi mahalli, fondhoi ilmi, tashkilothoi ilmi, sarchashmahoi digari mannakardai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston amali megardad.
  3. SHartnoma oid ba tatbiqi loihavu barnomahoi ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki bayni subekthoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki va maqomi vakolatdori davlati dar sohai ilm va (yo) ilmu tekhnika yo maqomoti vakolatdori sohavi oid ba faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki baroi tamomi muhlati amalisozii onho, vale na beshtar az se sol ba imzo rasonida meshavad.

Moddai 28. Mahdudkunii baze namudhoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki

Hukumati Jumhurii Tojikiston huquq dorad:

– tartibi anjom dodani tahqiqoti ilmi va istifodai natijahoi ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro, ki ba amniyati Jumhurii Tojikiston, salomatii shahrvandon, muhiti zist tahdid karda metavonand, muqarrar kunad;

– dar holathoi peshbininamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston huquqi istifodai baze natijahoi ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro bo rohi jori namudani nizomi makhfiyat nisbat ba onho va nazorati ijroi on mahdud kunad;

– talaboti sertifikatsioni va metrologiro nisbat ba baze namudhoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki jori namoyad.

Moddai 29. Natijahoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki

  1. Ba natijahoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki mansuband:

– donishhoi nave, ki ba tavri nazariyavi yo ozmoishi ba dast ovarda shudaand va (yo) dar har shakl izhor shudaand va yo dar har guna homilhoi moddii ittilooti sabt shudaand, ki imkoniyati kushodan va (yo) istifodai amalii onro faroham meorand;

– namunavu jarayonhoi ozmoishi (laboratori), ki dar asosi donishhoi nav tasis doda shudaand, inchunin hujjatguzori ba obektu jarayonhoi mazkur.

  1. Natijahoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikii kormandi ilmi (muhaqqiq) va tashkiloti ilmi nihoi, fosilavi va ilovagi buda metavonand.
  2. Ba natijahoi nihoii  faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki donishho va (yo) obekthoe dokhil meshavand, ki hamchun natijai tadqiqoti ilmii bo shartnoma yo suporishi tekhniki peshbinishuda tasis doda yo ba dast ovarda shudaand.
  3. Ba natijahoi fosilavii  faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki donishho va (yo) obekthoe dokhil meshavand, ki dar jarayoni anjom dodani tadqiqoti ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikii bo shartnoma yo suporishi tekhniki peshbinishuda tasis doda yo ba dast ovarda shudaand.
  4. Ba natijahoi ilovagii faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki donishho va (yo) obekthoe dokhil meshavand, ki dar jarayon yo dar natijai anjom dodani tahqiqoti ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki tibqi  shartnoma yo suporishi tekhniki tasis doda shudaand yo ba dast ovarda shudaand, lekin bo in hujjatho peshbini nashudaand va tanho bo maqsadhoe istifoda burda meshavand, ki az maqsadhoi dar shartnoma yo suporishi khizmati qaydgardida farq mekunand.

Moddai 30. Arzyobii natijai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki

  1. Arzyobii natijai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki bo maqsadi muqoisai begarazonai hajmi zakhirahoi sarfshudai moliyavi, moddi, zehni va zakhirahoi digar, muayyan namudani natijabakhshii ilmi va amalii (iqtisodi, ijtimoi, ekologi, mudofiavi) tahqiqoti ijroshudai bunyodi va amalii ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki amali megardad. Arzyobii natijai samthoi ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki hangomi muayyan namudani oyandador budani onho, qabul namudani qaror oid ba davom dodan yo qat namudani mablagguzori, tafriqai andozai fondi muzdi mehnat, inchunin attestatsiyai kormandoni ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikii takhassusi oli istifoda meshavand.
  2. Natijahoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki az rui meyorhoi navgoni, ahamiyati onho baroi ilm va amaliya, begarazi va isbotshavandagi arzyobi megardand. Arzyobii natijai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki bo tartibi muayyannamudai Hukumati Jumhurii Tojikiston amali karda meshavad.
  3. Hangomi qabul namudani natijai korhoi ijroshudai ilmiyu tahqiqoti, tajribaviyu konstruktori va tajribaviyu tekhnologi maqomi vakolatdori davlati dar sohai ilm va (yo) ilmu tekhnika va maqomoti vakolatdori sohavi oid ba faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki arzyobii natijahoi faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhnikiro tashkil mekunand.

Moddai 31. Ekspertizai ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki

Ekspertizai ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki tibqi Qonuni Jumhurii Tojikiston «Dar borai ekspertizai ilmi va ilmi-tekhniki» anjom doda meshavad.

 

BOBI 7.

HIFZI IJTIMOI VA HAVASMANDGARDONII KORMANDI ILMI (MUHAQQIQ)

Moddai 32. Hifzi ijtimoii kormandi ilmi (muhaqqiq)

  1. Muzdi mehnati kormandi ilmi (muhaqqiq) – i tashkilothoi davlatii ilmi va muassisahoi talimii tahsiloti olii kasbi, ki farmoishi davlatiro oid ba anjom dodani tahqiqoti ilmi az hisobi bujeti davlati ijro menamoyand, bo tartibi muqarrarnamudai Hukumati Jumhurii Tojikiston pardokht meshavad.
  2. Tamini nafaqa va taminoti ijtimoii kormandi ilmi (muhaqqiq) bo tartibi muqarrarnamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston amali karda meshavad.
  3. Davlat baroi kormandi ilmi (muhaqqiq) sharoit muhayyo karda, maqomi sazovorro baroi on kafolat medihad va bo rohhoi zayl himoya menamoyad:

– baroi kormandi ilmie (muhaqqiq), ki doroi darajai ilmi meboshad va dar muassisahoi davlati, tashkilothoi ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki, novobasta ba shakli molikiyat, kor mekunad, imtiyozho oid ba ilovapuliro baroi darajai ilmi nigoh medorad;

– ba kormandi ilmi (muhaqqiq), ki dar muassisai davlati faoliyat menamoyad, tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston rukhsatii mehnatii asosii harsolai darozkardashudaro peshnihod mekunad;

– imtiyozhoi digarro, tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston peshbini menamoyad.

 Moddai 33. Havasmandgardonii kormandi ilmi (muhaqqiq)

  1. Bo  maqsadi  havasmandgardoni  kormandi  ilmi      (muhaqqiq) – e, ki ba rushdi ilmu tekhnika sahm guzoshtaast, metavonad:

– baroi giriftani joizai davlatii Jumhurii Tojikiston dar sohai ilmu tekhnika peshnihod karda shavad;

– baroi giriftani mukofothoi davlatii Jumhurii Tojikiston, tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston oid ba mukofothoi davlati, peshnihod karda shavad;

– baroi giriftani mukofothoi hamasola baroi tahqiqotu korhoi behtarini ilmi, dastovardhoi barjasta dar sohai ilm peshnihod karda shavad.

  1. Ba kormandi ilmi (muhaqqiq) tashkiloti ilmii davlati bo maqsadi omodasozi, bozomuzi va tajribaomuzi dar muassisahoi talimii tahsiloti olii kasbi, markazhoi ilmi va ozmoishgohhoi peshqadam, az jumla tashkilothoi ilmii khoriji to muddati yak sol rukhsati peshnihod karda meshavad. Hamzamon, joyi kor va mansabi shakhsi mazkur be nigohdorii muzdi mehnat nigoh doshta meshavad.

BOBI 8.

MUQARRAROTI HOTIMAVI

Moddai 34. Hamkorii baynalmilali dar sohai faoliyati ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki

Hamkorii baynalmilali dar sohai faoliyati  ilmi va (yo) ilmiyu tekhniki tibqi qonunguzorii Jumhurii Tojikiston va sanadhoi huquqii baynalmilalii etirofnamudai Tojikiston amali karda meshavad.

Moddai 35. Javobgari baroi rioya nakardani talaboti Qonuni mazkur

SHakhsoni voqei va huquqi baroi rioya nakardani talaboti Qonuni mazkur bo tartibi muqarrarnamudai qonunguzorii Jumhurii Tojikiston ba javobgari kashida meshavand.

Moddai 36. Dar khususi az etibor soqit donistani Qonuni Jumhurii Tojikiston     «Dar borai ilm va siyosati davlati oid ba ilmu tekhnika»

Qonuni Jumhurii Tojikiston az 21 mayi soli 1998 «Dar borai ilm va siyosati davlati oid ba ilmu tekhnika» (Akhbori Majlisi Olii Jumhurii Tojikiston, s.1998, №10, mod. 94; s.2004, № 5, mod. 336; s.2007, №7, mod. 697; s.2008, №12, q.2, mod. 1011; s.2013, №7, mod. 535; №12, mod. 904) az etibor  soqit  donista shavad.

Moddai 37. Tartibi mavridi amal qaror dodani Qonuni mazkur

Qonuni mazkur pas az intishori rasmi mavridi amal qaror doda shavad.

 

Prezidenti

Jumhurii Tojikiston                                                                                 Emomali Rahmon

sh. Dushanbe, 18 marti soli 2015,

№ 1197

 

Загрузка...

Dar boramon

Инчунин кобед

tttt

SHurishhoi gulomon bo sardorii N. Terner va J. Braun

Dar solhoi 30-yumi asri XIX masalai gulomdori dar hayoti jamiyatii IMA yake az masalahoi jiddie …