Главная / Чамъият / Имзои электронии раками

Имзои электронии раками

КОНУНИ ЧУМХУРИИ ТОЧИКИСТОН

 Дар бораи имзои электронии раками

(Ахбори Мачлиси Олии Чумхурии Точикистон, соли 2007, № 6, моддаи 532; №7, мод. 682, мод. 560; c. 2011, №3, мод. 166;)

Конуни мазкур муносибатхои чамъиятиро хангоми созмон додан ва истифодаи имзои электронии раками дар чараёни ташаккул ва истифодаи хуччатхо дар шакли инъикоси электрони тавассути системаи иттилоотии автоматикунонидашуда ва телекоммуникатсиони, воситахои барномавию техники ба танзим медарорад

Боби 1. Мукаррароти умуми

 Моддаи 1. Доираи амали Конуни мазкур

Мукаррароти Конуни мазкур нисбат ба хучатхои электронии тавассути имзои электронии ракамии хаммонандшавандаи макомоти хокимияти давлатии Чумхурии Точикистон (ба истиснои хуччатхои фаъолияти контрразведка, разведка, оперативию чустучуи ва истифодаи тадбирхои криптографию оперативии хифзи сирри давлати), инчунин шахсони вокеи ва хукукии Чумхурии Точикистон хангоми анчом додани ахдхои хукукии граждани ва дигар холатхои пешбининамудаи конунгузории Чумхурии Точикистон татбик мегардад.

Максади Конуни мазкур аз таъмини шароити хукукии истифодаи имзои электронии раками дар хуччатхои электрони иборат аст, ки хангоми риояи он имзои электронии раками дар хуччати электрони ба имзои дастии дар хуччатхои хомили когази мавчудбуда баробар эътироф карда мешавад.

Амали Конуни мазкур нисбат ба муносибатхое, ки хангоми истифодаи дигар имзохои бо хам монанди дасти ба миён меоянд, пахн намегардад.

Моддаи 2. Мафхумхои асоси

Дар Конуни мазкур мафхумхои зерин истифода мешаванд:

-хуччати электрони – хучате, ки дар он иттилоот дар шакли электронии раками пешниход гардидааст;

хомили мошини – диски магнити, лентаи магнити, диски лазери ва дигар хомилони моддие, ки барои сабт ва нигохдошти иттилоот бо кумаки техникаи электронии хисоббарор истифода бурда мешаванд;

имзои электронии раками – реквизити хуччати электрони, ки барои аз сохтакори хифз намудани хуччати электрони пешбини шуда, дар натичаи дигаргунсозии криптографии иттилоот бо истифодаи калиди пушидаи имзои электронии раками ба даст омадааст ва имконият медихад, ки имзои сохиби сертификати калиди имзо хаммонанд карда шуда, мавчуд набудани иттилооти тахрифшуда дар хуччати электрони муайян гардад;

-воситахои имзои электронии раками –воситахои дастгохи ва (ё) барномави, ки татбики яке аз функсияхои зайлро таъмин менамояд – таъсиси имзои электронии раками дар хучати электрони бо истифодаи калиди пушидаи имзои электронии раками, тасдики асли будани имзои электронии раками дар хучати электрони бо истифодаи калиди кушодаи имзои электронии раками, таъсиси калидхои пушида ва кушодаи имзохои электронии раками;

калиди пушидаи (шахси) имзои электронии раками – пайдархамии аломатхо (рамзхо), ки ба сохиби сертификати калиди имзо маълум аст;

калиди кушодаи имзои электронии раками – пайдархамии рамзхои имзои электронии раками, ки ба хар шахс дастрас аст ва барои тасдик кардани айнияти имзои электронии раками дар хуччати электрони таъин гардидааст;

сертификати воситахои имзои электронии раками –хучат дар хомили когази, ки мувофики коидахои сертификатони чихати ба талаботи мукарраргардида мутобик будани воситахои имзои электронии раками дода шудааст;

-сертификати калиди имзо – хуччат дар хомили когази ё хуччати электрони бо имзои электронии ракамии пушидаи шахси ваколатдори маркази тасдиккунанда, ки дар таркиби худ дорои калиди кушодаи имзои электронии раками мебошад ва он аз чониби маркази тасдиккунанда ба иштирокчии системаи иттилооти чихати тасдики асли будани имзои электронии раками ва хаммонандсозии сертификати калиди имзо дода мешавад;

сертификати калиди кушода –хучате, ки тасдики хакконияти ин калиди кушодаро ба калиди пушида нишон дода, аз тарафи маркази бакайдгирии калиди кушода ба сохиби имзои электронии раками ё ин ки намояндаи ваколатдори у дода шудааст;

-тасдики асли будани имзои электронии раками дар хучати электрони – натичаи мусбии санчиш бо воситаи дахлдори сертификатсияшудаи имзои электронии раками, бо истифодаи сертификати калиди имзо оид ба тааллук доштани имзои электронии раками дар хуччати электрони ба сохиби сертификати калиди имзо ва мавчуд набудани тахриф дар хамин хуччати электронии бо имзои электронии раками имзошуда;

сохиби сертификати калиди имзо – шахси вокеие, ки ба номи у аз тарафи маркази тасдиккунанда сертификати калиди имзо дода шуда, он дорои калиди пушидаи имзои электронии раками буда, имконият медихад, ки бо воситахои имзои электронии раками имзои электронии ракамии пушидаи худро дар хуччатхои электрони созмон дихад;

истифодабарандаи сертификати калиди имзо – шахси вокеие, ки маълумоти аз маркази тасдиккунанда дар мавриди сертификати калиди имзо гирифтаашро барои санчиш оид ба тааллук доштани имзои электронии раками ба сохиби сертификати калиди имзо истифода мебарад;

системаи иттилоотии истифодаи умум – системаи иттилоотие, ки барои хамаи шахсони вокеи ва хукуки чихати истифода кушода мебошад ва хизматрасонии он барои шахсони зикргардида рад карда намешавад;

-системаи иттилоотии корпоративи –системаи иттилоотии доираи махдуди шахсон буда, онхоро сохиби система муайян мекунад ё тибки созишномаи иштирокчиёни системаи иттилооти муайян карда мешавад;

-маълумоти электрони (иттилооти электрони) – пешниходи электронии хама гуна иттилооте, ки мошинаи электронии хисоббарори кабул мекунад;

маркази сертификатонии калидхои кушодаи имзои электронии раками (минбаъд – маркази тасдиккунанда) – шахси хукукие, ки барои тасдики мутобикати калиди кушодаи имзои электронии раками ба калиди пушидаи имзои электронии ракамии шахсе, ки ба номи у гувохномаи бакайдгири дода шудааст (сохиби гувохнома), ваколатдор мебошад;

макомоти ваколатдор – макомоти давлатие, ки сиёсати давлатиро дар сохаи таъмини хифзи сирри давлати ва хифзи техники иттилооти Чумхурии Точикистон тасдик менамояд; (КЧТ аз № 21.07.10. № 628)

-макоми ваколатдор – макоми давлатие, ки дар сохаи фаъолияти иттилоотони сиёсати давлати ва танзими давлатиро татбик менамояд;

-шахси имзокунанда – шахси вокеи ва хукукие, ки дорои хукуки имзои электронии раками мебошад, инчунин хукук дорад онро дар хуччати электрони истифода барад;

-санчиши асли будани имзои электронии раками – амали муттасил, ки хангоми он шахсе, ки иттилооти электронии бо имзои электронии раками имзошуда ва калиди кушодаи шахси имзогузоштаро кабул кардааст, метавонад муайян намояд: оё ин иттилоот бо истифодаи калиди пушида имзо шуда, ба калиди дахлдори кушодаи шахси имзонамуда мувофик мебошад ва оё маълумоти ибтидои баъди таъсиси имзои электронии раками тагйир дода нашудааст.

 

Моддаи 3. Конунгузории Чумхурии Точикистон дар бораи имзои электронии раками

Конунгузории Чумхурии Точикистон дар бораи имзои электронии раками ба Конститутсияи (Сарконуни) Чумхурии Точикистон асос ёфта, аз Конуни мазкур, дигар санадхои меъёрии хукукии Чумхурии Точикистон, инчунин санадхои хукукии байналмилалие, ки Точикистон эътироф намудааст, иборат мебошад.

 

Моддаи 4. Субъектхои муносибатхои хукуки дар сохаи истифодаи имзои электронии раками

Давлат дар шахси макомоти хокимияти давлати, шахсони вокеи ва хукуки, инчунин давлатхои хоричи, созмонхои байналмилали, шахсони хукукии хоричи ва шахсони бешахрванд дар сохаи имзои электронии раками хамчун субъектхои муносибатхои хукуки баромад мекунанд.

Муносибат байни субъектхо дар сохаи муомилоти хуччатхои электрони тавассути шартномахо мутобики тартиби мукаррарнамудаи конунгузории Чумхурии Точикистон танзим мегардад.

 

 

 

Боби 2. Шартхои истифодаи имзои электронии раками

 

Моддаи 5. Шартхои эътирофи баробарии имзои электронии раками дар хуччатхои электрони ба имзои дасти дар хуччатхои хомили когази

Имзои электронии раками дар хуччати электрони аз нигохи хукуки ба имзои дасти дар хуччати хомили когази хангоми ичро гардидани шартхои зерин баробар дониста мешавад:

-сертификати калиди имзои электронии раками марбут ба хамин имзои электронии раками эътибори худро гум накардааст;

-асли будани имзои электронии раками дар хуччати электрони тасдик карда шудааст;

-имзои электронии раками дар муносибатхое истифода бурда мешавад, ки дар онхо дорои ахамияти хукуки мебошад.

Истифодабарандаи системаи иттилооти метавонад сохиби чандин сертификатхои калиди имзои дорои ахамияти хукукии баробар ё мухталиф бошад ва ин ба имкониятхои хукукии сохиби он дар муносибатхое, ки истифода бурда мешаванд, вобаста аст. Маълумоти зарури оид ба ахамияти хукукии истифодаи хар як имзои электронии раками дар сертификатхои дахлдори калиди имзо инъикос карда мешавад.

 

Моддаи 6. Воситахои имзои электронии раками

Созмон додани калидхои имзои электронии раками дар системаи иттилооти истифодаи умум аз чониби иштирокчии он ё хангоми мурочиати у аз чониби маркази тасдиккунанда дар системаи корпоративии иттилооти тибки тартибе, ки хамин система мукаррар намудааст, амали мегардад.

Хангоми созмон додани калидхои имзои электронии раками барои истифода дар системаи иттилоотии истифодаи умум бояд танхо воситахои сертификатсияшудаи имзои электронии раками истифода бурда шавад. Чуброни зарар, ки вобаста ба созмон додани калидхои имзои электронии раками бо воситахои сертификатсиянашудаи имзои электронии раками расонида шудааст, бояд мутобики тартиби мукаррарнамудаи конунгузории Чумхурии Точикистон ба зиммаи созмондиханда ва пахнкунандаи ин воситахо гузошта шавад.

Истифодаи воситахои сертификатсияшудаи имзои электронии раками ва калидхои имзои электронии ракамии созмондодаи онхо дар системаи корпоративии иттилоотии Чумхурии Точикистон ичозат дода намешавад.

Сертификатонии воситахои имзои электронии раками мутобики конунгузории Чумхурии Точикистон анчом дода мешавад. Воситахои имзои электронии раками хамчун воситахои рамзгузории иттилоот ба хисоб намераванд ва бояд мутобики конунгузории Чумхурии Точикистон хатман сертификатонида шаванд.

Воситахои имзои электронии раками бояд инхоро таъмин кунанд:

-нодирии калидхои созмондодаи пушида ва кушода;

-мураккабии дахлдори хисобкушои ва муайян намудани калиди пушида ва имзои электрони;

-махфияти калиди имзои пушида:

-калиди кушодаи имзои электронии раками;

-номгуи воситахои имзои электронии раками, ки бо онхо хамин калиди кушодаи имзои электронии раками истифода бурда мешавад;

-ном ва махалли чойгиршавии маркази тасдиккунанда, ки сертификати калиди имзоро додааст;

-маълумот дар бораи муносибатхое, ки хангоми ичрои онхо хуччати электрони бо имзои электронии раками дорои ахамияти хукуки мебошад.

Хангоми зарурат дар сертификати калиди имзои электронии раками дар асоси хучатхои тасдиккунанда мансаб (бо зикри ном ва махалли чойгиршавии ташкилоте, ки дар он чунин мансаб мукаррар гардидааст) ва тахассуси сохиби сертификати калиди имзо, инчунин дар асоси аризаи у дар шакли хатти дигар маълумоте, ки бо хуччатхои дахлдор тасдик карда мешаванд, зикр мегарданд.

 

Моддаи 7. Санчиши асли будани имзои электронии раками

Санчиши асли будани имзои электронии раками тавассути воситахои сертификатсияшудаи имзои электронии раками бо истифодаи сертификати калиди кушодаи тахиякунанда, ки хуччати электрониро имзо намудааст, анчом дода мешавад.

 

Моддаи 8. Калидхои пушида ва кушодаи имзои электронии раками

Калидхои пушида ва кушодаи имзои электронии раками аз чониби шахсони вокеи таъсис дода мешаванд.

Шахси вокеи калиди пушида ва кушодаро бо истифодаи воситахои имзои электронии раками мустакилона созмон медихад.

Созмон додани калиди пушида ва калиди кушодаи ба он марбут дар як вакт анчом дода мешавад.

Шахси вокеи метавонад сохиби хама гуна микдори калидхои пушида ё кушодаи имзои электронии раками бошад.

Калиди пушидаи имзои электронии раками танхо аз чониби сохиби он, тавре ки дастрасии он ба дигар шахс истисно гардад, нигох дошта ва  истифода бурда мешавад.

Калиди кушодаи имзои электронии раками дар маркази тасдиккунанда нигох дошта мешавад ва барои хамаи субъектхои муомилоти электронии хуччат дастрас мебошад.

 

Боби 3. Маркази тасдиккунанда ва хизматрасонихои

сертификатонии имзои электронии раками

 

Моддаи 9. Холати хукукии маркази тасдиккунанда

Маркази тасдиккунанда шахси хукукие мебошад, ки оид ба сертификатсияи калидхои кушодаи имзои электронии раками ва дигар хизматрасонихои вобаста ба имзои электронии ракамиро анчом медихад.

Ичозатномадихии фаъолият оид ба додани сертификатхои калидхои имзои электронии раками, ба кайд гирифтани сохибони имзохои электронии раками, хизматрасони вобаста ба истифодаи имзохои электронии раками ва тасдик кардани хакконияти имзохои электронии раками дар асоси Конуни Чумхурии Точикистон «Дар бораи ичозатномадихи ба баъзе намудхои фаъолият» ба амал бароварда мешавад.

Фаъолияти марказхои сертификатсияи калиди кушодаи электронии шахсони хукуки, ки бо максади корпоративи созмон дода шуданд ва ба шахсони сеюм хизмати сертификатсияи калиди электронии раками намерасонанд, беичозатнома анчом дода мешавад.

Талаботе, ки ба имкониятхои модди ва молиявии марказхои тасдиккунанда мукаррар карда мешаванд, аз тарафи Хукумати Чумхурии Точикистон бо пешниходи макоми ваколатдор муайян карда мешавад.

Бакайдгирии давлатии марказхои тасдиккунанда тибки Конуни Чумхурии Точикистон “Дар бораи бакайдгирии давлатии шахсони хукуки ва сохибкорони инфироди” амали карда мешавад. (КЧТ аз 25.03.11с №699)

 

Моддаи 10. Ичрои фаъолияти маркази тасдиккунанда

Маркази тасдиккунанда фаъолияти худро хангоми мавчудияти шартхои зерин анчом медихад:

-чихати таъмини амният, боэътимоди ва мутассилии хизматрасони оид ба сертификатсияи калидхои кушодаи имзои электронии раками, хамчунин барои пушондани чуброне, ки хангоми хизматрасони ба вучуд омаданаш мумкин, дорои захирахои дахлдори молияви, модди, техники ва ичтимои бошад;

-калиди кушодаи шахси ваколатдори марказро, ки барои сертификатонии калидхои кушода таъин гардидааст, тибки тартиби мукаррарнамудаи конунгузори сертификатсия намояд;

-бакайдгирии боэътимод ва фаврии иттилоотро дар фехристи сертификатхои калидхои кушода, аз чумла хизматрасонии фавриро чихати боздоштани амал ва бозхондани сертификатхои калидхои кушода таъмин намояд;

-имконияти муайян кардани сана ва вакти додани сертификати калиди кушода, боздоштани амал ё бозхондани онро таъмин намояд;

-дорои кормандони касбие бошад, ки барои хизматрасони оид ба сертификатсияи калидхои кушода заруранд;

-риоя намудани талаботи конунгузори ва андешидани чорахои зарури оид ба таъмини амният ва хифзи иттилоот;

-хангоми ба миён омадани бахсхо хамаи иттилоотро оид ба сертификати калидхои кушода аз рузи бозхондани сертификат на камтар аз се сол нигох дорад;

-ба дигар шартхои махсуси мукаррарнамудаи макоми ваколатдор мувофик бошад.

Талаботи асоси оид ба таъмини амнияти иттилооти ва системаи телекоммуникатсионии марказхои тасдиккунанда, аз чониби онхо истифода бурдани воситахои криптографи ва техникии хифзи иттилоотро макоми ваколатдор мукаррар менамояд.

 

Моддаи 11. Хукук ва ухдадорихои маркази тасдиккунанда

Маркази тасдиккунанда хукук дорад:

-сертификатхои калидхои кушодаи имзои электронии ракамиро созмон дихад ва супорад;

-амали сертификатхои калидхои кушодаро боздорад, аз нав баркарор созад, инчунин онхоро бозхонад ва дар мухлатхои мукарраргардида ба фехристи сертификатхои калидхои кушода тагйирот ворид намояд;

-дар асоси шартнома вобаста ба имзои электрони дигар хизматрасониро анчом дихад;

-ба иштирокчиёни системаи иттилоотони вобаста ба истифодаи имзои электронии раками метавонад дигар хизматрасониро анчом дихад.

Маркази тасдиккунанда ухдадор аст:

-ба хаккони будани маълумоти дар ариза оид ба сертификатонии калиди кушода зикргардида дар асоси хуччатхои тасдиккунандаи ин маълумот итминон хосил кунад;

-мутобикати иттилооти дар сертификати калиди кушода мавчударо бо иттилооте, ки сохиби сертификати калиди кушода пешниход намудааст, таъмин кунад;

-фехристи сертификатхои калидхои кушодаи имзои электронии ракамиро пеш бурда, актуали будан ва дастрасии онро таъмин намояд, сертификати калиди кушодаро дар мухлати на дертар аз як рузи то мавриди амали сертификат ба фехристи сертификатхои калидхои кушода дохил намояд;

-нодирии калидхои кушодаи имзои электронии ракамиро дар фехристи сертификатхои калиди имзо ва бойгонии маркази тасдиккунанда санчад;

-ба фехристи сертификатхои калидхои кушода дастрасии озодро таъмин намояд;

-сохиби сертификати калиди кушодаро дар хусуси далелхое, ки барои маркази сертификатсия маълум гардидаанд ва амали минбаъдаи истифодаи калиди пушидаро имконнопазир мегардонанд, инчунин дар мавриди бозхонди сертификати калиди пушида огох намояд;

-иттилооти мавчудаеро, ки барои тасдики асли будани имзои электрони заруранд, фарохам орад;

-инчунин дигар ухдадорихоро, ки мутобики Конуни мазкур, дигар санадхои меъёрии хукукии Чумхурии Точикистон ё тибки созишномаи тарафхо пешбини шудааст, анчом дихад.

 

Моддаи 12. Муносибатхо байни маркази тасдиккунанда ва макоми ваколатдор

Маркази тасдиккунанда то огози истифодаи имзои электронии ракамии шахси ваколатдори маркази тасдиккунанда чихати аз номи маркази тасдиккунанда тасдик намудани сертификатхои калидхои имзо ухдадор аст ба макоми ваколатдори таъсиснамудаи Хукумати Чумхурии Точикистон сертификати калиди имзои макоми ваколатдори маркази тасдиккунандаро дар шакли хуччати электрони, инчунин хамин сертификатро ба шакли хуччат дар хомили когази бо имзои дастии шахси ваколатдори зикргардида, ки бо имзои рохбар ва мухри маркази тасдиккунанда тасдик гардидааст, пешниход намояд.

Макоми ваколатдор фехристи ягонаи давлатии сертификати калиди имзохоро пеш мебарад, ки марказхои тасдиккунанда бо иштирокчиёни системаи иттилоотии истифодаи умум кор мекунанд, сертификати калиди имзохои месупурдаашонро мутобики он тасдик карда, имконияти дастрасии озодро ба ин фехрист таъмин менамоянд ва сертификати калидхои имзои шахсони ваколатдори дахлдори марказхои тасдиккунандаро медихад.

Имзохои электронии ракамии шахсони ваколатдори марказхои тасдиккунанда метавонанд танхо баъди дохил намудани онхо ба фехристи ягонаи давлатии сертификати калидхои имзо истифода бурда шаванд. Истифодаи имзохои электронии раками барои максадхое, ки чихати тасдики сертификати калидхои имзохо ё маълумот дар бораи амали онхо алокаманд намебошад, ичозат дода намешавад.

Макоми ваколатдор:

-вобаста ба мурочиати шахсони вокеи ва хукуки, макомоти хокимияти давлати ва макомоти худидораи махалли асли будани имзохои электронии раками шахсони ваколатдори марказхои тасдиккунандаро дар сертификатхои калиди имзои супоридаашон тасдик менамояд;

-мутобики Нмзомномаи макоми ваколатдор оид ба таъмини Конуни мазкур дигар ваколатхоро амали менамояд.

 

Моддаи 13. Катъи фаъолияти маркази тасдиккунанда

Фаъолияти маркази тасдиккунанда, ки барои истифода дар системаи иттилоотии истифодаи умум сертификати калидхои имзо медихад, дар холатхои пешбининамудаи Кодекси граждании Чумхурии Точикистон катъ мегардад.

Дар сурати катъ гардидани фаъолият ба сифати маркази тасдиккунанда шахси хукуки ухдадор аст дар муддати на камтар аз ду мох то рузи катъ гардидани фаъолияти худ дар ин хусус хамаи иштирокчиёнеро, ки дар системаи мубодилаи электронии хуччатхо хизмат мерасонанд, инчунин макоми ваколатдорро огох намояд.

Маълумот дар бораи калидхои кушода, ки ба иштирокчиёни муомилоти электронии хуччатхо тааллук дорад, инчунин дигар иттилооти маркази тасдиккунанда бояд тибки тартиби муайяннамудаи конунгузории Чумхурии Точикистон нигахдори карда шавад.

 

Боби 4. Сертификати калиди имзои электронии раками

 

Моддаи 14. Сертификати калиди имзои электронии раками

Сертификати калиди имзои электронии раками бояд маълумоти зеринро дар бар гирад:

-раками нодири бакайдгирии сертификати калиди имзо, сана ва огозу анчоми мухлати амали сертификати калиди имзо, ки дар фехристи маркази тасдиккунанда мавчуд аст;

-фамилия, ном, номи падар ва ё номи сохиби сертификати калиди имзо ё тахаллуси молик. Хангоми истифодаи тахаллус маркази тасдиккунанда дар ин бора дар сертификати калиди имзо сабт мегузорад;

-калиди кушодаи имзои электронии раками;

-номи воситаи имзои электронии раками, ки бо он хамин калиди кушодаи имзои электронии раками истифода бурда мешавад;

-ном ва махалли чойгиршавии маркази тасдиккунанда, ки сертификати калиди кушодаи имзоро додааст;

-маълумот оид ба муносибатхое, ки хангоми ичрои онхо хуччати электрони бо имзои электронии раками дорои ахамияти хукуки мебошад.

Хангоми зарурат дар сертификати калиди имзо тибки хуччатхои тасдиккунанда вазифа (бо зикри ном ва махалли чойгиршавии ташкилоте, ки дар он чунин вазифа мукаррар гардидааст), тахассуси сохиби сертификати калиди имзо ва мутобики аризаи у дар шакли хатти дигар маълумоте, ки бо хуччатхои дахлдор тасдик шудаанд, зикр мегардад.

Маркази тасдиккунанда сертификати калиди имзоро бояд дар мухлати на дертар аз як рузи то мавриди амали сертификати калиди имзо ба фехристи сертификатхои калидхои имзо дохил намояд.

Барои санчиши тааллук доштани имзои электронии раками ба сохиби дахлдор сертификати калиди имзо ба истифодабаранда бо зикри сана ва вакти додани он, маълумот оид ба амали сертификати калиди имзо (амал мекунад, амалаш боздошта шудааст, мухлати боздоштани амали он бекор карда шудааст, сана ва вакти бекор кардани сертификати калиди имзо), инчунин маълумот дар бораи фехристи сертификатхои калидхои имзо дода мешавад. Дар сурати додани сертификати калиди имзо ба шакли хуччат дар хомили когази он дар бланкаи маркази тасдиккунанда расми кунонида шуда, бо имзои дастии шахси ваколатдор ва мухри маркази тасдиккунанда тасдик карда мешавад.

Хангоми додани сертификати калиди имзо, инчунин маълумоти иловагии зикргардида дар шакли хуччати электрони ба сертификат бояд шахси ваколатдори маркази тасдиккунанда имзои электронии раками гузорад.

 

Моддаи 15. Мухлат ва тартиби нигохдории сертификати калиди имзо дар маркази тасдиккунанда

Мухлати нигохдории сертификати калиди имзо дар шакли хуччати электрони ё хомили когази дар маркази тасдиккунанда тибки шартнома байни маркази тасдиккунанда ва сохиби сертификати калиди имзо муайян карда мешавад. Хамзамон дастрасии иштирокчиёни системаи иттилооти ба маркази тасдиккунанда барои гирифтани сертификати калиди имзо таъмин карда мешавад.

Мухлати нигохдории сертификати калиди имзо дар шакли калиди электрони ё хомили когази дар маркази тасдиккунанда баъди бекор кардани сертификати калиди имзо то се сол мукаррар карда мешавад.

Баъди гузаштани мухлати нигохдории калиди имзо он аз фехристи сертификатхои калиди имзо хорич карда шуда, ба низоми нигохдории бойгони гузаронида мешавад. Мухлати нигохдории бойгони се сол мебошад. Тартиби додани нусхаи сертификатхои калиди имзо дар ин давра мутобики конунгузории Чумхурии Точикистон муайян карда мешавад.

Сертификати калиди имзо дар шакли хуччат дар хомили когази мутобики тартиби мукаррарнамудаи конунгузории Чумхурии Точикистон нигох дошта мешавад.

 

Моддаи 16. Тайёр намудани сертификати калиди имзо

Тайёр намудани сертификати калиди имзо дар асоси аризаи иштирокчии системаи иттилооти амали гардонида шуда, дорои маълумоте мебошад, ки дар моддаи 14 Конуни мазкур зикр гардида, барои хаммонандкунии сохиби калиди имзо ва ба у додани маълумот заруранд. Ариза аз чониби сохиби сертификати калиди имзо дасти имзо карда мешавад. Маълумоте, ки дар ариза нишон дода шудаанд, ба хуччатхои мукарраргардида тасдик карда мешаванд.

 

Моддаи 17. Сертификати калиди кушода

Хангоми созмон додани сертификати калиди кушодаи имзои электронии раками маркази тасдиккунанда вазифадор аст нодирии калиди кушодаи имзои электронии ракамиро санчад.

Сертификати калиди кушода бояд маълумоти зайлро низ дар бар гирад:

-раками алохида ва нодири бакайдгирии сертификати калиди кушода;

-маълумоти хаммонандкунандаи маркази тасдиккунандае, ки сертификати калиди кушодаро додааст;

-ному насаби сохиби сертификати калиди кушода;

-дигар маълумоти хаммонандкунандаи сохиби сертификати калиди кушода вобаста ба максадхое, ки барои онхо сертификат дода мешавад, инчунин иттилооте, ки барои ба у додани маълумот заруранд;

-калиди кушода;

-санаи огоз ва анчоми мухлати амали сертификати калиди кушода;

-маълумот дар бораи алгоритми криптографии имзои электрони;

-хангоми зарурат –махдудиятхо оид ба истифодаи сертификати калиди кушода ё махдуд сохтани арзиши ахдхое, ки метавонанд дар онхо истифода бурда шаванд;

-дигар маълумоти мукаррарнамудаи макоми ваколатдор.

Сертификати калиди кушода бо имзои электронии шахси вакаолатдори маркази тасдиккунанда имзо карда мешавад.

Дар холатхои мукаррарнамудаи конунгузори ё созишномаи тарафхо маркази тасдиккунанда сертификати калиди кушодаро метавонад ба шакли хуччат дар хомили когази дар ду нусха тахия намояд. Дар ин холат ба сертификати калиди кушода дар шакли хуччат дар хомили когази сохиби сертификати калиди кушода ва шахси ваколатдори маркази тасдиккунанда дасти имзо гузошта, он бо мухри марказ тасдик карда мешавад. Як нусхаи сертификати калиди кушода ба сохиби сертификат супорида шуда, нусхаи дигар дар маркази тасдиккунанда нигох дошта мешавад.

Маркази тасдиккунанда дар мувофика бо сохиби сертификати калиди кушода метавонад дар сертификати калиди кушода оид ба махдудияти истифодаи хамин сертификат, инчунин холатхое, ки он метавонад истифода бурда шавад, таъин намояд.

Маркази тасдиккунанда метавонад тибки мурочиати сохиби сертификати калиди кушода дар сертификати калиди кушода, инчунин дигар маълумоти пешбининакардаи кисми дуюми хамин моддаро зикр намояд, ба шарте агар он хилофи конунгузори набошад, ба амният ё тартиботи чамъияти тахдид накунад ва сахехии ин маълумот пешаки санчида шуда бошад.

Маркази тасдиккунанда сертификатро ба фехрист на дертар аз санаи огози амали сертификати калиди имзо ворид менамояд.

Фехристи сертификатхои калидхои кушода инхоро дар бар мегирад:

-сертификатхои хакикии калидхои кушода;

-сертификатхои бозхондашудаи калидхои кушода;

-сана ва вакти додани сертификати калидхои кушода;

-сана ва вакти бозхонди сертификатхои калидхои кушода;

-дигар иттилооти зарури.

Бо максади санчиши сахех будани имзои электрони маркази тасдиккунандаи калидхои кушода вазифадор аст дастрасии озодро ба фехристи сертификатхои калидхои кушода, аз чумла бо низоми вакти вокеи таъмин намояд.

 

Моддаи 18. Мухлати амал ва нигохдории сертификати калиди кушода

Мухлати амали сертификати калиди кушодаро маркази тасдиккунанда мукаррар менамояд ва он наметавонад беш аз панч сол бошад.

Мухлати нигахдории сертификати калиди кушода дар шакли хуччати электрони дар маркази тасдиккунанда мутобики шартнома байни маркази тасдиккунанда ва сохиби сертификати калиди кушода муайян карда мешавад.

 

Моддаи 19. Боздошт ва бекор кардани сертификати калиди кушода

Маркази тасдиккунанда хукук дорад амали сертификати калиди кушодаро бо супориши сохиби сертификат ва ё намояндаи ваколатдори у ба мухлати на бештар аз ду рузи кори боздорад, агар мувофики созиши байни маркази тасдиккунанда ва сохиби калиди кушода дигар холате вучуд надошта бошад.

Маркази тасдиккунанда вазифадор аст сертификати калиди кушодаро дар холатхои зайл бекор кунад:

-бо гузашти мухлати амали сертификати калиди кушода;

-дар асоси талаби сохиби сертификати калиди кушода;

-хангоми ошкор намудани маълумоти носахех, ки дар ариза оид ба сертификатсияи калиди кушода зикр гардидааст;

-бо карори макоми ваколатдор;

-бо гузашти мухлате, ки амали сертификати калиди кушода боздошта шуда буд;

-хангоми ворид намудани тагйирот дар сертификати калиди кушода;

-дар сурати фавти сохиби сертификати калиди кушода ё гайри кобили амал эътироф намудани у;

-дар дигар холатхои мукаррарнамудаи макоми ваколатдор мутобики  коидахои таъмини амният ва сертификатсияи калидхои кушода.

Хангоми бекор кардани сертификати калиди кушода маркази тасдиккунанда истифодабарандагони сертификати калидхои имзоро бо рохи ба фехристи сертификатхои калидхои имзо ворид намудани иттилооти дахлдор, бо зикри сана ва вакти бекор кардани сертификати калиди кушода, ба истиснои холатхои бекор кардани сертификати калиди кушода бо гузашти мухлати он огох менамояд, инчунин сохиби сертификати калиди кушода (макоми) ваколатдорро, ки дар хусуси бекор кардани сертификати калиди кушода супориш гирифтааст, хабардор месозад.

 

Моддаи 20. Ухдадории сохиби сертификати калиди кушода

Сохиби сертификати калиди кушода ухдадор аст:

а) барои пешгири намудани дастрасии дигар шахс ба калиди пушидаи худ шароити дахлдорро таъмин намояд;

б) хангоми мавчуд будани асосхо агар эхтимол равад, ки пинхонии калиди пушида вайрон карда шудааст, барои таъсиси имзои раками аз калиди шахси истифода набарад;

в) фавран боздоштани амал ё бозхондани сертификати калиди кушодаро дар холатхои зайл талаб намояд:

-гум кардани калиди пушида;

-эхтимоли вайрон карда шудани пинхонии калиди пушида;

-ба хакикат мутобик набудани иттилооте, ки дар сертификати калиди кушода мавчуданд;

-саривакт огох намудани маркази сертификатонии калидхои кушода дар хусуси тагйирёбии ин ё он иттилооте, ки дар сертификати калиди кушода мавчуданд;

г) ичрои дигар ухдадорихое, ки Конуни мазкур ва шартнома бо маркази тасдиккунанда мукаррар намудаанд.

 

Боби 5. Хусусиятхои истифодаи имзои электронии раками

 

Моддаи 21. Истифодаи имзои электронии раками дар сохаи идоракунии давлати

Макомоти хокимияти давлатии Чумхурии Точикистон, инчунин ташкилотхое, ки бо макомоти дахлдор дар мубодилаи хуччат иштирок менамоянд, барои имзои хуччатхои электронии худ имзои электронии ракамии шахсони ваколатдори макомоту ташкилотхои зикргардидаро истифода мебаранд.

Сертификатхои калидхои имзои электронии ракамии шахсони ваколатдори макомоти хокимияти давлати ба фехристи сертификатхои калидхои имзои электронии раками дохил карда мешаванд, ки онро макоми ваколатдор пеш мебарад ва тибки тартибе, ки Конуни мазкур барои марказхои тасдиккунанда мукаррар намудааст, аз хамин фехрист ба истифодабарандагони сертификатхои калидхои имзои электронии раками дода мешавад.

Тартиби ташкил ва додани сертификатхои калидхои имзои электронии раками шахсони ваколатдори макомоти хокимияти давлати мутобики санадхои меъёрии хукукии макомоти дахлдор мукаррар карда мешавад.

 

Моддаи 22. Истифодаи имзои электронии раками дар системаи иттилоотии корпоративи

Системаи иттилоотии корпоративи, ки ба иштирокчиёни системаи иттилоотии истифодаи умум хизматрасонии маркази тасдиккунандаи системаи иттилоотии коропоративиро анчом медихад, бояд ба талаботи Конуни мазкур, ки барои системахои иттилоотии истифодаи умум мукаррар намудааст, мутобик бошад.

Тартиби истифодаи имзои электронии раками дар системаи иттилоотии корпоративи бо карори сохиби системаи иттилоотии корпоративи ё созишномаи иштирокчиёни ин система муайян карда мешавад.

Мухтавои иттилоот дар сертификатхои калидхои имзо, тартиби пешбурди фехристи сертификатхои калиди имзо, тартиби нигохдории сертификатхои бекоркардашудаи калидхои имзо хангоми гум кардани эътибори хукукии ин сертификатхо дар системахои иттилоотии корпоративи бо карори сохиби ин система ё созишномаи иштирокчиёни системаи иттилоотии корпоративи танзим мегардад.

 

Моддаи 23. Эътирофи сертификати хоричии калиди имзо

Эътирофи сертификати хоричии калидхои имзои электронии раками мутобики конунгузории амалкунандаи Чумхурии Точикистон ва шартномахои байналмилалие, ки Точикистон эътироф намудааст, сурат мегирад.

Шартномахои байналмилалии Чумхурии Точикистон оид ба муносибатхои дар кисми 1 хамин модда зикргардида мустакиман татбик мегардад, ба истиснои холатхое, ки агар дар шартномаи байналмилали пешбини шуда бошад, ки барои татбики он бояд санади дохилидавлати кабул карда шавад.

Агар дар шартномаи байналмилалии Чумхурии Точикистон оид ба Конуни мазкур коидахои дигаре пешбини шуда бошанд, пас коидахои шартномахои байналмилали татбик мегарданд.

 

Боби 6. Мукаррароти хотимави

 

Моддаи 24. Чавобгари барои вайрон кардани Конуни мазкур

Шахсони вокеи ва хукуки, ки мукаррароти конуни мазкурро вайрон мекунанд, мутобики конунгузории Чумхурии Точикистон ба чавобгари кашида мешаванд.

 

Моддаи 25. Тартиби мавриди амал карор додани Конуни мазкур

Конуни мазкур пас аз интишори расми мавриди амал карор дода шавад.

 

Президенти Чумхурии ТочикистонЭ.Рахмонов

 

ш.Душанбе, 30 июли соли 2007

№ 320

Загрузка...

Дар борамон

Инчунин кобед

jyudoshavo-oila

Сабаби чудошавии оилахо: 10-тои асоси

Вайрон шудани оилахо дар замони хозира боз хам зиёд шуда истодааст ва сабаби он Падару …