Главная / Чамъият / БАРНОМАИ МИЛЛИИ ТАВОНБАХШИИ МАЪЮБОН БАРОИ СОЛХОИ 2017-2020

БАРНОМАИ МИЛЛИИ ТАВОНБАХШИИ МАЪЮБОН БАРОИ СОЛХОИ 2017-2020

Бо карори Хукумати Чумхурии Точикистон аз 28 октябри соли 2016, № 455 тасдик шудааст

1. Мукаддима

  1. Барномаи миллии тавонбахшии маъюбон барои солхои 2017-2020 (минбаъд – Барнома) мутобики моддаи 7 Конуни Чумхурии Точикистон “Дар бораи дурнамохои давлати, консепсияхо, стратегияхо ва барномахои рушди ичтимоию иктисодии Чумхурии Точикистон”, моддаи 16 Конуни конститутсионии Чумхурии Точикистон “Дар бораи Хукумати Чумхурии Точикистон”, моддаи 4 Конуни Чумхурии Точикистон “Дар бораи хифзи ичтимоии маъюбон” ва инчунин чихати ичрои банди 10 карори Хукумати Чумхурии Точикистон “Дар бораи натичахои рушди ичтимоию иктисодии Чумхурии Точикистон дар соли 2014 ва вазифахо барои соли 2015” тахия шудааст.
  2. Барнома хусусияти ичтимои ва зиддибухрони дошта, татбики он бо дарназардошти хадафхои рушди устувори Созмони Милали Муттахид то соли 2030 ба таквияти хифзи ичтимои, солимгардони ва тавонбахшии маъюбон нигаронида шудааст.
  3. Барнома, ки барои панч сол пешбини мешавад, ба фарохам овардани шароити мусоид бо имкониятхои баробар барои хама тавассути бехтар намудани вазъи тандурусти ва хифзи ичтимоии маъюбон, аз чумла тавонбахшии тиббию ичтимоии онхо равона гардидааст.
  4. Барнома дурнамои рушди дарозмухлати Чумхурии Точикистонро, ки дар Стратегияи миллии рушди Чумхурии Точикистон барои давраи то соли 2015 зикр шудааст, инъикос менамояд. Илова бар ин, хангоми баррасии маърузаи дуюми миллии Чумхурии Точикистон вобаста ба Шархи универсалии даври оид ба хукуки инсон дар Шурои СММ оид ба хукуки инсон 6 майи соли 2016 Точикистон аз тасмими баимзорасонии Конвенсия “Оид ба хукуки маъюбон” хабар дод. Бояд тазаккур дод, ки хам дар конунгузори ва хам дар Бариома мукаррароти Конвенсияи зикршуда ворид шудааст.
  5. Шахсони маъюб мисли дигар шахрвандон хукуки дастрасии баробар ба хамаи хизматрасонихо, аз чумла тандурусти, хизматхои ичтимои, тавонбахши, тахсилот ва барномахои рушди малакахоро доранд. Хукумати Чумхурии Точикистон бо мавкеи Созмони Милали Муттахид (СММ), аз чумла Ташкилоти умумичахонии тандурусти (ТУТ) дар мавриди назар хамфикр буда, маъюбиятро хамчун мушкилоти сохаи тандурустии чамъияти, хукуки инсон ва афзалияти рушд баён менамояд.
  6. Маъюбият тамоми бахшхоро фаро гирифта, ухдадори ва иштироки чанбахои гуногуни манфиатдорро талаб мекунад. Он муносибати амику мукаммалро дар хама чанбахо вобаста ба тахияи сиёсат ва ташкили хизматрасонихо такозо менамояд. Барнома пешниходшуда максадеро пайгири месозад, ки хамчун восита барои конеъгардонии ниёзмандихои маъюбон бо роху усулхои натичабахшу самаранок хизмат намояд. Он бар хамкори ва шарики асос ёфта, барои ташаббусу эчодкори дар хама сатхи чомеа бо максади истифодаи окилонаи захирахои мавчуда, аз чумла захирахои молияви, инфрасохтори ва инсони мусоидат менамояд ва хамчунин муносибатхои нав ва усулхои амалиро татбик месозад.
  7. Барнома бахри таъмини татбики самаранок ва ноилшави ба натичахои устувор бо истифода аз муносибати мукаммал барои халли мушкилихои маъюбон дар сохахои тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимои стратегияи хамачонибаро пешниход менамояд, ки он аз чумла чунин масъалахоро дар бар мегирад: муносибати ба хукук асосёфта; мунасибати байнисохави; хизматрасонихо вобаста аз ниёзхои инфироди; муносибати бисёрчанба; тавсеаи хукуку имкониятхои шахсони маъюб ва оилаи онхо.
  8. Барномаи мазкур ба сохахое дахл дорад, ки ба тандурусти, тавонбахши, хифзи ичтимои, маърифатноки, шугл ва хамгироии масъалахои маъюбият муносибат доранд. Барномаи миллиро нисбат ба хамаи шахсони маъюб истифода намудан мумкин аст, аз чумла:

а) шахсоне, ки муддати дароз ба вайроншавии фаъолияту харакати ягон узв гирифторанд, аз чумла онхое, ки одатан маъюб ба хисоб мераванд:

– онхое, ки бо аробачаи маъюби харакат мекунанд;

– ашхоси мушкилоти бинои ё шунавои дошта;

– онхое, ки иллати аклони ва рухи доранд.

б) ашхосе, ки бинобар доираи васеи масъалахои ба тандурусти вобастабуда барои фаъолияту харакат намудан мушкили доранд, аз чумла:

– дорои беморихои шадиди харобшави, беморихои сирояти, иллатхои асаб ё беморихои рухи, осебхо, холати баъдичаррохи ва гайра;

– дорои беморихои гайрисирояти, ки чун беморихои музмин маъмуланд;

– дорои окибатхои раванди пиронсоли.

2. Тахлили вазъият

2.1 Вазъи байналмилали
  1. Маъюбият чузъи таркибии холати иисон мебошад – кариб хар як кас дар ягон лахзаи зиндаги сустшавии муваккати ё доимии фаъолиятро ва хамчунин шахсони то пиронсоли умр ба сар дида мушкилоти афзоянда барои фаъолиятро эхсос мекунанд. Тадкикотхо нишон медиханд, ки зиёда аз як миллиард нафар (15 фоизи ахоли дар чахон) аз он чумла 95 миллион нафар кудакон (5,1 фоиз), айни замон дорои ягон навъи маъюби мебошанд.
  2. Маъюбият ба таври номутаносиб гуруххои бештар осебпазири ахолиро фаро гирифта, дар байни занон, пиронсолон ва камбизоатон дида мешавад. Аксари ашхоси маъюб дар кишвархои сатхи даромадашон паст (такрибан 80 фоиз) зиндаги мекунанд. Теъдоди шахсони маъюб дар чахон вобаста ба омилхои гуногун ру ба афзоиш дорад, аз чумла: дарозшавии умри одамон; афзоиши микёси пахншавии холатхои музмини беморихо; зиёдшавии чарохату осебхои тасодуфи, табобати самараноки холатхои вазнин ва мураккаби беморихо ба шарофати дастовардхои солхои охир дар сохаи тиб ба дастомада.
  3. Шахсони маъюб назар ба дигар шахрвандони ягон махдудият дар саломати надошта, эхтимолияти доштани макоми пасггари ичтимоию иктисоди ва сатхи пасти зиндаги мебошанд. Аксаран саломатии онхо низ чун саломатии шахсони камбизоат дар сатхи паст аст. Бештари монеахо, ки маъюбон ба онхо дучор меоянд, бартарафшавандаанд ва дар сурати рафъи онхо ба дастовардхои мусбат дар хамаи чабхахои зиндаги, аз кабили тахсил, дарёфти шугли мувофик, оила ва чомеа ноил мегарданд. Гайр аз ин, дар мачмуъ сатхи баланди нигахдории тандурустии ахоли, аз чумла шахсони маъюб, ба инкишофн бештари кишвар, сарфи назар аз сатхи иктисодии он, таъсир мерасонад.
  4. Барои ба натичахои устувору назаррас ноил шудан чор принсипи умумии хизматрасониро бояд ба назар гирифт:

Дастраси – хамаи шахрвандон ба хизматрасонихо дастраси дошта дар мавриди зарури аз онхо истифода бурда метавонанд. Ба ин мавчудияти хизматрасони ва дастрас будани нархи он низ дохил мешавад. Ба гайр аз тагйири мухити зохирии чисмони он хамчунин ба ислохоти низомхои самту маълумот, аз чумла арзёбии дурусти талаботи афрод, баходихи ва тасиифоти хизматрасонихои мавчуда ва зарури, ислохоти молияви ва хисоби арзишхои хизматрасонихо ва дигар низ дахл дорад.

Мавчудият – хизматрасонихо мавчуд буда, дар мавриди зарури дастрас мебошаид. Шахсони маъюб аксар вакт ба дастрасии нопурра ба хизматрасонихои дахлдор дар сатхи Чамоат бинобар мавчуд набудани онхо чи аз нигохи фарогирии омилхои чугрофи ва хам аз нигохи гуногунии хизматрасонихо дучор мешаванд. Таквияти хизматрасонихои мавчуда ва таъмини рушди хизматрасонихои нав, ки захирахои нави техникию молиявиро, инчунин мавчудияти иловатани мутахассисони варзида ва кормандонро дар бар мегирад, дар халли масъалахои ба мавчудияти хизматрасонихо алокаманд накши мухимро мебозад.

Арзиши хизматрасони ва дастраси ба он – хизматрасонихо бояд ройгон ва ё бо нархи ба шахрвандони ба чунин хизматрасонихои ичтимои ниёздошта, чоиз расонида шаванд. Ин, ба хамаи тадбирхои зарур, ки барои дастрасии молиявии гуруххои осебпазири ахолиро ба хизматрасонии ичтимои дар сатхи махал имконпазир мегардонад, дахл дорад.

Хисоботдихи-тахвилгарони хизматрасонихо шаффофияти фаъолияти молияви ва ташкилиро риоя менамоянд. Ин на танхо ба шаффофияти идоракунии молиявии хизматрасони балки умуман ба раванди ташкили он: сиёсати амик ва рохбари аз руи дастурхо, риояи тартибу коидахои дохили ва гайра низ дахл дорад.

  1. Хамгироии масъалахои маъюби дар мачмуъ бо хизматрасонихои самараноки тибби, тавонбахши ва хизматрасонии ичтимои барои болоравии макоми ичтимоиву иктисоди ва бехтар шудани сатхи зиндагии шахсони маъюб ва оилахои онхо мусоидат менамояд.
  2. Дастраси ба хизматрасонихои тавонбахши аз руи вазъи саломати унсури мухими таъсиррасони барои амали кардани хукук ба тандурустии шахсони маъюб мебошад.
2.2 Вазъият дар чумхури
  1. Харочоти чори барои сохахои хифзи ичтимои аз руи хисоб 4 фоизи ММД ташкил карда, хиссахо мутаносибан ба самтхои зерин таксим карда мешаванд: кумаки ичтимои, сугуртаи ичтимои ва хизматрасонии ичтимои. Низоми сугуртаи ичтимои ва таъминоти нафака кариб 80 фоизи харочотро ба сохаи хифзи ичтимои ташкил медихад, хол он ки кумакпулихои ичтимои дар шакли хизматрасонихои ичтимои ва пардохтхои ичтимои мутаносибан 11 фоиз ва 2 фоизро ташкил медихаид. Тибки хисоботхо, дар соли 2012 харочоти давлати ба сохаи тандурусти такрибан 7 фоизи хачми умумии харочоти давлатиро ташкил кардааст. Бо вучуди ин тамоюли мусбии марбут ба маблаггузории сохаи тандурусти барои чуброни фарсудашавии иншоот ва тачхизоти тибби кофи нест. Илова бар ин, сатхи маблаггузории давлати барои хизматрасонии дастрас ва асосии тиббию санитари ба гуруххои нисбатан осебпазири ахоли, аз чумла маъюбон бояд тачдиди назар карда шавад. Аз руи хисобот харочоти тандурусти ба хар сари ахоли дар соли 2012 ба 60 доллари ШМА баробар буд, ки ои дар мукоиса, нисбат ба соли 1995 хаждах маротиба зиёд аст. Баъд аз ба даст овардани истиклолият харочоти тандурусти аз хисоби шахсии мизочон хеле баланд буда, дар соли 2012 такрибан 60 фоизро ташкил кард.
  2. То январи соли 2014 дар Точикистон 167865 нафар шахсони маъюб ба кайд гирифта шудааст. Ин такрибан ба 2 фоиз аз шумораи умумии ахолии кишвар баробар аст. Усулхои чамъроварии маълумот оид ба шахсони маъюб дар соли 2006 ва соли 2012 тагйир ёфтанд. Мувофики тагйиру иловахои дар соли 2012 воридгардида кудакони аз 2-сола хурд акнун хамчун маъюб ба кайд гирифта намешаванд, чунки онхо ба муассисахои хизматрасонихои дахолати барвакти вобаста карда шудаанд. Чадвали зерин тамоюлхои охирро оид ба маълумоти милли дар бораи шахсони маъюби бакайдгарифта пешниход менамояд.

Чадвали 1. Маълумот оид ба шахсони чун маъюб ба кайд гирифташуда (калонсолон ва кудакони синни то 18-сола, микдори умуми ва ходисахои нав, шумора ва таносуб, соли 2000 ва солхои 2010-2014).

ниг.ба чадвал

  1. Дар Точикистон муносибати одамон нисбати маъюбон дар дахсолахои охир хеле дигаргун шудааст: аз шинохти маъюбон ба хайси мафхуми хайргиранда, гирандаи хизматрасонии тибби ва кумакпулихо то кабули онхо хамчун шахрванди комилхукук. Муносибат дар асоси хукукхои инсон боз хам бештар дар хуччатхо ва стратегияхои хукукии нав тахиягардида, инъикос ёфтааст. Конуни Чумхурии Точикистон “Дар бораи хифзи ичтимоии маъюбон” иштироки баробари шахсони маъюбро дар чамъият тавассути таъмини ниёзмандихои онхо ва дастрасии кафолатнок ба хизматрасонихои тандурусти, тавонбахши, тахсилот, таъмин шудан бо чойи кор, омузиши касби, фарханг, варзиш ва дилхуши, наклиёт, чойхои чамъияти ва технологияхои иттилоотиро такозо менамояд. Аз соли 2011 тахсилоти кудакони маъюб дар муассисахои тахсилоти умуми дар Консепсияи миллии тахсилоти фарогир, ки бо карори Хукумати Чумхурии Точикистон аз 30 апрели соли 2011, №228 кабул гардидааст, дастгири мешавад. Дар Консепсияи мазкур он ухдадорихои доимии таъминкунандагони хизматрасонихои таълиму омузиш оид ба таъмини дастраси ва иштирок дар тахсилоти кудакони маъюб бидуни табъиз таъкид шудааст.
  2. Хукумати Чумхурии Точикистон аксари хизматрасонихои мавчударо барои шахсони маъюб, аз чумла дар муассисахои статсионари ва гайристатсионари ва марказхои будубоши рузона аз хисоби бучети милли маблаггузори менамояд. Мувофики нишондихандахои соли 2014 Хукумати Чумхурии Точикистон аз хисоби Бучети давлати барои нигохубини маъюбон 14,0 миллион сомони, аз чумла барои нигохубини рузона 24,8 хазор сомони харч намудааст. Дар соли 2014 1371 иафар маъюбон бо воситахои техникии ёрирасон (протез, ортез, аробачахои маъюби ва дигар воситахои харакат ва дигар воситахои ёрирасоии техники), бо арзиши умумии 37,9 хазор сомони таъмин карда шуданд. Харочоти умумии давлати ба хизматрасонихои мазкур 41,9 миллион сомониро ташкил дод, ки афзоиши вокеии харочот дар соли 2014 иисбат ба соли 2013 14 фоиз зиёд аст, чунки нафакаи маъюби низ ба он дохил аст. Ба холати январи соли 2015 153248 нафар (аз чумла 25086 нафар кудакон) кумакпулихои ичтимои ва нафакаи маъюби гирифтаанд, аз чумла кудакони дорои маъюбии модарзод, онхое, ки баъдан маъюби шудаанд ва онхое, ки дар чойи кор осеб дидаанд. Илова бар ин, ба собикадорони ’Чанги Бузурги Ватани (ЧБВ) ёрии ичтимои ба маблаги умумии 12,4 миллион сомони расонида шудааст.
  3. Харчанд теъдоди хизматрасонихо барои шахсони маъюб дар солхои охир ру ба афзоиш ёфта бошад хам, хизматрасонихои мавчуда барои таъмини ниёзу талаботи ахоли хам аз руи микдор ва хам аз руи сифат кофи нестанд. Мушкилихои ошкоршудаи халталабро дар мачмуъ чунии тасниф кардан мумкин аст:

– маблаггузории нокифоя ба масъалахои тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимои;

– набудани стратегия ва заминаи конунгузории махдуд оид ба масъалахои корношоями;

– номутобикати байни санадхои меъёрии амалкунанда бо татбики онхо дар амал;

– набудани мониторинги бонизом ва арзёбии татбики санадхои меъёри;

– хамохангии заиф байни шариконе, ки сохаи тандурусти, тавонбахшию хифзи ичтимои ва маорифро дастгири менамоянд;

– набудани механизмхои рохнамои байни таъминкунандагони хизматрасонихо;

– фаъолияти нокифояи ташкилотхои чамъияти (ТЧ) ва ташкилотхои гайрихукумати (ТГХ) дар самти кор бо маъюбон;

– сатхи пасти фаъолият ва маърифати ичтимоию иктисодии шахсони маъюб ва оилахои онхо;

– набудани мутахасисони баландихтисос дар сохахои тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимои;

– набудани меъёрхои сифати пешниходи хизматрасонихо ва мониторинги зарурии хизматрасонихо дар сохаи маъюби;

– набудани хизматрасонихои тавонбахши ва хамохангии сохторхои шугли мехнат дар хама сатх, бахусус дар дехотчойхо;

– имкоиияти махдуди низоми дастгирии хизматрасонихои ичтимои дар самти маъюби;

– монеахо дар мухити беруна, ки шахсони маъюб ба онхо ру ба ру мешаванд;

– микдор ва дастрасии махдуд ба воситахои ёрирасони техники;

– пастзани бо чурми айби чисмони (стигма) ва мафкураи нодуруст, ки барои дастраси ба хизматрасонихо монеъ мешаванд;

– набудани иттилооти кофи оид ба манфиат ва имконоти хизматрасонихои тавонбахши дар паст кардани сатхи вайроншавии харакат ва маъюби, инчунии мусоидат намудан ба фарогири ва таъмини иштироки шахсони маъюб дар хамаи сохахои хаёт.

3. Максад ва самтхои сгратегии Барнома

  1. Барномаи пешниходшуда чихати ичрои стратегияхои милли, аз чумла, Стратегияи миллии рушди Чумхурии Точикистон, Стратегияи миллии солимии ахолии Чумхурии Точикистон барои солхои 2010-2020 ва Стратегияи баланд бардоштани сатхи некуахволии ахолии Чумхурии Точикистон барои давраи то соли 2015 тахия шудааст. Барнома дар асоси ислохоти стратегие, ки аз чониби Хукумати Чумхурии Точикистон гузаронида мешавад, чихати баланд бардоштани сатхи зиндагии тамоми ахоли, аз чумла шахсони маъюб ва аъзои оилахои онхо тахия карда шудааст. Самтхои умумии Барнома дар хадафхои умуми ва самтхои стратегии дар зер оварда зикр шудаанд:

Максад: Баланд бардоштани тадбирхои солимгардони, хизматрасонии тавонбахши ва хифзи ичтимоии шахсони маъюб бо максади фарохам овардани мухити мусоид бо имкониятхои баробар барои хама.

Самтхои стратегии Барнома аз инхо иборатанд:

– солимгардони ва пешгирии беморихо;

– тавонбахшии тиббию ичтимои;

– таъминоти ичтимоии маъюбон;

– хамгироии масъалахои вобаста ба маъюбият (мусоидат ба шугли маъюбон).

3.1 Солимгардони ва пешгирии беморихо
  1. Вазифаи асосии самти “Солимгардони ва пешгирии беморихо” аз бартараф намудани монеахо ва бехтар намудани дастраси ба барномаю хизматрасонихои тибби-санитари барои маъюбон дар саросари чумхури иборат мебошад.
  2. Бехтар намудани дастраси ба хизматрасонихои тибби барои маъюбон омили мухими мусоидаткунанда барои ноил шудан ба кушишу умедхо, аз чумла ба тахсилот, имконияти ёфтани шугл, нигохубин ва иштирок дар оила, чомеа ва хаёти ичтимои аст. Чорабинихо дар доираи Барномаи милли ба татбики хадафхои дар боло кайдшуда нигаронида шудаанд ва чихати бехтар намудаии сатхи солимгардони ва некуахволии шахсони маъюб дар саросари кишвар мусоидат мекунанд. Онхо хамчунин ба риояи хукуку озодихои асосии шахсони маъюб мусоидат менамоянд. Саломатии хуб тадричан ба ноил гардидан ба натичахои устувор дар бехгардонии мавкеи ичтимоиву иктисодии маъюбон ва аъзои оилахои онхо ёри мерасонад, ки он дар навбати худ барои ба хадафхои рушд ва инкишофи босуръати иктисоди расидан бештар мусоидат менамояд.
  3. Барномаи милли Стратегияи миллии солимии ахолиро бо рохи чори иамудани чорабинихои мушаххаси ба конеъгардонии талаботи шахсони имконияти махдуддошта нигаронидашуда мукаммал менамояд. Татбики фаъолият дар доираи Барномаи милли ба раванди муттасили мукаммалгардонии низоми чории ягонаи кумаки аввалияи тиббию санитари, ки чузъи асосии раванди ислохоти низоми тандурусти аст, мусоидат хохад кард. Он ба тадбирхои аз чониби Хукумат андешидашаванда чихати халли мушкилоти норасоии ёрию иигохубини дармомгохи, аз он чумла муассисахои нигохубини рузона, хонахои пиронсолон ва маъюбон, марказхои чаррохии дармонгохи, хизматрасонии кумак ва дастгири дар хонахо таквият бахшида ба онхо имконоти иловаги медиханд.
  4. Барои ичрои вазифаи асосии дар боло тавсифшуда доираи васеи чорабинихои амали татбик карда мешаванд. Дар холате, ки баъзе аз онхо маблаггузории молияви ва ислохоти назарраси хизматрасонихои мавчударо (масалан, таъмиру нигохдории муассисоти мавчуда, сохтмони муассисоти нав, таъмини онхо бо тачхизоти муосир) талаб мекунанд, баъзеи дигар сармоягузории новобастаро талаб намекунанд, вале ба натичахои дарозмуддати устувор оварда мерасонад (масалан, тахияи барномаву стратегияхои нав, такмилу бехтарсозии хамохангсози, идоракуни ва назорат). Чорабинихои дар самти “Солимгардони ва пешгирии беморихо” дар саросари чумхури амалишаванда ба бехдоштии саломатии шахсони маъюб тавассути чунии фаъолият хоханд овард:

– бехтар намудани раванди муайяннамоии барвактии нукси физиологи ва маъюби;

– бехтар намудани дастраси ба меъёрхои хизматрасонихои тиббии ройгон ё бо арзиши дастрас ва босифат, ки ба дигар шахсони бокимонда расонида мешавад;

– бехтар намудани дастраси ба хизматрасонихои махсуси тиббии зарур барои шахсони маъюб бинобар сустшавии харакату фаъолият ва хизматрасонихои дигар барои паст кардану пешгирии маъюби дар оянда;

– тавсеаи доираи хизматрасонихои хам умуми ва хам махсуси дастрас барои шахсони маъюб дар саросари чумхури ва аз он чумла дар минтакахое, ки хизматрасонихо махдуданд;

– рушди хамкорихо байни муассисахои кумаки аввалии тиббию санитари ва барномахои товонбахши дар сатхи чамоатхо;

– баланд бардоштани сифати хизматрасонии тибби дар тамоми минтакахо.

3.2 Тавонбахшии тиббию ичтимои
  1. Вазифаи асосии самти стратегии “Тавонбахшии тиббию ичтимои” аз бартараф намудаии монеахо ва бехтар иамудани сатхи дастраси ба хизматрасониву барномахо оид ба тадбирхои ё ичтимои (абилитатсия) ва тавонбахши (реабилитатсия) барои маъюбон дар саросари чумхури иборат аст.
  2. Барнома тавонбахширо, хамчун мачмуи чорабинихои ёридиханда ба шахсони маъюб ё зери хавфи маъюби карордошта, чихати ноилшави ва нигохдории харакату фаъолияти муносиб дар робита бо мухити атроф майян намудааст.
  3. Тавонбахши ба шахсони дорои маъюбият барои фаъолноки, баргаштан ба оила ё чомеа, мустакилоиа зиндаги кардан ва иштирок намудан дар барномахои таълими, бозори мехнат ва дар хаёти чамъияти ёри мерасонад. Чорабинихое, ки дар доираи самти мазкур ичро мешаванд, дар асоси риояи хукукхои инсон бо такя ба шахси алохида ва оила барои ба хизматрасонихои тавонбахши (реабилитатсия) гузаштан мусоидат менамоянд. Тадбирхои дар доираи Барномаи милли татбикшаванда, дар натича ба бехшавии хизматрасонихои тавонбахши ба маъюбон ва рушди бефосилаи хизматрасонихои, унвони дар самтхои зерин мусоидат менамояд: пешгирии аз даст додани имконияти харакату фаъолият; паст кардани сатхи хавфи аз даст додани харакату фаъолият; бехгардони ё баркарор намудани харакату фаъолиятноки; чуброни харакату фаъолиятнокии аздастдода; нигохдории харакатнокии мавчуда.
  4. Бо дарназардошти он ки тавонбахши (реабилитатсия) раванди байнисохавист, Барномаи милли тачрибаи гуногунчабхаро, ки аз чониби кормандони сохаи тандурусти дар хамкори бо коршиносони бахши маориф, шуглноки, хифзи ичтимои ва дигар сохахо амали мегарданд. таквият мебахшад. Ин икдом барои чалби кормандони гайрикасби, ба монанди кормандони тавонбахши дар сатхи чамоатхо, аъзои оила, дустон ва дигар аъзо ва ё гуруххои чомеа мусоидат менамояд. Хизматрасонихои тавонбахши дар доираи васеи муассисахо, аз чумла муассисахои статсионари ва дармонгохи, муассисахои парваришгохи, дар шароити чамоатхо ва хонахо расонида мешаванд. Илова ба муносибати бисёрчабха, имконияти тахияи муносибати байнифанни низ омухта мешавад. Барои бехтар кардани дастраси ба воситахои ёрирасони техники тадбирхои мушаххас андешида шуда, тарзхои истифодаи онхо ба худи шахсони маъюб ва аъзои оилахои ондо омузонида мешаванд.
3.3 Таъминоти ичтимоии маъюбон
  1. Вазифаи асосии самти стратегии “Таъминоти ичтимоии маъюбон” аз бартараф намудани монеахо ва бехгардонии сатхи дастраси ба хифзи ичтимои барои маъюбон ва оилахои онхо иборат аст.
  2. Барнома хифзи ичтимоии ахолиро хамчун хизматрасонию барномахои ба кохиши талафот бинобар омилхои камбизоати, бекори, пиронсоли ва маъюби равонашуда муайян намудааст.
  3. Барнома ба пешниходи мачмуи якчояи хизматрасони ва кафолатхо чихати рафъи омилхое, ки ба осебпазири ва истиснои оварда мерасонанд, нигаронида хохад шуд. Амалишавии Барномаи милли ба саъю кушишхои Хукумат бахри тахкими хифзи ичтимоии гуруххои бештар осебпазири ахоли, аз чумла шахсони маъюб мусоидат хохад кард. Чорахои пешниходшуда дар мутобикат бо вазъи тагйирёбанда ва имкониятхои молиявии кишвар тархрези шуда, ба устувории дарозмуддат нигаронида шудаанд. Ба ои чораю тадбирхои ба доираи васси-масъалахо вобаста ба кумакпулихо (нафакахо) оид ба маъюби ва мусоидати минбаъда дар таъмини хизматрасоиихои инфироди, ба монанди хизматрасонии тиббии рузона, барномахои парастори дар хона ва барномахои тавонбахши дар сатхи чамоат, инчунин масъалаи бархам додани муассисахои тиббии шакли пушида барои кудакони маъюб дохил мешаванд.
  4. Такмили раванди бакайдгирии шахсони маъюб яке аз фаъолиятхои асосии Барнома мансуб ёфта, барои бехтар фахмидани тамоюлоти мавчуда дар сохаи маъюби дар чумхури имкон медихад. Он хамчун чузъи пурарзиши назорати эпидемиологию санитарии маъюби буда, барои тахия ва кабули карорхои асоснок ахамияти калон дорад.
  5. Аз нав дида баромадани мукаррароту заминаи хукукии амалкунанда, аз чумла, меъёру рохнамохо барои пешниходи хизматрасонии хифзи ичтимои ба роху равиш ва механизмхои идоракунии инфиродии холатхо тадричан таквият мебахшад. Барномаи милли фаъолиятеро низ дар бар мегирад, ки ба рушди захирахои ипсони ва болоравии салохияти касбии кормандони сохаи хифзи ичтимои оварда мерасонад. Ин бошад, мавчудияти тачрибаи заруриро барои татбики босамари ташаббусхои Хукумат дар сохаи хифзи ичтимои таъмин менамояд.
  6. Татбики чорабинихо дар доираи Барномаи милли барои расидан ба чунин хадафхо имкои медихад:

– афзоиши батадричи фарогирии шахсони дорои имконоти махдуд ва оилахои онхо бо хифзи тавассути тавсеаи микёси ёрии ичтимои, сугурта ва хизматрасонихои ичтимои;

– тавассути чори иамудани муносибати нисбатан мукаммал дар самти ислохоти унсурхои асосии хифзи ичтимои, ба монанди кумаки ичтимои, сугуртаи ичтимои ва хизматрасонихои ичтимои, вусъат додани чорикунии муносибати аз чихати илми ва дар сатхи амалияи илми асоснокшуда;

– вусъат додани фарогирии маъюбон дар чомеа тавассути чори намудани намудхои хизматрасонии ичтимоии нави ба амалияи пешкадам асосёфта барои шахсони дорои имконоти махдуд;

– бехтар намудани хамохангсозии фаъолияти муассисахои масъули сохаи хифзи ичтимои ва чалби онхо ба хама мархилахои татбики Барномаи милли;

– бехтар намудани бакайдгирии шахсони дорои имконоти махдуд, механизмхои назорат ба маъюби ва тахлили маълумоти умуми оид ба маъюби ва инчунин ба даст овардани иттилооти муътамад ва сахехи дастрас барои тасмимоти асоснок;

– тарбияи насли навраси муносиби мутахассисони сохибкасби ба муассиса чалбгардида ва пешниходи хизматрасонихои ичтимои ва дигар чанбахои хифзи ичтимои;

– идома додани ислохоти маъмури дар системаи таъминоти нафака, кумаки умвонии ичтимои ва халли мушкилоти гайричашмдошти дар раванди ислохот бамиёномада.

3.4 Хамгироии масъалахои вобаста ба маъюбият
  1. Вазифаи асосии самти стратегии “Хамгироии масъалахои вобаста ба маъюбият” аз бартараф намудани монеахо ва бехтар намудани дастрасии баробари шахсони маъюб ба тамоми хизматрасонихои асосии бисёрчанба иборат аст.
  2. Дар Барнома хамгироии масъалахои ба маъюби вобаста хамчун раванде муайян шудааст, ки тавассути он хамаи тарафхои манфиатдор, иштироки шахсони маъюбро дар баробари шахсоии солим дар хама намудхои фаъолият ва хизматрасонихои барои чомеаи васеъ пешниходшуда, аз чумла хизматрасонихо дар сохаи тандурусти, хифзи ичтимои, тахсилоти касби, рушди малакахо, инчунин, шуглноки таъмин менамоянд.
  3. Фаъолияти таъмиии хамгироии масъалахои маъюби дар доираи Барномаи милли на танхо функсияи таъмини хукукхои асосии маъюбон, балки самаранокии дар хаёт татбиккунии тадбирхои дар доираи се самти дигари тахияшударо миз афзун менамояд. Он дар иавбати худ ба самаранокии дарозмуддатии Барнома мусоидат мекунад.
  4. Ба рох мондаии фаъолияти дар доираи самти стратегии “Хамгироии масъалахои вобаста ба маъюбият” тахиягардида сарфи назар аз мавчудияти макоми маъюби доштани шахси маъюб ба татбики приисипхои баробари дар хама чодахои хаёт мусоидат хохад кард. Хукукхои маъюбон ба раванди банакшагири, тахия, татбики сиёсати хукукэчодкунии сиёсати асоси ва санадхои меъёрии дар хама сохахои хаёт, аз чумла масъалахои тахсилот, барномахои тайёрии касби ва рушди малакахо, инчунин ташаббусхо оид ба дастгирии шуглнокии истифодашаванда, ворид карда мешаванд. Шахсони маъюб ба раванди кабули карорхо дар тамоми чузъхои тахияи самтхои асосии сиёсат ва дар хамаи сатхи идоракуни, аз чумла макомоти хокимияти чумхурияви ва махалли чалб карда мешаванд.
  5. Татбики Барнома ба ташаббусхои имруза, ки дар саросари чумхури бо максади тагйир додани муносибат ва тартиботи умумикабулшуда вобаста ба масъалахои маъюби дар хама сатхои чомеа ва пешниходи хизматрасонихо тахким мебахшад. Гузариш ба амалияи хамгироии масъалахои маъюби дар хамаи сатххо, аз чумла кам кардани таъсири монеахо дар мухити атроф бо максади мусоидатнамои ба дастрасии баробар ба хизматрасонихо ва фарогири дар тамоми сохахои хаёт ба рох монда мешавад.

4. Афзалият ва усулхои татбики Барнома

  1. Маъюби масъалаи бисёрчанба ба шумор рафта, муносибати мачмуи ва амалиёти хамгироиро талаб мекунад. Сохтор ва муносибати Барнома аз руи принсипхои асосии зерин амали мешавад:

– эхтироми хусусияти маъюбон ва эътирофи онхо ба сифати чузъхои гуногунии одамият ва инсоният:

– эхтироми шаъну шараф, мустакилияти шахсии ба инсон тааллукдошта, аз чумла озоди дар интихоби шахси ва мустакилияти шахси;

– баробархукукии мардону занон;

– эхтиром ба рушди имкониятхои кудакони маъюб;

– рох надодан ба табъиз ва таъмини имкониятхои баробар;

– дастраси, чалб ва фарогирии самараноку комил ба чомеа.

  1. Бо максади таъмини самараноки ва устувории худ Барнома дар асоси муносибатхои ба далелхо асосёфта тахия шудааст, аз чумла:

– муносибати ба хукукхои инсон асосёфта;

– фарогирии умуми ба хизматрасонихои тибби;

– муносибати барои тамоми умри бокимондаи инсон пешбинишуда, аз чумла пешниходи парастории пайваста;

– муносибати байнисохави;

– муносибати ба инсон нигаронидашуда, аз чумла тавсеаи хукуку имкониятхои шахсони маъюб.

  1. Самтхои афзалиятноки зайл муайяи гардидааст, ки амалиёти асоси ба онхо равона мешавад, то ин ки чор самти асосии Бармома (солимгардони ва пешгирии беморихо, тавонбахшии тиббию ичтимои, таъминоти ичтимоии маъюбон, хамгироии масьалахои вобаста ба маъюбият) дар хаёт татбик шаванд:

– такмили заминаи конунгузории амалкунандаи марбут ба масъалахои солимгардони, тавонбахши ва хамгироии масъалахои маъюби ва хифзи ичтимоии шахсони маъюб, инчунин татбики чорахо оид ба рох иадодан ба табъиз ва механизми баррасии арзу шикоятхо;

– бехтар кардани механизмхои муайянсозии шахсони маъюб ва тахкими низоми амалкунандаи бакайдгирии маъюби;

– такмили усулхои чамъоварии маълумот ва назорат аз болои маъюби;

– такмили хизматрасонихои мавчудаи тибби, тавонбахши ва хифзи ичтимои ва тавсеаи онхо бо максади фарогирии умуми;

– тахкими дастгирии маъюбон аз тарафи шахсони алохида ва чомеа ба воситаи фарогири ва таъмини иштироки онхо дар хаёти чамъияти аз чумла, фаъолияти ичтимои, варзиши, фарогати ва фарханги;

– рушди солимгардонии фарогир барои шахсони маъюб;

– такмили дастрасии муассисоту хизматрасонихо барои шахсони маъюб;

– дастгирии амнияти иктисоди ва мустакилияти шахсони маъюб;

– баланд бардоштани сатхи малакахои касбии мутахассисони махалли ва кормандони ёрирасон;

– мусоидат намудан ба рушди салохиятнокии касби нисбати масъалахои ба маъюбият вобаста ва рушди хизматрасонихои ичтимои нисбати маъюбон;

– тагйир додани муносибати чамъият ва васеъ намудани имкониятхои шахсони маъюб.

  1. Бо дарназардошти хусусияти мачмуи доштани масъалахои маъюби, чорахои барои татбики максадхои умумии Барнома пешниходшаванда аз хамкори ва хамгироии байниякдигарии сохторхои гуногун, бо максади баланд бардоштани самаранокии сохаи солимгардони, тавонбахши ва хифзи ичтимоии шахсони дорои маъюбият, дастгирии фаъолияти инноватсиони ва истифодаи муносибату усулхои нав вобаста аст. Муносибату усулхои аз чихати илми асоснок, ки дар сатхи байналмилали эътироф шудаанд, бо дарназардошти шароиту хусусиятхои ба чумхури хос дар давоми татбики Барнома мутобик ва истифода карда мешаванд.
  2. Хусусияти фарогири доштани Барнома амалхои хамохангшударо дар сохахои гуногун талаб менамояд. Дар холе ки Вазорати тандурусти ва хифзи ичтимоии ахолии Чумхурии Точикистон накши пешбарро дар татбики Барнома мебозад, дигар вазорату идорахои давлати чихати татбики он кушишу хамкорихои якчояро амали мекунанд. Бо максади мусоидат намудан ба татбики самараноки Барнома тибки тартиби мукарраргардида механизмхои байниидоравии хамгирои оид ба табодули иттилоот ба рох монда мешавад. Мухимияти хамохангсозии байнисохавиро барои татбики бомуваффакона ба назар гирифта, дар назди Вазорати таидурусти ва хифзи ичтимоии ахолии Чумхурии Точикистон ва раёсатхои тандурустии шахру- вилоятхо Кумитаи хамохангсози оид ба тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимоии шахсони дорои имконоти махдуди чисмони таъсис дода мешавад.
  3. Барнома чихати амалигардонии максадхои худ, тахия кардани дурнамо дар ояндабинии дарозмуддат муносибати байнисохавиро татбик намуда, донишхоро бо тачрибаи андухтааш мустахкам менамояд. Ба гайр аз Кумитаи хамохангсози оид ба тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимоии шахсони дорои имконоти махдуди чисмони бо максади амалисозии муттасили чорабинихо дар сохахои мушаххас механизмхои иловаги татбик хоханд шуд. Ба ин механизмхо таъсиси гуруххои махсуси кори, шурохои хамохангсоз ва шабакахои касби дохил мешаванд. Чунин муносибат ба тахкиму истифодаи самараноки тачрибаи мавчуда дар самтхои муайян (масалан, конунгузори, дастурхои клиники ва пайнавиштхо, тавонбахши дар сатхи чамоат, воситахои ёрирасони техники) имкон медихад. Муносибати бисёрсохави чун асоси хизматрасонихои самараноки тибби, тавонбахши ва хифзи ичтимоии ахоли истифода бурда мешавад. Азбаски теъдоди зиёди ахолии Точикистон, ки дар манотики дехот ва дурдаст зиндаги доранд ва аз норасоии мутахассисони расман тахсилкарда танкиси мекашанд барои халли мушкилоти мазкур чихати пешниходи парастори аз усулхои гуногун истифода хоханд шуд.
  4. Кор дар сатхи гуногун (аз чумла сатхи тахиякунии, сиёсат, маориф, пешниходи хизматрасони, истифодабарандагони хизматрасонихо, дехот, оила ва афроди алохида) ба дигаргунишавии муносибат, болоравии савияи дониш ва амалияи дахлдор куллаи дар чомеа меорад. Давлат хама гуна воситахои гайринутки – аз кабили забони имою ишора, забони Брайл, навъхои гуногуни муоширатро аз руйи интихоби шахсони маъюб пазируфта, барои истифодаи он дар раванди муоширати расми мусоидат менамояд. Дар зер роххои татбик, ки барои хар чор самтхои стратеги пешниход шудаанд, оварда шудааст.
4.1 Солимгардони ва пешгирии беморихо
  1. Хукуки маъюбонро ба хизматрасонихои тиббию санитари эътироф намуда, барои бартарафсозии монеахо ва таъмини дастраси ба хизматрасонихою барномахои тибби чорахои заруриро андешида, Барнома чунин корхоро ичро менамояд:

а) таъмини мачмуи сифат ва стандарти хизматрасонихои ройгон ва ё аз чихати арзиш дастрас ва барномахои хифзи тандурусти барои маъюбон, хамчуноне, ки ба дигар шахсон расонида мешавад, аз чумла дар сохаи солимии чинси ва репродуктиви;

б) пешниходи хизматрасонихо дар сохаи тандурусти, ки ба шахсони маъюб бо сабаби маъюбияташон заруранд, ба монанди ташхиси барвакти ва дар холатхои зарури, хизматрасонихои махсуси тахиякарда бо максади паст кардан ва пешгирии пайдоиши маъюбият, алалхусус дар байни кудакон ва пиронсолон;

в) ба кадри имкон ташкил намудани хизматрасонихои тибби-санитари дар мавзеъхои ба чои зисти шахсони маъюб наздик, аз чумла дар дехот;

г) аз кормандони сохаи тандурусти талаб кардани пешниходи хизматрасонихои сифаташ баланд ба шахсони маъюб ба хамон тавре, ки ба ашхоси маъюби надошта расонида мешавад;

д) табъизро дар расонидани ёри, хизматрасонихои тибби ё истеъмоли гизои мувофик дар асоси маъюби пешгири намояд.

  1. Чузъиёти умуми ва махсуси ба маъюби вобаста, ки ба саломатии шахсони маъюб дахл доранд, ба сиёсати мавчуда, стратегия ва накшахо, аз чумла, Стратегияи миллии солимии ахолии Чумхурии Точикистон барои солхои 2010-2020 ворид карда мешаванд. Дар холатхои зарури хуччатхои нави сиёси, стратегия ва накшахо чихати таъмини татбики хукукхои маъюбон, аз чумла хукуки ба баландтарин меъёрхои саломати бидуни табъиз дар асоси маъюби расидан, тахия ва татбик карда мешаванд.
  2. Хусусияти заминаи конунгузори ва санадхои меъёри бо максади имкони воридсози ва таъмиии риояи пешниходи хизматрасонии умумии тибби ва инчунин тахияи мачмуи муайяни стандартхо чихати халли талаботи шахсони маъюб вобаста ба саломатии онхо аз нав тачдид карда мешаванд. Дар холе, ки тачдиди заминаи конунгузори кафолати таквияти асосхои хукукиро ба хизматрасонихои умуми ва махсусгардонидашудаи тибби барои хифзи хукукхои асосии шахсони маъюб медихад, санадхои меъёри (масалап, фармоишхои вазорат, меъёрхои талабот барои муайяи намудани маъюби, стандартхои хмзматрасони, пайнавиштхои клиники) риоя ва хамгироии онхоро дар амал таъмин менамояд.
  3. Стандартхои нав ва аз чихати илми асоснокшуда бо максади муайянсозии бармахали дарачаи вайроншавихои фаъолият ва маъюби тахия ва чори карда мешаванд. Пайнавиштхои клиникии мавчуда дар асоси усулхои амалияи пешкадами аз чихати илми асоснокшуда, бо максади таъмини хизматрасонихои бехтарини тиббию санитарии имконпазир, дар давоми хаёти шахсони маъюб аз нав дида баромада мешаванд.
  4. Рохбари ва идоракунии системаи тандурустии фарогир барои шахсони маъюб дар сатхи милли, вилояти ва нохияви бо максади идоракуни ва хамохангсозии чорабинихои дахлдор ва хангомм дар холатхои зарурат танзим намудани накшаи ибтидоии Барнома ба рох монда мешавад.
  5. Сатхи огохи оид ба масъалахои маъюби бо рохи хамгироии масъалахои вобаста ба маъюбият ба барномаи таълимии омодагии касбии мутахассисони сохаи тандурусти ва барномахои ботадрич баланд бардоштани тахассуси касбият, аз чумла такмили донишу малакахои касби тавассути фаъолиятхои амали ва имконияти омузиш дар чойи кори бехтар карда мешавад. Татбики Барнома инчунин, монеахои мавчударо, ки ба пешниходи хизматрасонихо халал ворид месозанд, масалан, дастрасии чисмони, иттилоотноки ва муошират бартараф менамояд.
4.2 Тавонбахшии тиббию ичтимои
  1. Чорахои барои ноилшави ба хадафи умумии самти стратегии “Тавонбахшии тиббию ичтимои” тахияшуда, хам ба калонсолон ва хам ба кудакон равона шудаанд. Онхо инчунин, ба шахсони маъюб ва барои оихое, ки зери хавфи баланди гирифторшави ба маъюби доранд, дастрас хоханд шуд (масалан, шахсони гирифтори беморихои гайрисирояти). Усулхои амалии аз чихати илми асосноки тавонбахши, ки дар сатхи байналмилали самаранок эътироф шудаанд, дар шароити махалли барои тахкими хизматрасонихои тавонбахшии мавчуда ва тачдиди системаи чори бо максади кафолати пешниходи мачмуи хизматрасонихои тавонбахши дар саросари чумхури арзёби мегардад.
  2. Бармома бо дарназардошти хукукхои маъюбон ба абилитатсия ва тавонбахши, аз чумла, бо дастгирии шахсони маъюб додани имконоти ноилшави ба кобилияти пурраи худнигохубинии мустакили чисмони, аклони, ичтимои, касби, чалбшавии пурра дар хамаи сатххои фарогири ва иштирок дар тамоми чанбахои хаёт чорахои самаранок ва мувофикро хохад андешид. Бо хамин максад, давлат мачмуи хизматрасонихову барномахои абилитатсиони ва тавонбахширо, махсусан дар сохахои солимгардони, шуглноки, тахсилот ва хадамоти ичтимои тарзи ташкил, тахким ва васеъ менамояд, ки ин хизматрасонихо ва барномахо:

а) харчи барвакттар татбикашон огоз гашта, ба натичахои арзёбии бисёрсохаи эхтиёчот ва тарафхои кавии шахс асос ёфта бошанд;

б) барои чалбу фарогири ба чомеа ва тамоми дигар чанбахои хаёт мусоидат намуда, хусусияти ихтиёри дошта бошанд ва дастрасии шахсони маъюб ва харчи наздиктари макоми зисти онхо, аз чумла дар дехот бошанд.

  1. Барнома тадбирхои мушаххасро бо максади бехтар намудани хизматрасонихои тавонбахшии тиббию ичтимои барои шахсони дорои хамаи навъхои маъюби, аз чумла шахсони дорои иллатхои нутк ё шунавои, бинои ва иллати асаб меандешад. Он барои инкишофи таълими ибтидои ва бозомузии минбаъдаи мутахассисон ва хайати кормандони дар сохаи хизматрасонихои муайян (абилитатсиони) ва тавонбахши фаъолияткунанда мусоидат мекунад,. Инчунин, сохиби дониш будан ва истифодабарии воситахои ёрирасони техникию технологиро, ки барои шахсони дорои маъюбият тахия гардидаанд, хавасманд мекунад, чунки онхо ба фаъолиятхои абилитатсини ва тавонбахши мансубанд.
  2. Низоми нави технологияи ёрирасони тибби чори карда мешавад, ки ба бехтар намудани дастраси ба воситахои ёрирасони техники ва таъмиии умумии хизматрасонихои дахлдор барои шахсони дорои маъюбият – хам кудакон ва хам калонсолон, дар саросари чумхури мусоидат мекунад. Азбаски харакати инфироди унсури мухими тавонбахши аст, давлат тадбирхои муассирро барои таъмини барномахои тавонбахшии харакати инфиродии шахсони маъюб, бо мустакилияти то хади нихоии имконпазир, мечуяд, аз он чумла ба воситаи:

а) мусоидат намудан ба харакати инфиродии шахсони маъюб бо усулхои интихобнамудаи онхо ва вакти хостаашон бо нархи дастрас;

б) осонгардонии дастрасии шахсони маъюб ба воситахои ёрирасони босифат ва мувофик, ки харакати онхоро осон мегардонанд, таркибот, технологияхои иловаги ва хизматрасонихои ёрдамчиён ва миёнаравон, аз чумла аз хисоби пешниход намудани онхо бо арзиши арзон ва дастрас;

в) омузонидани малакахои харакат ба шахсони маъюб ва мутахассисони ба онхо ёрирасон;

г) ташвику водорнамоии муассисахое, ки бо истехсоли воситахои осонкунандаи харакат, тачхизоту технологияхои харакати машгулбуда барои бахисобгирии тамоми чанбахои харакати шахсони дорои маъюбият.

4.3 Таъминоти ичтимоии маъюбон
  1. Барнома хукукхои шахсони маъюбро ба хизматрасонихои ичтимои ва ба истифодабарии ин хукук бидуни табъиз дар асоси маъюби эътироф намуда, барои амали намудани тадбирхои зерин мусоидат менамояд:

а) таъмин намудани дастрасии шахсони маъюб ва оилахои онхо, ки дар сатхи камбизоати карор доранд, ба кумаки давлати бо максади пушонидани харочоти вобаста ба маъюби, аз чумла тахсилоти мувофик, маслихатдихи, кумаки ичтимои ва нигохубини муваккати дар хона (хизматрасонии дамгирии муваккати);

б) таъмин намудани дастраси ба таъминоти воситахои техникии ёрирасон ва шаклхои дигари махсулоти протезию ортопеди, ки барои конеъ гардонидани талаботи ба маъюби алокаманд зарур аст;

в) таъмини дастрасии шахсони маъюб, аз чумла занону духтарон ва пиронсолони маъюб ба барномахои хифзи ичтимои ва паст кардани сатхи камбизоати;

г) бартараф намудани омилхое, ки боиси маъюбии шахрвандон мегарданд ва пешгирии осебпазирии шахсони маъюб ва оилахои онхо;

д) таъмин намудани дастрасии маъюбон ба хама зинахои тахсилот, омодасози ба омузиши пайваста дар давоми хаёт, ки ба маъюбият алокаманди дорад ва паст кардани сатхи камбизоати ба воситаи тадбирхое, ки баробариро барои дастраси ёфтан ба тахсилот ва шуглноки таъмин менамоянд), дастгири ва расонидани кумак ба шахсони маъюб ва оилахои онхо;

е) таъмини дастрасии баробари шахсони маъюб ба оби тоза;

ё) таъмини дастрасии маъюбон ба барномахои нафакаи имтиёзи ва дигар пардохтхои ичтимои.

  1. Хукукхои баробари хамаи шахсони маъюбро барои дар мавзеъхои мукаррари зиндаги намудан, бо хукукхои баробари интихоб бо дигар шахсони гайримаъюб ба назар гирифта, давлат тадбирхои муассир ва заруриро барои мусоидат намудан ба татбики пурраи хукукхои маъюбон, фарогирии пурра ва иштироки онхоро дар чамъият, аз чумла тавассути таъмини он ки:

а) маъюбон имконияти баробар бо дигар одамон интихоб намудани чойи истикомати худ, яъне дар кучо ва бо ки зиндаги карданро дошта, вазифадор нашудаанд, ки дар ягон чойи муайян ва бо тартиботи махсус зиндаги намоянд;

б) маъюбон ба хизматрасонихои гуногун, ки дар хона, махалли истикомат ё дигар хизматрасонихои иловагии дар сатхи чамоат пешниходшаванда, аз чумла кумаки инфиродии зарури барои дастгирии хаёт ва фарогирии он дастраси дошта бошанд, инчунин ба танхои ва чудокунии (сегрегатсияи) онхо аз чомеа рох дода нашавад;

в) хизматрасони ва иншооти истифодабарии чамъияти, ки дар мачмуъ барои ахоли пешбини шудаанд, бояд ба таври якхела ба хамаи сокинон ва ба шахсони маъюб низ дастрас ва ба ниёзхои онхо чавобгу бошанд.

4.4 Хамгироии масъалахои вобаста ба маъюбият
  1. Бо дарназардошти он ки маъюбият консепсияи рушд буда, дар натичаи таъсири мутакобили ашхоси харакату фаъолияташон халалдоршуда ва одатхои ахлоки ва монеахои ичтимоии ба иштироки пурра ва самараноки онхо дар чомеа баробари дигарон монеъшаванда пайдо мешавад, Барнома ба хамгироии масъалахои ба маъюби вобаста, хамчун кисми таркиби ва чудонашавандаи стратегияи рушди устувор дар сатхи милли, минтакави ва махалли мусоидат менамояд.
  2. Барнома ворид иамудани талаботи шахсони дорои маъюбиятро ба конунгузори, стандартхо, сиёсат, стратегия ва накшахои амалкунанда ва навтахияшуда таъмин менамояд. Хамчунин он ба кабули ороиши хаматарафа ва хамгироии воситахои окилонаи ёрирасон бо максади самарабахш конеъ гардонидани талаботи шахсони дорои маъюбият мусоидат менамояд.
  3. Хамгироии масъалаи вобаста ба маъюбият ба ичрои ухдадориву хамкорихо дар хама сатх ва дар байни тамоми бахшхои чомеа мусоидат хохад кард. Бо эътирофи он ки дастраси як чанбаи мухими хамгироии масъалахои маъюбият аст, Барнома тадбирхои мувофики таъминро бо максади дастрасии шахсони дорои маъюбият баробар бо дигарои ба мухити чисмони, ба наклиёт, иттилоот ва воситахои алока, аз чумла системаву технологияхои иттилоотию муоширати, инчунин дигар иншооту хизматрасонихои барои ахолии чи шахр ва чи дехот мавчуда ё пешниходшаванда меандешад. Инчунин, ин тадбирхо, ки муайян ва бартараф намудани монеахои ба дастраси халалрасонандаро дарбар мегирандд, бояд вусъат ёбанд, аз чумла:

а) дар бинохову роххо, наклиёт ва дигар иншооти дохили ва беруна, аз чумла муасисахои тибби, марказхои тавонбахши ва хифзи ичтимои, мактабхо, муассисахои тахсилоти касби, бинохои истикомати ва чойхои кори;

б) дар хадамоти иттилооти, алока ва дигар хадамоти хизматрасони, аз чумла хизматрасонихои электрони ва фавкулодда,

  1. Барнома хамчунин тадбирхои дигари муносибро низ меандешад, то ин ки:

а) хадди акали меъёру дастурхоро, ки дастрасии вокеии иншооту хизматрасонихои барои ахоли кушодабуда ва ё пешниходшавандаро пешбини карда, риояи онхоро мунтазам зери санчиш карор дихад;

б) иншоот ва хадамоти ба ахоли аз тарафи сохибкорон ё бахши хусуси пешниходшавандаро мунтазам назорат намояд, то ин ки тамоми чанбахои дастраси барои шахсони дорои маъюбият ба назар гирифта шаваид;

в) барои хамаи тарафхои манфиатдор оид ба масъалахои ба дастраси вобаста, ки шахсони дорои маъюбият ру ба ру мешаванд, дастурхо тахия намуда, омузиш гузаронад;

г) тадричан бинову дигар иншооти барои ахоли кушодаро бо аломатхои бо алифбои Брайл навишта ва шакли осонхон ва фахмидани шахсони дорои маъюбият овезанд;

д) шаклхои гуногуни хизматрасонихо аз чониби ихтиёриён, миёнаравон, рохбаладон, хонандагон ва тарчумонхои касбии забони имову ишора бо максади осонии дастраси ба бинохо ва дигар иншооти хизматрасони ба ахоли пешниход шаванд;

е) инкишофи шаклхои дигари кумак ва дастгирии маъюбон бо максади мусоидат намудан барои дастрасии онхо ба иттилоот таъмин шавад.

5. Натичахои чашмдошт аз Барнома

  1. Точикистон худро дар хама сатхи чомеа хамчун кишвари дорои имкониятхои бузург ва дарачаи баланди чонибдори чихати бехтар намудани сифати зиндагии шахсони дорои маъюбият ва оилаи онхо нишон дод. Чихати мусоидат ба ичрои дастуру супоришхои марбутаи Президенти Чумхурии Точикистон ва Хукумати Чумхурии Точикистон, намояндагони созмонхои чамъиятии маъюбон, ташкилотхои гайрихукуматию созмонхои байналмилали, инчунин дигар кишрхои дахлдори чомеа барои бехтар намудани хизматрасони ба шахсони маъюб ва аъзои оилахои онхо тадбирхои амали меандешанд.

Барномаи миллии тавонбахшии маъюбон барои солхои 2017-2020 барои панч сол пешниход шуда, максади он бехтар намудани сатхи тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимоии шахсони дорои маъюбият ва фарохам овардани мухити мусоид бо имкониятхои баробар барои хама мебошад.

  1. Дар назар аст, ки Барномаи пешниходшаванда, ба рушди чумхури дар натичаи таквияти ислохоти чори тавассути конеъ намудани ниёзхои мухими шахсони дорои маъюбият ва оилахои онхо дар саросари кишвар, аз чумла онхое, ки дар дехот умр ба сар мебаранд, мусоидат менамояд. Он имконияти ташкил намудани замимаи мустахками ба далелхо асосёфтаро чихати кабули карорхои асоснок фарохам меоварад, ки калиди тахияи сиёсати бомуваффакият ва бехгардонии амалияи мавчуда мебошад. Ин бошад ба чамъшавии донишхои нав ва истифодаи амалии он чихати бехтар намудани сифати хизматрасонихо мусоидат хохад кард. Барнома инчунин, ба эчодкори ва ташаббусноки дар хама сатхи чомеа нисбат ба истифодаи самараноки захирахои мавчуда, аз чумла захирахои молияви, инфрасохтори мавчуда ва сармояи инсони мусоидат хохад кард. Яке аз натичахои мухими чашмдошт, бехгардонии хамкори байни тарафхои гуногуни манфиатдор, аз чумла онхое, ки карор кабул менамоянд, чомеаи тибби ва дигар мутахассисон, ташкилотхои махалли ва байналмилали, инчунин ташкилотхои маъюбон, худи шахсони дорои маъюбият ва аъзои оилахои онхо мебошад. Ин имконияти хамгироии масъалахои ба маъюби вобаста ва бунёди мухити дустонаро нисбат ба шахсони дорои маъюбият фарохам меоварад.

Ба шахсони дорои маъюбият хизматрасонихои босифат пешниход карда мешавад, ки ба васеъ намудани имконият ва махсулнокии фаъолияти онхо мусоидат менамояд. Барнома ба раванди тагйирот дар муносибат ва амалия, ба бунёди чомеаи хукуки мусоидат хохад кард, ки дар он шахсони дорои маъюбият бо шаъну эътибори баробар зиндаги мекунанд ва сахми худро дар бехтар намудани чомеа дар асоси накшаи амалиёти пешниходшуда мегузоранд. Хамаи натичахои чашмдошт ба Чумхурии Точикистон имкон медиханд, ки рушди минбаъдаи чомеаи имкониятхои баробархукук идома ёфта, ба намунаи пешоханги давлат бо бо сиёсат ва амалияи самарабахш барои шахсони бо маъюби зиндагикунанда мубаддал гардад ва мушкилоти гайричашмдошт медихад. Барои ичрои вазифахо ва чорабинихо оид ба мониторингу арзёби чадвали зерин истифода бурда мешавад:

– мониторинг хамчун фаъолияти мунтазам бо омодасозии минбаъдаи хисоботхо, хар шаш мох дар як соли таквими аз чониби макоми ваколатдори давлати гузаронида, мешавад;

– арзёби хамасола аз чониби макоми ваколатдори давлати гузаронида мешавад, ки натичахои онхо дар хамоиши баррасии муштараки солонаи Стратегияи миллии солимии ахолии Чумхурии Точикистон барои солхои 2010-2020 дар охири хар як соли таквими пешниход карда мешавад.

  1. Бо максади таъмини мониторинг ва арзёбии самарабахш маълумоти ибтидои ва дубораи сифати ва микдори чамъовари карда мешавад. Дар семохаи аввали татбики Барнома усулу воситахои махсус оид ба гузаронидани мониторинг тахия гашта, ба таври мувофик ба фаъолияти мониторинг ворид карда мешаванд. Арзёбии солона бо максади арзёбии натичахо, тахлили дастовардхо ба суи максад ва вазифахои пешгузоштаи Барнома, муайян намудани мушкилот, тахия ва пешниходи тавсияхо оид ба чорахои самаранок ва дахолат, барои халли самараноки мушкилоти муайяншуда ва таъмин намудани татбики муваффаконаи Барнома гузаронида мешавад. Гузориши натичахои мониторинг ва арзёби дар хамоханги бо дигар вазорату идорахо аз чониби макоми ваколатдори давлати омода ва ба Хукумати Чумхурии Точикистон ва макомоти дигар дар холатхои зарури пешниход карда мешавад.

6. Механизми мониторииг ва арзёбии Барнома

  1. Мониторинг ва арзёби хамчун унсурхои мухими татбики Барнома эътироф шуда, татбики онхо дар тамоми давраи он гузаронида мешавад. Он хамчунин имконияти бакайдгирию тахлили натичахо ва амали намудани карорхои саривактиро нисбати даъватхои имконпазир

7. Нишондихандахои Барнома

ниг.ба накша

Самти стратеги Самти афзалиятнок Нишондиханда ва мухлатхо/натичахои пешбинишуда
Тадбирхои муштарак ва чорабинихои байнисохави

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Хамкорихои доимии байнисохави ва хамохангсозии фаъолиятхо

 

 

 

 

Соли 2017 (1) хамохангсозон оид ба масъалахои маъюби дар вазорату идорахои гуногун таъйин гашта, фаъолият менамоянд
Соли 2017 (1) Кумитаи рохбарикунанда мунтазам чаласахо гузаронида самаранок фаъолият менамояд
Соли 2017 Гуруххои кории максадноки махсус таъсис дода шуда, самаранок фаъолият менамоянд
Соли 2017 (3) Шурои хамохангсози оид ба масъалахои хифзи ичтимоии шахсони дорои маъюбият дар саросари каламрави чумхури созмон дода шуда, бомуваффакият ба фаъолият шуруъ менамояд
Такмил додани заминаи конунгузори ва меъёрии хукукии амалкунанда оид ба масъалахои маъюби

 

 

 

 

 

То соли 2018 (4) Конун “Дар бораи хифзи ичтимоии маъюбон” такмил дода мешавад
То соли 2018 (4) Заминаи конунгузори ва меъёрию хукукии амалкунанда оид ба масъалахои таъмини хукуку ниёзхои маъюбон (нав) тачдид мегардад
То соли 2018, Усулхои мурочиат барои барраси (тачдиди) шикояти одамони маъюб тахия ва истифода мегардад
Соли 2017 Тавсияхо оид ба бехтар намудани заминаи молиявии хизматрасонихои мавчуда ба маъюбон тасдик мегардад
То соли 2018 як низоми нави равонасози барои сари вакт ошкор кардани вайроншавии харакату фаъолият (маъюбият) ва таъмини саривактии хизматрасонихои тибби, тавонбахши ва хифзи ичтимои тахия мегардад. Рохнамои махсус низ тахия ва пахн мегардад
Тахкими

хизматрасонихо ва фарогирии пурра ба хизматрасонихо

 

 

 

Дар соли 2017 арзёбии дастрасии инфрасохтори вокеи (чисмони) барои хизматрасонихои тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимои гузаронида мешавад
Накшаи чорабинихо оид ба рушди стратегии иктидори инфрасохтори мавчуда ва хизматрасонихо (аз чумла, оид ба масъалахои тахсилоти фарогир) вобаста ба маъюби то соли 2017 тахия ва мутобики мухлати мукарраркарда татбик мешавад
То соли 2018 Вазорати тандурусти ва хифзи ахолии Чумхурии Точикистон системаи акредитатсияи муассисахои хизматрасонихоро барои шахсони дорои маъюбият ба рох мемонад
Баланд бардоштанн иктидори мутахассисони касби ва кормандони ёрирасон

 

 

 

 

То соли 2018 касбхои вобаста ба хизматрасонихои тавонбахшии одамони маъюб вобаста ба руйхати таснифоти миллии касбхои Чумхурии Точикистон дохил мегарданд
То соли 2018 барномахом таълимии мактабхо ва дигар муассисахои таълими тачдид карда шуда, чанбахои ба маъюби вобаста ба онхо ворид мегарданд
То соли 2019 шумораи мутахассисони баландихтисос барои таъмини хизматрасонихои босифат дар самтхои гуногуни сохаи тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимои барои шахсони дорои маъюбият зиёд мегардад
Аз соли 2017 хар сол 50 нафар кормандони сохаи тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимои аз курсхои кутохмуддати омузиши-иттилооти оид ба масъалахои маъюби мегузаранд
Сохаи тандурусти

 

 

Такмили муайянкунии маъюби

 

 

Тахия, татбик ва бехгардонии стандартхои нави синну сол барои муайяннамоии саривактии вайроншавии харакат ва маъюби (солхои 2017-2018 – дар минтакаи озмоиши; соли 2019- дар хамаи минтакахо) чори мешавад
Меъёрхои нав барои муайянкунии саривактии вайроншавихои харакат ва маъюбият ба низоми амалкунандаи бакайдгирии маъюбон (солхои 2017-2018 – дар минтакаи озмоиши; 2019 – дар хамаи минтакахои дигар) ворид мегардад

 

Бакайдгириии пурраи шахсони дороии маъюбият дар саросари кишвар, махсусан дар минтакахои дехот

 

 

 

То соли 2020 низоми якчояи муайяннамои ва таснифоти маъюби аз руи гурухбандии байналмилалии харакату фаъолиятноки тахия ва дар амал татбик мешавад

 

Бехтар кардани усулхои чамъоварии иттилоот ва назорати маъюби То соли 2018 воситаю механизмхои чамъоварии маълумот дар бораи маъюбон дар асоси тавсияхои байналмилали тахия мегарданд

 

То соли 2018 масъалахои маъюби ба низомоти миллии чамъоварии –маълумот ворид мегардад

 

То соли 2020 масъалахои ба маъюби вобаста ба саволномаи баруйхатгирии ахоли ворид мегардад

 

Шумораи корхои тадкикоти дар сохахои афзалиятноки ба маъюби вобаста хамасола афзоиш меёбад

 

 

 

Рушди фарогири сохаи тандурусти Дар соли 2017 маъюбият ба як чузъи Стратегияи миллии солимии ахоли ва фарогирии пурра ба хизматрасонихои умумии тандурусти шомил мегардад

 

То соли 2018 шумора ва таносуби шахсони дорои маъюбият, ки ба
хизматрасонихои тавонбахши роххат гирифтаанд, хамасола хадди акал 5 фоиз зиёд мешаванд
То соли 2018 шумораи хизматрасонихои фарогири (аутрич) аз чониби
машваратгоххои психологи, тибби ва педагоги ва марказхои
тавонбахши, хамасола хадди акал 5 фоиз зиёд мешавад
Хифзи ичтимои Тахким ва фарогирии пурра ба хизматрасонихо То соли 2018 шумораи барномахои тавонбахши дар сатхи чамоат дар 20 нохия пас дар хар се соли оянда дар 10 нохияи дигар меафзояд

 

 

То соли 2018 таснифот ва меъёрхои пешниходи хизматрасонихо, аз чумла хизматрасонихои нав ба монанди фаъолияти тавонбахши дар сатхи чамоат, “хизматрасонии муваккати” инчунин нигохубини васояти тахия ва тасдик мегардад
Дастгирии бехатарии иктисоди ва мустакилияти шахсони дорои маъюбият Дар соли 2017 чорабинихо барои баланд бардоштани сатхи огохии корфармоён дар бораи манфиати ба чойхои кори даъват намудани шахсони дорои маъюбият  гузаронида мешаванд
То соли 2018 раванди зиёд намудани хиссаи шахсони дорои маъюбият ба тахсилоти техники ва касби, аз чумла ба барномахои омузиши касби ва тахсилоти оли дастгири карда мешавад
То соли 2020 накшахо оид ба таъсиси чойхои кори барои одамони маъюб тархрези ва татбик мегардад
Тавонбахши Тахким ва фарогирии пурра ба хизматрасонихо Хар сол маблаггузори барои дастрас намудани воситахои техникии ёрирасони тавонбахши дар саросари кишвар пешбини мегардад.
То соли 2018 навъхои воситахои техникии ёрирасони тавонбахши барои конеъ намудани ниёзхои шахсони беморихои хисси дошта (ихтилоли узвхои хис) зиёд шуда ба онхо дастрас мегардад
Соли 2017 консепсияи хизматрасонии “Равзанаи ягона оид ба воситахои техникии ёрирасон” тархрези шуда, то соли 2018 озмуда мешавад ва аз соли 2019 пурра ба фаъолият медарояд
Рушди фарогирии сохаи тандурусти Соли 2017 хизматрасонихои тавонбахши бо хизматрасонихои тиббию санитари, ки дар муассисахои тиббии статсионари ва дармонгохи онхоро пешниход мекунанд, хамгиро мегарданд
Тахкими иктидори мутахассисони касби ва кормандони ёрирасон Шумораи мутахассисони тавонбахши дар махалхои шахри ва дехот, инчунин, шумораи мутахассисони тавонбахшии дорои тахсилоти миёнаи касби барои хизматрасонихо ба шахсони дорои маъюбият дар саросари чумхури зиёд карда мешавад
То соли 2018 низоми талаботи тахассуси касби барои кормандоне, ки дар таъмини хизматрасонихо барои шахсони дорои маъюбият иштирок мекунанд тахия ва ба таври расми тасдик мегардад
То соли 2020 250 нафар кормандони ба хизматрасонии шахсони дорои маъюбият дар оила, чомеа ва дигар муассисахое, ки бо ШМ сару кор доранд, ба омузишхои касби чалб мегарданд
Хамгироии масъалахои ба маъюбият вобаста Бехгардонии дастраси ба муассисахо вахизматрасонихо Соли 2018 “Дастур оид ба дастраси” ва “Тадбирхо ва рохнамо оид ба мутобикшавии окилона” тахия ва пахн карда, омузишхо оид ба дастраси дар саросари кишвар ба рох монда мешаванд.
То соли 2018 меъёрхои дастраси дар иншоотхои нави инфрасохтор татбик мегарданд
То соли 2018 Барномаи давлатии “Мухити дастрас” тахия мегардад
Тахкими дастгири дар сатхи инфироди ва чомеа ба воситаи фарогири ва иштирок дар хаёти чамъияти То соли 2018 шахсони дорои маъюбият ба чорабинихои варзиши, ки хамасола дар сатхи махалли, минтакави ва милли ташкил карда мешавад фаро гирифта мешаванд
Ибтидо аз соли 2017 хар сол озмунхои адаби, намоишгоххои рассоми, фестивалхои филмхо барои ШМ гузаронида мешавад
Тагйир додани муносибати чомеа Соли 2017 (3) Омузиши иттилооти оид ба маъюбият, ба низоми умумии тахсилот хамгиро мешавад
Соли 2017 масъалахои вобаста ба маъюбият ва ШМ дар ВАО ба табъ мерасанд
Соли 2017 гузариш ба истилохоте, ки муносибати мехрубононаро. нисбат ба ШМ дар чомеа ва ВАО ифода кунад

8. Накшаи чорабинихо оид ба татбики Барномаи милли

ниг.ба накша

Макомоти масъул Мухлат Манбаъхои молияви
1. Тадбирхои муштарак ва чорабинихои байнисохави:

Тадбирхои ба таъмини хамкорихои доимии байнисохави равонашуда ва амалхое, ки фаъолиятхои хамохангшударо барои татбики вазифахои муайян талаб мекунанд

1.1. Мусоидат намудан ба таъйини шахси барои тамос масъул -хамохангсоз оид ба масъалахои маъюби, дар хар як макомоти дахлдори давлати, аз чумла вазоратхои тандурусти, маориф ва илм. мехнат, мухочират ва шугли ахоли, наклиёт ва Агентии сугуртаи ичтимои ва нафака

Хар як хамохангсоз бояд ба ягон вазифаи мушаххас вобаста ва аз тарафи рохбарият тасдик карда шавад; вазифахои мушаххаси хамохангсоз дар Тавсифот вазифахои расми дохил карда мешавад

ВТХИА-3, ВТХИА-2, ВТХИА-1, МД-6, МД-5 2017 (1)-2017 (1) Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва аз хисоби ШР
1.2. Таъсис додани Кумитаи хамохангсози оид ба масъалахои тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимои ва нигох доштани макоми хамохангсозии он дар тамоми давраи татбики Барномаи милли

Вохурихои мунтазами кори дар хар як семоха ва вохурихои гайринавбати дар холатхои зарури гузаронида мешаванд

МД-1

 

 

 

ВТХИА-1, ВТХИА-7, МД, ШР.

ТГГ

2017 (1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва аз хисоби ШР
1.3. Тахияи воситахои мониторинг ва арзёбии хамчун як кисми татбики Барнома Гузаронидани омузиш (дар ибтидо ва дар холатхои зарурии минбаъда) барои сохторхо ё кормандон оид ба истифодаи онхо (мониторинг ва арзёби) ва тартиби тахияи хисобот дар холатхои зарури ВТХИА-1.МД-5.МД-17, ГД-

1, МД-4

2017(1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР
Бехтар намудани заминаи конунгузори ва меъёрию хукукии амалкунанда вобаста ба масъалахои маъюби
1.4. Ташкили гурухи кори оид ба масъалахои заминаи хукуки ва дастгирии фаъолияти он то мухлати зарури барои татбики максаду вазифа ва чорабинихои банакшагирифта.

Хангоми ташкили гурухи кори доираи вазифахои мушаххас

низ тахия мешаванд, ки он макксаду вазифахои гурухи кориро муайян менамояд

Вохурихои мунтазами кори дар хар як семоха ва вохурихои гайринавбати, дар холатхои зарури гузаронида мешаванд

 

ВТХИА-1.

МД-9, ШР,

ТЧГ

2017 (1)-

2020 (4)

1.5. Тахлил намудани заминаи конунгузори ва санадхои меъёрии  хукуки (аз он чумла фармонхои дохилии идорави ва байни идорави) дар доираи талаботи шахсони дорои маъюбият ба хизматрасании тибби, тавонбахши ва хифзи ичтимои, ва тахия намудани тавсияхо  оид ба чи тавр бехтар намудани онхо (тавассути ворид намудани тагйиру иловахо) дар назар дошта шудааст

 

ГД-2 2017 (1)-

2018 (4)

Дар доираи маблагхои пешбинишуда
1.6. Тахлили мазмуни заминаи конунгузории дахлдор ва коидахо аз нуктаи назари дурустии истилохоти ба маъюби вобаста (ба монанди “одами маъюб (корношоям)” дар мукоиса бо “одами имкониятхояш махдуд”), муайян намудани номутобикатии (масалан, истифодаи таърифхои гуногун оид ба як истилохот) ва тартиб додани тавсияхо барои тагйир додани истилохоти мазкур дар доираи равандхои муосир оид ба истифодаи шартхои гайритахкиромез ва дустона нисбати шахсони маъюб, воридсозии тагйироти зарури барои бартараф намудани ихтилофот ( аз чумла дар бораи таърифхо) ГД-2, ГД-1 2017(1)-2017(2) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
1.7. “Вожаномаи истилохот ва таърифхои нисбати одамони маъюб дустона” дар ду намуна: яке барои мутахассисон ва дигар – бо истифодаи забони одди барои кулли чомеа ва ВАО тахия мешавад. Он дар ду шакл: якум, нусхан чопи, барои пахн намудан дар байни тарафхои манфиатдор дар саросари кишвар; ва дигар дар шакли электрони, бо максади чоп ва истифода аз сомонаи Вазорати тандурусти ва хифзи ичтимоии ахоли тахия карда мешавад. Вожанома, пас аз ду сол, агар зарур бошад, тачдид карда мешавад, то ин ки хамкадами раванди ислохот бошад, дар акси хол тачдиди он дар соли 2019 амали хохад шуд ВТХИА-3, ВТХИА-2, ГД-2, ГД-1, МД-16, ШР, МД-4 2017 (3)

2018 (4); 2019 (4)

Дар доираи маблагхон пешбинишуда ва ШР
1.8. Хамгироии самтхои марбут ба маъюби ба меъёрхои давлати оид ба тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимои; фарогирии умуми ба хизматрасонихои тандурусти; Мачмуи хизматрасонихои кафолатнок; маблаггузори; омода намудан ва омузиши кормандон; ичозатномадихи; хукук ва ухдадорихои кормандони дахлдор; кафолати сифат ва бехатарии хизматрасонихои тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимоии ахоли, аз чумла бо воситахои ёрирасони техники ВТХИА-1, ГД-1 Соли 2017 (1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
1.9. Тахияи усулхои санчиш (мониторинг) ва тахкими татбики заминаи конунгузори ва меъёрхои хизматрасонихои пешниходшаванда ГД-2, ГД-1, ВТХИА-1, МД-9 2017 (1)-2018 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
1.10. Тачдиду тахкими заминаи конунгузори ва усулхои маблаггузории мавчудаи сохаи тандурусти, тавонбахши, хифзи ичтимои ва хамгироии мушкилоти одамони маъюб, инчунин тахия кардани тавсияхо оид ба такмили механизмхои маблаггузории мавчуда ГД-2, ВТХИА-1, 2017(4)-2020 (4) Дар доираи маблагхои
1.11 Тахияи коидахои махсус ва механизмхо барои системахои равонасози ва мурочиати самаранок бо максади мусоидат намудан ба раванди ошкорнамоии барвактии вайроншавии харакат ва маъюби, инчунин таъмини саривактии хизматрасонии тибби, тавонбахши ва хифзи ичтимои. Тахияи механизмхо барои пешниход ва коркарди шикоятхои аз тарафи одамони маъюб омада. Омода ва пахн намудани дастури амик, ки ба дастгири ва татбики хамачонибаи шикоятхо мусоидат намояд. Тачдиди механизмхои пешниходи шикоятхо дар холатхои зарури бо максади инъикос намудани тагйироти воридшуда (агар, чун як кисми раванди ислохоти хадамоти дахлдор татбик шуда бошад) ВТХИА-3. ВТХИА-2, ВТХИА-1 2017 (2) 2018 (3)

2017 (3)-2020 (4)

Дар доираи маблагхои пешбинишуда
1.12. Тахияи тавсияхо оид ба бехтар намудани мукаррароти мавчуда дар бораи кумакпулихои ичтимои ва нафакаи маъюби, бо максади таъмини дастгирии муносиби одамони маъюб ва оилаи онхо ВТХИА-2. ВТХИА-7, МД-14,

ГД-2, ГД-1, МД-4

2017 (4) Дар доираи имкониятхои бучети чумхурияви ва Бучети сугуртаи ичтимои ва нафака.
1.13. Тахияи дастур ва низомнома оид ба чуброни молияви барои пушонидани харочоти наклиёт, ки хангоми ба даст овардани хизматрасонии тиббии махсусгардонидашуда, тавонбахши ва хифзи ичтимоии дар махалли зисти одамони маъюб мавчуд набуда сарф шудааст. (Низомнома бояд харочоти вокеии сафарро инъикос намуда, тадбирхои амик ва самаранокро

барои воридсозии тагйироти солона дар бар гирад)

ВТХИА-1. МД-7,

МД-4,

МД-13,

2017 (3)-2017 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
1.14. Арзёбии имконият ва тахияи тавсияхо оид ба таъсиси заминаи мустахкам барои рох надодан ба чойгирнамоии одамони маъюб дар муассисахои намуди пушида ва таъмини дастгирии кофии самаранок ба кудаконн маъюб ва оилахои онхо, мусоидат намудан ба гамхории имконпазир, ба монанди нигохубини одамони маъюб дар хона, нигохубини рузона, барномахои тавонбахши дар сатхи чамоат, тахсилоту тайёрии касби ва дигар хизматрасонихо ба одамони маъюб дар махалли зист

 

ВТХИА-2, ВТХИА-7,

МД-12,

РТХИА,

ГД-2,

ГД-1, МД- 4

 

2017 (2)-2017 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
1.15. Тархрезии ннзомномаву дастури амик ва хамачониба бо максади фардикунонии хизматрасони тавассути таквияти истифодаи накшахои инфиродии тавонбахши (НИТ), накши падару модарон (оила), дар тахия ва татбик, мониторинг ва арзёбии онхо таъмин карда мешавад.

Низомнома ва рохнамо бояд воситахои аникро барои амали
намудани накшахои инфиродии тавонбахши (НИТ),
мониторинг ва арзёбии НИТ бо нишон додани мухлат.
инчунин рушди иктидори мутахассисони мувофикро дар
тархрези, татбик, мониторинг, арзёби ва тачдиди НИТ дар бар гирад

ВТХИА-3, ВТХИА-2,

ГД-2, ГД-1,

2017 (4)-2018 (3) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
1.16. Тахияи Коидахои нави таксимоти воситахои ёрирасони техники, дар асоси далелхо оид ба таъмини воситахои ёрирасон барои шахсони маъюбияти гуногундошта, аз чумла харакати, хисси. нутк, рухи, ва акли. Мунтазам тачдиду таквият додани Коидахо бо максади инъикоси вазъи тагйирёфта дар чумхури ва имкониятхои иловагии молияви ВТХИА-2, ВТХИА-7, ВТХИА-3. РЦ-13.

МД-4, ГД-1

2017 (2)-2017 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
Муайяннамоии барвакти маъюби
1.17. Чори намудани стандартхои нави тахияшуда барои бармахал муайяннамоии вайроншавихои харакат ва маъюби ва хамгироии онхо дар низоми амалкунандаи бакайдгирии маъюби (Хадамоти давлатии ташхиси тибби-ичтимои, системаи кумаки аввалияи тибби ва санитари). Стандартхои

мазкур аз руи зарурат мунтазам такмил дода мешаванд

ВТХИА-3, ВТХИА-2,

МД-17

 

2017 (1) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
1.18. Гузаронидани омузишхои минбаъда аз руи стандартхои муайяннамоии бармахали вайроншавихои харакат ва маъюби дар саросари чумхури

 

ВТХИА-3, ВТХИА-2,

ВТХИА-7, ШР, МД-4

 

2017 (4)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
Такмили усулхои чамъоварии маълумот ва назорати маъюби
1.19. Тахия ва татбики тадбирхо оид ба васеъ намудани малакахои имкониятхо чихати гузаронидани тадкикот оид ба масъалахои маъюби ГД-1, ВТХИА-1,

МТ,

ТХИА-9, МД-4

2017 (3)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР
1.20. Мусоидат ва дастгирии тахкикоти сифати ва хам микдори, оид ба масъалахои афзалиятноки ба маъюби вобаста, бо максади хамгироии далелхои илми барои кабули карорхои асоснок дар сохахои дахлдор, аз чумла чори намудани меъёрхо, тачриба ва тарзи амали нав. Мавзуъхои тадкикот аз инхо иборатанд:

– сабабхои маъюби (“10 сабабхои асосии маъюби дар Чумхурии Точикистон”);

– арзёбии эпидемиологи;

– истифодаи воситахои ёрирасони техники ва таъсири онхо;

– самараноки иктисодии хизматрасонихои мушаххас;

– муносибату меъёрхои фархангии чамъият ба маъюбият

ВТХИА-3, ВТХИА-2, ВТХИА-7, ГД-1, МТ, ВТХИА-9, ГД-3, МД-4 2017 (4) -2020 (4). Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР

 

 

 

 

МТ

 

ГД-3

Тахкимбахшии хизматрасонихои мавчуда ва фарогирии пурра бо хизматрасонихо
1.21. Тахия ва амали намудани Накшаи амалиёт оид ба рушди

иктидори стратегии инфрасохтори мавчуда ва

хизматрасонихои ба маъюби вобаста, бо максади такмилдихии тадричани сохтори мавчуда, ки ба одамони маъюб хизматрасониро вобаста ба саломати, тавонбахши ва хифзи ичтимои мерасонанд. Тадбирхо бояд фаъолиятхои зеринро дар бар гиранд:

– таъмири иншооти мавчуда;

– сохтмони иншооти нав барои конеъ кардани талаботи

афзоянда ба хизматрасонихои мушаххас;

– тачдиду таъмин намудан бо тачхизоти ташхиси, тибби ва

тавонбахшии муосир;

– баланд бардоштани тахассуси кормандони фаъолияткунанда;

– баланд бардоштани сатхи тайёрии касби оид ба фанхои

дахлдор;

– васеъ намудани номгуй ва мавчудияти воситахои ёрирасони

техники ва таргиби истифодабарии онхо;

– воридсози  ва  мусоидат намудан ба истифодаи амалияи

пешкадам, дар асоси далелхо;

– тачдиди пайнавиштхои табобату ташхиси мавчуда ва

тахияи пайнавиштхои нави ташхис ва табобати беморихои

(шадид ва музмин), ки метавонанд боиси рушди маъюбият

гарданд;

– ба накша бояд воситахои мониторинг ва арзёби бо максади

мушохидабари ва назорати раванди татбик ворид карда шаванд ва хангоми зарурат камбудихои муайяншуда сари вакт ислох карда шаванд.

Вохурихои кори дар хар семоха як маротиба ва баъдтар дар холатхои зарури гузаронида мешавад

 

ВТХИА-3.

ВТХИА-2,

ВТХИА-5,

МД-4,

Бо чалби

ГД-1 ва ШР,

аз руи

зарурат

2017 (2)-

2020 (4)

Дар доираи

маблагхои

пешбинишуда

ва ШР

сохибкорони

махалли

 

 

1.22. Тахияи механизми бакайдгирии акредитатсияи тахвилгарони
хизматрасони дар сохаи тандурусти, тавонбахши ва хифзи
ичтимои барои одамони маъюб, хамаи тахвилгарони
хизматрасони бояд аз тарафи ВТХИА барои имконияти
пешниходи хизматрасони ба кайд гирифта шаванд
ВТХИА-6, ВТХИА-3, МД-4

 

2018 (1) 2019 (4)

 

Дар доираи

маблагхои

пешбинишуда

 

 

Бехтар намудани дастраси ба муассисаву хизматрасонихо
1.23. Арзёбни имконияти ташкили хизматрасонии “Таксии
ичтимои”-и бепул ё бо арзиши арзон, ки бо максади бехтар
намудани дастраси ба хизматрасонихои тандурусти,
тавонбахши ва хифзи ичтимои кор мекунанд.
Ташкил ва огоз намудани хизматрасонии “Таксии ичтимои”
барои бехтар намудани дастраси ба хизматрасонихои
тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимои (агар чунин
имконият дида баромада шавад)
ВТХИА-2. МД-7,

МД-4.ГД-1

 

2017 (1) 2017 (4)

 

 

2018 (1) 2020 (4)

 

Дар доираи

маблагхои

пешбинишуда

ШР ва МД Сохибкорони махалли

 

Тахкими иктидори мутахассисони касби ва кормандони ёрирасони махалли
1.24. Тачдид намудани Таснифоти миллии касбхо дар Точикистон бо максади воридсозии касбхое, ки дар хизматрасонихои тавонбахшии зарури барои одамони маъюб иштирок менамоянд, аз чумла:

– протезист ва ортопед;

– мутахассис оид ба тибби чисмони;

– ёвари духтури терапевт оид ба масъалахои тавонбахшии саломати;

– мутахассиси сохаи нутк;

– тарчумонхои забони имову ишора;

– ёвари шахси (расми ва гайрирасми – аъзоёии оила ё дустон)

ВТХИА-1, МД-6, МД-9 2017 (4)-2018 (1) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
1.25. Тайёр намудани насли нави мутахассисони баландихтисос бо максади конеъ намудани талаботи одамони маъюб дар сохахои гуногуни марбут ба тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимои ба воситаи такмили тахсилоти касби ва ташкили курсхои омузишии доимоамалкунандаи такмили  ихтисос дар хамаи сатххо. Раванди мазкур кадамхои зеринро дар бар мегирад:

– тайёр намудани шумораи кифояи мутахассисони баландихтисос дар  муассисахои тахсилоти оли ва олии нопурра, ки барномахои тайёрии касбии дар сатхи байналмилали эътирофшударо пешниход мекунанд;

– чалб намудани онхо пас аз баргаштан, (ё баъзеи онхо аз руи мувофикат) дар таълими мутахассисони махалли

ВТХИА-1, МД-3,

МТ-4-8, МД-5, МД-4

2017 (3)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР
1.26. Арзёбии мазмуни барномахои таълими дар хамаи муассисахои тахсилоти касбии дахлдор ва хамгиро намудани самтхои мувофики муосири ба маъюби вобаста дар барномаи мавчудаи тахсилоти касби дар Донишгохи давлатии тиббии Точикистон, коллечхои тибби, гурухи фаъолияти ичтимоии Донишгохи миллии Точикистон ва дигар муассисахои таълимии тайёр намудани муаллимон (хамаи сатххои тахсилоти касби: тахсилоти касби, тахсилоти бакалавриат, тахсилоти оли, тахсилоти баъдидипломи) Макоми ваколатдор/ мушовир (он), дар хамоханг-

сози бо ВТХИА-1, МД-3, МТ, ВМИ

2017 (3)- 2018 (4) ШР
1.27. Дар як соли таквими омузиши 50 нафар таъминкунандагони хизматрасони (сатхи идоракуни) дар сохаи тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимоии ахоли дар мавзуи “Иттилоотони оид ба маъюбият” ВТХИА-1, МТ-2, МД-4 2017 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
1.28. Тахияи системаи хавасманднамоии гайримолияви бо максади халли масъалаи нигохдории мутахассисони ихтисоснок. Рушду такмили малакахои касби, банакшагирии корхои илми, ташкили шабакаю ассотсиатсияхои касбии духтурони тибби чисмони, мутахассиси сохаи харакат, эрготерапевтхо, устохои созандаи воситахои ёрирасон, ортопедхои Точикистон ва гайрахо ВТХИА-1. МД-4 2017 (2)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
1.29. Гузаронидани омузишхои иттилооти дар чойи кор дар мавзуи “Иттилоотони оид ба маъюбият” барои хамаи пешниходкунандагони хизматрасонихои мувофик дар вазоратхои гуногун ВТХИА-1, МТ-6-8, ТЧГ-8,

МТ-2, МД-4

2017 (4)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР
1.30. Инкишофи алокахо байни муассисахои тахсилоти ва пешниходкунандагони хизматрасонихо барои тахияи барномахои махсуси амали, такмили ихтисос (тачрибаомузи) ва лоихахо дар доираи барномаи таълимии тайёрии касби ва фаъолиятхои берун аз дарси, ки аз тарафи муассисахои тахсилоти, аз чумла муассисахои тахсилоти тибби ва педагоги, барномахои тайёр намудани кормандони ичтимоиву психологхо ва воридсозии онхо ба барномаи таълими барои донишчуён бо максади истифодаи донишхои назарияви дар амал ва омухтани тачрибаи кор бо одамони маъюб ВТХИА-1, МД-3, МТ, ТЧГ, ВМИ 2017 (1)-2018 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
1.31. Рушди хамкори бо муассисахои тахсилоти миёна ва олии касби, ки барномахои эътимоднок ва устувори омузиши барои тайёр намудани мутахассисон оид ба масъалахои тавонбахши доранд (масалан, физиотерапевт, эрготерапевт, мутахассис оид ба нутк, мутахассисони дахолати барвакти ва гайра). Максад аз чунин алокахо дастрас намудани кумаки техники, барои таквият додани дастгирии техникии барномахои тахсилоти касби, хизматрасонихои мувофик, баркарор намудани шарикии дарозмуддат ва усулхои рохнамои (ёрии ментори) аст ВТХИА-3, ГД-1. МД-3. МТ. РЦ. МИ. ГД-3, МД-4,

ВМИ

2017 (1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда

ва ШР.

 

 

1.32. Таъсис ва ба рох мондани хамкори бо тачрибаи амали ва самараноки тавонбахши, аз чумла бо марказхои буду боши рузона, барномахои тавонбахши дар сатхи чамоат ва дахолати барвакт, барои табодули тачриба ва бахрабари аз шарикии дутарафа, аз чумла дастгирии доимии техники ба воситаи устоди ва рохнамои, хам дар сатхи махал ва хам фосилави ВТХИА-1, ВТХИА-7, ТЧГ-7, РЦ, МИ, ГД-3, РТХИА бо дастгирии ГД-1, МД-4 2017 (1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда  ШР ва МД ва сохибкорон
1.33. Чори ва мусоидат намудан ба рушди муттасили касби, тавассути форумхои фаъол, нашрияхо, иштирок дар конференсияхо ва семинархо, имкониятхои мубодилаи касби хам дар сатхи махалли ва хам байналмилали. Ба фаъолияти мазкур, бояд хам мутахассисон ва хам донишчуён чалб карда шаванд

 

ВТХИА-1, МД-3,

МД-7, МТ, ТЧГ-7,

ТЧГ-8,

ШР, МД-4

 

2017 (3)-

2020 (4)

Дар доираи маблагхои пешбинишуда

ШР ва МД

 

2. Тадбирхое, ки бояд дар доираи хар яке аз самтхои стратегии муайянкарда татбик карда шаванд:
2.1 Тандурусти

 

2.1.1. Ташкил намудани гурухи кори оид ба тандурусти (ГКТ) ва

дастгири намудани фаъолияти он, то татбик шудани максаду

вазифахои Барномаи милли. хангоми таъсис намудани он, доираи вазифахои ГКТ муайян  менамояд, тахия мешаванд. Вохурихои мунтазами кори ба таври доими хар семоха баргузор мешаванд. Хангоми зарурат
вохурихои иловаги низ гузаронида мешаванд.

ВТХИА-3, ВТХИА-1,

ШР

2017 (1) –

2020 (4)

Дар доираи маблагхои пешбинишуда

 

Такмили раванди муайяннамоии маъюбият
2.1.2. Омухтани тачриба ва меъёрхое, ки дар асоси далелхо барои
муайяннамоии барвакти вайроншавихои харакат ва маъюби
дар сатхи байналмилали эътироф шудаанд.
ВТХИА-3, ВТХИА-2,

ГД-1, ШР

2017 (4)

 

Дар доираи маблагхои пешбинишуда

 

2.1.3. Тахия намудани меъёрхои синнусоли барои муайяннамоии барвакти вайроншавихои харакат ва маъюби ВТХИА-3 дар хамкори бо ШР/ мутахас-сисони тачрибадор дар сохаи маъюбият (агар зарур бошад),

МД-4

 

2017(2)-2017(3) Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР (дар холати

зарури тачрибаи байнал-милали чалб карда мешавад

2.1.4. Гузаронидани истифодаи санчишии меъёрхои аз нав тахияшуда ВТХИА-3, МД-4 2017 (4)-2018 (4) Дар доираи маблагхои пешбинпшуда ва ШР
2.1.5. Ба анчом расонидани тахияи стандартхои нав, пас аз санчиши тачрибави. Тахия ва тасдик намудани стратегия барои татбики онхо дар саросари чумхури ВТХИА-3 2018 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.1.6. Тахияи дастур оид ба стандартхои муайяннамоии барвакти вайроншавихои харакат ва маъюби. Гузаронидани омузиши ибтидои оид ба истифодаи стандартхо дар саросари чумхури барои кормандони дахлдор, аз чумла кормандони Комиссияи педагоги-психологи ва тибби (духтурон, хамширахои тибби), кормандони тибби ва санитари, кормандони беморхона (аз чумла, табибон, чаррохон, духтури кудакон, духтури асабшинос, ортопед, духтури гуш, гулу ва бини) ВТХИА-3 бо дастгирии ШР дар холати зарури,

МД-4

2017 (3)-2017 (4)

2017 (4)-2020 (4)

Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР
2.1.7. Тахияи низоми ягонаи муайяннамои ва таснифоти маъюби аз руи Таснифоти байналмилалии харакат ВТХИА-3, ШР, МД-6, МД-4, ТЧГ-1 2019 (3) Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР
Такмили усулхои чамъоварии маълумот ва назорати маъюби
2.1.8. Мусоидат ба воридсозии маъюби дар системаи ягонаи миллии чамъоварии маълумот, аз чумла Системаи ягонаи иттилоотии тандурусти ВТХИА-3, МД-17 2017 (1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.1.9. Тачдиду бехтарнамои ва тагйир додани воситаву усулхои мавчудаи чамъоварии маълумот оид ба маъюби ва нишондихандахо дар доираи тавсияхои байналмилали бо максади дастрас намудани маълумоти дуруст ва боэътимод оид ба масъалахои ба маъюби вобаста ВТХИА-3, МД-17,

ШР, МД-4

2017 (3)-2018 (1) Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР
2.1.10. Тачдид намудан ва тагйир додани системаи мавчудаи чамъоварии маълумот ба воситаи воридсозии самти гендери ва масъалахои ба маъюбият вобаста ба он. Воридсозии дигаргунихо ба маълумоти мунтазам чамъоваришуда дар холатхои зарури ВТХИА-3, МД-17 дар хамкори бо дигар агентихо, дар холати зарури 2017 (4)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.1.11. Такмил додани малакаю кобилиятхои корбарии (ба воситаи омузишхо) кормандони дахлдор бо максади самаранок воридсозии системаи тайгирдодашудаи иттилоот ва усулу воситахои нави чамъоварии маълумот ВТХИА-3, ВТХИА-2, МД-17,

МД-4

2017 (3)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбннишуда ва ШР
2.1.12. Воридсозии саволхои ба масъалахои маъюби вобаста, ба пурсишномаи баруйхатгирии навбатии миллии ахоли, аз чумла вобаста ба масъалахои маъюби МД-17, ВТХИА-1 2018 (4)-2019 (3) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.1.13. Хамгироии масъалахои ба маъюби вобаста дар тадбирхои чории ба тахкикот, тахия ва воридсозии усулхои нав ва технологияхои пешгири, ташхис ва табобат равонашуда

 

МТ-1. ВТХИА-3. МТ-2-8,

ГД-1.МД-4

 

2017 (3)

2020 (4)

Дар доираи маблагхои пешбннишуда ва ШР
2.1.14. Воридсозии масъалахои ба маъюби вобаста дар хизматрасонихои Кумаки аввалияи тибби-санитари ва беморхонахо. Ба он фаъолиятхои зерин дохил мешаванд:

– муайяннамоии барвакти

– воридсозии хизматрасонихои тавонбахши
пайнавиштхои табобати беморихои шадид ва музмини
маъмултарин, бо максади пешгири ё кам кардани шиддати
мувофик ки боиси маъюби (масалан, осеббини, сактаи дил,
инсулт) мешаванд.

-воридсозии  дахолат  ба   забон,   таквият  додани   усулхои алтернативии муошират ба пайнавиштхои табобати мавчуда.

– воридсозии доираи васеи воситахои махсусгардонидашудаи
ёрирасон дар пайнавиштхои табобат

 

 

ВТХИА-3. ВТХИА-1. МД-4 2017 (3)

2020 (4)

Дар доираи маблагхои пешбинишуда
Рушди фарогирии масъалахои тандурусти
2.1.15. Фарогирии масъалахои ба маъюби вобаста дар хамаи унсурхои Стратегияи миллии солимии ахоли ва системаи фарогирии умумии тандурусти ВТХИА -3, ВТХИА-1, МД-4 2017(4)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.1.16. Фарогирии шахсони дорои маъюбият ба хизматрасонихои тандурусти, ки барои тамоми ахоли дастрас аст, аз чумла пешгири, ташхис, чорабинихо дар сохаи солимии репродуктиви. Дар холатхои зарури махсус кайди шахсони дорои маъюбият дар дастури клиники, пайнавиштхои ташхис ва табобат бо чойгирнамоии асоснок ВТХИА-3, ВТХИА-1, МД-4 2017 (1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.1.17 Тадричан бехтар намудани хизматрасонихо ба воситаи сармоягузори ба инфрасохтор бо максади халли масъалахои вайроншави, набудани фазои кори ва тачхизоти муосири тавонбахши ва воситахои пешниходи хизматрасонихои босифати тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимои ВТХИА-3, ВТХИА-1, ШР, МД-4 2017 (1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР

Дар доираи маблагхои пешбинишуда ваШР             |

2.1.18. Таъмин намудани тахия ва пахн кардани маводи иттилооти
дар шакли мувофик ва дастрас, ба монанди алифбои Брайл ё
формати аудиои барои одамони вайроншавии фаъолияти
бинои дошта, ба таври хатти ё аёни (графики) барои одамони
нокисии шунавои дошта
ВТХИА-1, МД-3, ШР, МД-4 2017 (4)-2019 (4)  

 

2.1.19. Таъмини давра ба давра маблаггузории Кумаки аввалияи тиббию санитари бо гузоштани диккати махсус ба масъалахои пешгири, муайяннамоии барвакт ва дахолат, инчунин равонасози (мурочиат) ва идомаи мушохидахо ВТХИА-1. ШР, МД-4 2017(1)-2020(4) Дар доираы маблагхои пешбинишуда ваШР
2.1.20. Рохандозии хамкории байни машваратгоххои психологи- тибби ва педагоги ва марказхои тавонбахшии милли ва шабакахои кумаки аввалияи тиббию санитари (яъне, хар як Машваратгохи психологи-тибби ва педагоги ва Маркази миллии тавонбахши дар минтакаи чугрофии худ, шабакахои кумаки аввалияи тиббию санитари ро интихоб намуда фаъолияти таргиботии худро татбик менамояд) ВТХИА -3, ВТХИА-1, МД-4 2017 (3)- 2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбннишуда
2.1.21. Хамгироии хизматрасонихои ибтидои, дуюмин ва хизматрасонихои махсусгардонидашуда, ки ба пешгирии маъюбият нигаронида шуда аз тарафи муассисахои тандурусти ва амбулаторию статсионари расонида мешаванд ВТХИА-3, ВТХИА-1, ШР, МД-4 2017 (1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.2 Тавонбахши
2.2.1. Ташкили идомаи фаъолияти Гурухи кори оид ба тавонбахши (ГКТ) ва дастгири намудани фаъолияти он то даме ки барои татбики максаду вазифахо лозим аст. Хангоми ташкили он ба тахияи шартхои вазифахои мушаххас, ки ба татбики максаду вазифахои тавонбахши мусоидат мекунанд, диккат додан зарурат дорад. Вохурихои кори мунтазам дар хар се мох як маротиба ва дар холатхои зарури гайринавбати баргузор мешаванд ВТХИА-3, ВТХИА-2, ВТХИА-7, ВТХИА-8, ШР, ТЧГ 2017 (1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.2.2. Тачдиди барномаю хизматрасонихои мавчуда ва воридсозии тагйироти зарури бо максади бехдошти фарогири, самараноки ва натичахои интихои аз хизматрасонихои тавонбахши ВТХИА-3, ВТХИА-2, ВТХИА-1, МД-4 Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.2.3. Хамохангнамои бо дигар вазорату ташкилотхои давлати ва чомеаи шахрванди, бахши хусуси ва гайра барои таъмини хизматрасонии тавонбахшии хамачониба, аз чумла хизматрасонихои ичтимои, тахсилоти, шугл ва васеънамоии имконияту хукукхо мусоидаткунанда ВТХИА-3, ВТХИА-2, ВТХИА-7, МД-3-8, МД-13,

МД-15

2017 (4)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.2.4. Воридсозии усулхо ва хизматрасонихои тавонбахши ба хизматрасонихои тиббии мавчуда, ки аз тарафи муассисахои статсионари ва хизматрасонии тиббии амбулатори ба беморони гирифтори беморихои музмин (гайрисирояти) ва равони расонида мешаванд ВТХИА-1, ГД-1, МД-4 2017 (1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР
2.2.5. Васеъ намудани доираи фарогирии хадамоти тавонбахшии саломати ба воситаи бунёди иншооти амбулатори дар марказхои тавонбахшии милли ва минтакави ВТХИА-3, ВТХИА-2, ВТХИА-1, МД-4 2017 (1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.2.6. Тавсеаю тахкими хизматрасони ва барномахои дахолати барвакти ва хамгироии онхо ба хизматрасонихои мавчуда ва нав, аз чумла Кумаки аввалияи тибби-санитари, нигохубин дар беморхона, барномахои тавонбахши дар сатхи чамоат марказхои нигохубини рузона ва машваратгоххои психологи-тибби ва педагоги ВТХИА-3, ВТХИА-2, ВТХИА-1, ВТХИА-7, ШР, ТЧГ. МД-4 2017(3)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда

ШР ва МД

2.2.7. Тахким ва густариши хадамоти тавонбахшии мавчуда барои конеъ намудани ниёзхои мавчудаи шахсони дорои маъюбият ба тавонбахши тавассути бехтар кардани хизматрасонихо, ки аз тарафи марказхо дар сатхи нохия расонида мешавад, машваратгоххои психологи-тибби ва педагоги ва тадричан чори намудани чунин хизматрасонихо дар 10 нохияхои дигар ВТХИА-3, ВТХИА-2, ВТХИА-1. ШР, МД-4 2017 (1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои. пешбинишуда ва ШР
2.2.8. Тахия, таъсис ва нигох доштани механизмхои хизматрасонихо хамчун усули рохнамои ва равонасозии саривакти ба хизматрасонихои мувофики минбаъда ва воридсозии онхо ба фаъолиятхои мавчудаи шабакахои кумаки аввалияи тибби-санитари хизматрасонихои шуъбахои кумаки ичтимои дар хона, машваратгоххои психологи-тибби ва педагоги (ПКТП) ва шабакаи барномахои тавонбахши дар сатхи чамоат ВТХИА-3, ВТХИА-2. ВТХИА-1. МД-4 2017 (3)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР
2.2.9. Истифодаи барномахои тавонбахши дар сатхи чамоат, хамчун стратегияи пурранамои ва тахкими сохторхои мавчудаи хизматрасонихои тавонбахши, бахусус дар чамоатхое, ки сатхи хизматрасонихо нокифоя аст ВТХИА-3. ВТХИА-2, ВТХИА-1, ТЧГ, РТХИА, МД-4 2017 (1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва МД
2.2.10. Таквияти фаъолияти машваратгоххои психологиву тибби ва педагоги, тадричан васеъ намуданн вазифахо ва масъулияти онхо барои конеъ намудани ниёзхои мавчудаи шахсони маъюб ва таъмини хизматрасонихои тавонбахшии саривакти ва самаранок ба онхо. Тадбирхои мазкур бояд фаъолиятхои дар зер овардаро дар бар гиранд:

– тахияи накшаи чорабинихо оид ба стандартизатсияи хизматрасони оид ба хачми фаъолияти машваратгоххои психологи-тибби ва педагоги;
– тахкими иктидори захирахои инсони мутобики амалияи
пешкадами ба далелхо асосёфта;
-дар холатхои зарури истифода намудани муносибати
рохбарии бисёрчабха ва байнисохави;
– таъминот бо тачхизоти зарурии ташхиси ва тавонбахши;
– баланд бардоштани сатхи салохияти касби ба воситаи
такмили дониш оид ба технологияхои муосир ва усулхои
ташхису тавонбахши, аз чумла, воситахои техникии ёрирасони иловаги ва имконпазир

ВТХИА-3, ВТХИА-2. ВТХИА-1, МД-4 2017(2)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.2.11.

 

Тахия, воридсози ва дар амал татбик намудани консепсияи “Воситахои ёрирасони техники”. Кадамхои аввал бояд фаъолиятхои зеринро дарбар гирад:

– муайян намудани 50 навъи воситахои ёрирасони техникии барои саломати  мухим ва мусоидат намудан ба мавчудият ва имконияти истифодаи онхо;

– азнавташкилдихии модели мавчудаи таксим намудани воситахои ёрирасони техники ба модели “Хизматрасони”;

– бехтар кардани дастрасии ахоли ба воситахои ёрирасони техникии сифаташ баланд ба воситаи балан бардоштани маблаггузории давлати ва хамгироии тавсияхои ТУТ;

– азнавташкилкунии тачрибахои мавчуда оид ба таъмини воситахои ёрирасони техники (нигох доштани захирахо бо максади таъминоти саривакти) ва чори намудани тачрибаи инноватсионии аз чихати иктисоди манфиатнок (масалан, ба ичора додани воситахои ёрирасони техники барои саломати, нуктахои таъмир ва хизматрасони, устохонахои таъмири);

– бехтар  намудани сатхи иттилоот дар бораи воситахои маъмули техникии барои  саломат  манфиатнок  (аз чумла онхоеро, ки конун кафолат додааст) ва оид ба афзалиятнокии истифодабарии онхо дар байни тарафхои гуногуни манфиатдор, бо иловаи мутахассисони мувофик, шахсони маъюб, аъзои чамоатхо ва умуман чомеаи васеъ;

– кормандони  ба таъмини  воситахои  ёрирасони техникии барои саломати манфиатнок, таъмини хизматрасонии бехатар ва самаранок чалб (масалан, омузиши ташкилкардаи ТУТ оид ба истифодаю таъмири аробачахои маъюби), бо таваччух ба самти равонасози, ташхису арзёби, истехсол, мутобиксозии мол, мушохидаи минбаъда. Таъмиру хизматрасонии техники ва гайра;

– таъмини иштироки фаъолонаи корхонахои протезбарори ва      махсулоти ортопеди истехсолкунанда, маркази тавонбахшии Хадамоти давлатии ташхиси тибби-ичтимои ва кумаки   аввалияи тиббию санитари дар хизматрасони ва пешниходи иттилоот оид ба воситахои ёрирасони техники;

– ташкил ва нигохдории иншооту хадамот барои таъмири тачхизоту воситахои ёрирасон;

– истифода намудани муносибати инфироди дар истехсол ва хизматрасонии аробачахои маъюби барои калонсолон ва кудакон;

– тахияи низоми мониторинг ва арзёбии эхтиёчоти истифодабарандагон, ки зери хавфи пайдоиши захмхо (аз фишор) карор доранд;

– баланд бардоштани сатхи дониш ва фахмиши хамаи чонибхои манфиатдор, аз чумла макомоти давлати, таъмннкунандагон, коршиносони дахлдор (кормандони марказхои тавонбахши, машваратгоххои психологи-тибби ва педагоги,  табибон),  шахсони маъюб ва оилахои онхо дар бораи воситахои ёрирасони техники ва бартарихои истифодаи онхо

ВТХИА-2, ВТХИА-7. ВТХИА-3, ВТХИА-1, РЦ-13. ГД-1, ШР, ТЧГ, РТХИА, МД-4 2017 (2)-2020 (4) Дар доираи     маблагхои пешбинишуда

ШР ва Сохибкорон

 

2.2.12. Бехтар намудани харид ва мавчудияти воситахои ёрирасони техникиро тавассути тадбирхои зерин амали кардан мумкин аст:

– васеъ намудани мачмуи талаботи сифатноки барои воситахои ёрирасони техникии зарури;

– васеъ намудани гуногунии моделхои мавчуда ва андозахои мувофики аробачахои маъюби, аз чумла барои кудакон мувофик;

– баланд бардоштани иштироки сохибкорони хусуси (масалан, дорухонахо) барои бехтар кардани дастраси ба таъмини воситахои ёрирасон техники ва хизматрасонихои мувофик;

– ташкил ва нигох доштани алоwахои нав бо таъминкунандагони гуногун

ВТХИА-2,  ВТХИА-7, ВТХИА -3, ВТХИА-1, РЦ-13, ГД-1, ШР 2017 (1)-2017 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.2.13. Огоз намудани истехсоли махаллии воситахои ёрирасони техники:

– гузаронидани арзёбии имконияти истехсоли воситахои ёрирасони техники дар сатхи махалли ва амали намудани чорахои мушаххаси зарури барои фаъолияти мазкур

ВТХИА-2, ВТХИА-7. РЦ-13. ШР, РТХИА 2018 (1) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
Рушди сохаи тандурустии фарогир
2.2.14. Хамгиро кардани хизматрасонии абилитатсиони ва тавонбахши дар ислохоти чории шабакахои кумаки аввалияи тиббию санитари ВТХИА-3, ВТХИА-1, ШР, МД-4 2017 (1)-2020 (4) Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.2.15. Арзёби намудани имконияти истифодаи муносибати байни фанни барои бехтар намудани дастраси ва сифати хизматрасонихо дар нохияхое, ки мутахассисони баландихтисос дар сохахои махсус намерасанд. Тахияи механизмхои воридсозии муносибати мазкур ва хамгироии он ба хизматрасонихои тибби, тавонбахши ва хифзи ичтимоии мавчуда. Тахияи механизмхои воридсозии чунин муносибат ва хамгироии он ба хизматрасонихои мавчудаи тибби, тавонбахши ва хифзи ичтимоии ахоли дар холатхои зарури ВТХИА-3, ВТХИА-2. ВТХИА-1, ШР, ТЧГ. МТ-3-8, МД-4 2017 (1)-2018 (3)

2018 (4)-2020 (4)

Дар доираи маблагхои пешбинишуда

ШР ва МД

Тахкими иктидори кормадони касби ва кормандони ёрирасони махалли
2.2.16. Гузаронидани омузиш оид ба идоракуни ва рохбари барои рохбарони марказхои тавонбахши ВТХИА-3, ВТХИА-2, ВТХИА-1,

МТ-2,

МД-4

2017(1)-2017 (4)

(даври

1);

Як

маротиба дар

ду сол

барои

корман-

дони нав

Дар доираи маблагхои пешбинишуда
2.3 Хифзи ичтимои
2.3.1. Таъсиси Гурухи кори оид ба хифзи ичтимои ва хамгироии

Маъюби, дастгири намудани фаъолияти он то татбик шудани максаду вазифахо. Хангоми ташкил намудани он як катор шарту вазифахои мушаххас, ки максаду вазифахои Гурухи кориро муайян мекунанд тахия мешаванд.

Вохурихои кори мунтазам хар семоха як маротиба гузаронида

мешавад; Вохурихои иловаги – дар холатхои зарури баргузор

мешаванд

ВТХИА-27

ВТХИА-3,

ВТХИА-1,

ВТХИА-7,

ШР, ТЧГ

2017 (1)-

2020 (4)

Дар доираи

маблагхои

пешбинишуда

 

Таквияти хизматрасонихои мавчуда ва фарогирии умуми ба хизматрасонихо
2.3.2. Идомаи мусоидатнамои ба гайримарказонии хизматрасони ва чандирии он дар сатхи вилояти ва нохияви, инчунин пурра

намудани он бо навъхои нави хизматрасони, ба монанди

тавонбахши дар сатхи Чамоат, марказхои нигохубини рузона

ва хизматрасони дар хона

ВТХИА-2,

ВТХИА-3,

ВТХИА-1,

ВТХИА-7,

РТХИА-1-4,

ТЧГ, МД-4

2017 (1)-

2020 (4)

Дар доираи

маблагхои

пешбинишуда

 

 

2.3.3. Давом додани фаъолияти ба деинститутсионализатсия
равонашуда (ин раванди табдили муассисахо ё иваз намудани
баъзе муассисахо ба муассисахои дигар мебошад);

– тахия намудани накшаи чорабинихо барои

деинститутсионализатсия; муайян намудани чорахои мушаххаси давра ба давра татбикшаванда, ки ба бахрабарандагони беморхонахо равона шудааст (масалан, кудакони маъюб, ятимон ва калонсолони маъюб) ва амали намудани он;

– накшаи мазкур бояд тадбирхои зеринро дар бар гирад:

– арзёбии хамаи кудакони дорои маъюбият дар беморхонахо
аз чониби дастахои бисёрсохавии мутахассисони муносиб;

– тахияи Накшаи инфиродии кудак барои хар як кудаки маъюб арзёби шуда, бо максаду вазифахои мушаххас, мухлатхои муайяни ичро ва нишондихандахои ченшавандаи мониторинг ва арзёби;

– чалби падару модари кудак (васиёни хукуки, ё аъзои оилаи
васеъ, дар холатхои зарури) дар раванди кабули карор ва
тахияи Накшаи инфиродии кудак;

– расонидани ёрию дастгири ба наздикон ё аъзои оилаи васеъи кудак, ки барои баргардонидани вай ба мухити хонавода, аз чумла омузишу кумакхои молияви мусоидат намояд;

– тахияи накшаи гузариш, ки дар он ба рох мондани алока
байни оила ва навъхои алтернативии хизматрасони, масалан,
нигохубин дар хона, муассисаи нигохубини рузона, барномаи тавонбахши дар сатхи чамоат нигохубин дар оилаи фостери (нигохубини муваккати аз тарафи ягон оилаи дигар), муассисахои таълими ва тайёрии касби ё дигар хадамоти хизматрасони барои одамони маъюб, ки аз мавзеи зист ва оилаи онхо дар масофаи дастрас карор дорад ва дастгирии то ягон давраи муайян зарур расонида шавад, ки ба гузариши хамвор баъд аз тарк кардани муассисаи шакли фаъолияташ пушида мусоидат намояд;

– тахия  намудани барномахои тайёрии касби ва таълими малакахои омузиши барои калонсолони дорои маъюбият дар мувофика бо вазоратхои маориф ва илм, мехнат, мухочират ва шугли ахоли, рушди иктисод ва савдо

 

ВТХИА-2, ВТХИА-3, ВТХИА-1, МД-3,

МД-5,

МД-6, РТХИА-1-6, РТХИА-12, ШР

 

2017 (1)-2020 (4)

Дар доираи

маблагхои

пешбинишуда

 

2.3.4.Арзёбии имконияти ташкили муассисаи нигохубини алтернативи барои кудакони маъюби аз парастории волидайн махрум, ба монанди “интернатхо барои ятимон” ва ташкили нигохубини фостери, ки ба меъёрхои дастраси чавобгуянд ва ба таври зарури барои таъмин намудани хизматрасонихои тавонбахши, бо иловаи таъмини воситахои техникии ёрирасони хамачониба мучаххазВТХИА-2, ВТХИА-3, ВТХИА-1, ВТХИА-7, МД-3, РТХИА-1-4, ГД-1. ШР, МД-42017 (1)-2018 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда ШР МД2.3.5.Тахия намудани мушаххасот ва стандартхои пешниходи хизматрасонихо барои шаклхои нави хизматрасонихо, ба монанди тавонбахши дар сатхи чамоат, чойгирнамои ба мухлати муваккати ва нигохубини фостериВТХИА-2, ВТХИА-3, ВТХИА-1, ТЧГ, МД-42018 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда2.3.6.

Идома додани татбики барномахои тавонбахши дар сатхи чамоат дар саросари Чумхурии Точикистон чихати вусъат ва тахкими онхо:

– тавсеаи минбаъдаи барномахои тавонбахши дар сатхи чамоат, ки аз тарафи Агентии давлатии хифзи ичтимоии ахоли ва  созмонхои  гайрихукумати  нигохубини  рузонаро таъмин менамоянд, татбик карда мешавад;

– тахияи механизми назорати сифат барои дастгирии меъёрхои баланди кумак, ки аз тарафи барномахои тавонбахши дар сатхи чамоат таъмин карда мешавад;

– мунтазам зиёд кардани шумораи хизматрасонихои тибби дар хона, ки аз чониби созмонхои гайрихукуматии махалли дар саросари кишвар гузаронида мешавад;

– тадричан баланд бардоштани дастгирии молиявии давлати барои муассисахо ва ташкилотхои хизматрасони ва барномахои пешниходшудаи тавонбахши дар сатхи чамоат, тавассути афзоиши шумораи тендерхо (максад -зиёд намудани шумораи тендерхо аз 10 то 20 (яктоги дар хар як нохия) дар соли 2016, бо афзудани иловагии 10 тендер дар хар ду сол

ВТХИА-2, ВТХИА-7,

ВТХИА-3. ВТХИА-1. ШР, МД-4

2017 (1)-2018 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда2.3.7.Хар сол арзёби намудани барномаи тавонбахши дар сатхи чамоат, ки дар саросари кишвар амали мешавад, бо максади омузиш аз сабакхои андухта ва тахия намудани тавсияхо бо максади такмили минбаъда ва васеъ намудани вазифахо ва хизматрасонихо барои баланд намудани арзиш ва самаранокии онхоВТХИА-3, ВТХИА-2. ВТХИА-7, МЗМЗ-1 ва агентии мустакил/ мушовир (он), МД-42017 (4); 2018 (4); 2019 (4); 2020 (4).Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР, агар лозим ва мавчуд бошад;2.3.8.Баргузории конфронсхо оид ба тавонбахшь дар сатхи чамоат дар хар ду сол, ки ба тахкими хамкорищои байни чонибхои манфиатдор бахшида шудаанд. Мухокима ва омузиши тачрибахои бехтарин дар сатхи милль ва байналмилалm ба рох мондашуда, тавсияхои амалm барои рушди онхо тайёр карда мешавандВТХИА-3, ВТХИА-2, ВТХИА-7, ВТХИА-1, ШР, ТЧГ, МД-4

2017

2019

Дар доираи маблагхои пешбинишудаШР, МД ва сохибкорон2.3.9.Бехтар намудани хизматрасонии мавчудаи тиббии нигохубини рузона ва тадричан васеъ намудани хизматрасонии онхо бо максади конеъ гардонидани ниёзхои шахсони дорои маъюбият, хам калонсолон ва хам кудакону оилахои онхо.
Тадбирхо бояд фаъолиятхои зеринро дар бар гирад:
– тахияи накшаи чорабинихо оид ба стандартизатсия
нигохубини рузона (хачми он);
– тахияи принсипхои аники рохнамо (мушаххасот ва
стандартхои расонидани хизматхо) бо максади таъмини адолат ва сифати хизматрасонихо (“чи вакте барои чи-чи  тавр” барои интихоби бахрабарандагон, хизматрасони, кор   бо оилахо. гузариш, баромадан, истифодаи воситахои ёрирасони техники, самтхо, халли  мушкилоти тарки кор намудани мутахассисон ва г). Дар ин рохнамо хамчунин, тавсифи умумии кор ва тавсияхо оид ба муайян намудани сифатхои шахсии одамони барои касби мазкур зарури оварда шудааст;

 

– пурра намудани хизматрасонии нигохубини рузона бо хизматрасони ва барномахои тавонбахши дар сатхи чамоат;

– таъмини хамгирои ва амалияи фарогири ба кадри аксари
имконпазир;
– баланд бардоштани салохияти захирахои инсони дар асоси
тачрибаи бехтарини бо далелхо асосёфта;
– истифодаи муносибати дастаи бисёрчабха ва байнифанни
дар холатхои зарури;

– мусоидат намудан ба истифодаи тачхизоти тавонбахши;
– имконияти ташкили мавзеи ичорадихии тачхизоти
тавонбахши ва воситахои ёрирасони техники хамчун як рохи
бехтар намудани мавчудият ва дастрасии онхо.ВТХИА-2, ВТХИА-1, ВТХИА-2, ТЧГ, ШР, МД-42017 (3)-2020 (4).Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР2.3.10.

Бехтар намудани хизматрасонихои мавчуда дар хона, ки аз тарафи шуъбахои кумаки ичтимои дар хона расонида шуда, тадричан вазифахои кормандони ичтимоиро бо максади конеъ намудани ниёзхои шахсони дорои маъюбият, хам калонсолон ва хам кудакону оилахои онхоро васеъ намуданд. Ин тадбирхо бояд фаъолиятхои зеринро дар бар гиранд:

– тахияи накшаи чорабинихо оид ба стандартизатсия хизматрасони дар хона (хачми он);

– тахияи принсипхои рохнамои амик (мушаххасот ва стандартхои барои расонидани хизматхо) барои таъмини адолат ва сифати хизматрасонихо (“он чи-кай-барои чи ин тавр” барои интихоб, хизматрасони, кор бо оилахо, истехсол, гузариш, истифода аз тачхизоти техники, самт, хал намудани мушкилоти гардиши кормандон ва г). Дар ин рохнамо хамчунин бояд тавсифи умумии тасрифи кор илова карда шавад. Баланд бардоштани иктидори захирахои инсони дар асоси амалияи бехтарини ба далелхо асосёфта;

– таъмин намудани тачхизоти зарурии тавонбахши;

– васеъ намудани шуъбахои кумаки ичтимои дар хона – бо нохияхои мавчуда аз 38 то 48;

– тахлили имконияти ташкили хисоббаробаркунихои кирояи тачхизоти тавонбахши ва воситахои техникии ёрирасон хамчун як кисми хизматрасони

ВТХИА-2, ВТХИА-1, РТХИА-1-5, ШР.ТЧГ,     МД-4

2017 (1)-2020 (4)

 

 

 

2017 (2)

 

 

2017 (2) -2017 (4)

 

 

 

 

 

2017 (1)-2020 (4)

К2020

К2019

К2018

Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР2.3.11.

Тахия ва татбики чорабинихои гузариш бо максади таъмини муттасили ёри дар давоми тамоми хаёт (масалан, дар синни

3-солаги, хангоми огоз намудани тахсил дар мактаби ибтидои, гузариш ба мактаби миёна ё мактаби миёнаи пурра, ва гайра)

ВТХИА-2, ВТХИА-1, МД-3, ГД-1, МД-42017 (4)-2020 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШРДастгирии амнияти иктисоди ва мустакилият2.3.12.Огоз намудани маъракахои фахмондадихии мунтазам оид ба баланд бардоштани сатхи огохии корфармоён дар бораи манфиати ба кор таъмин намудани одамони маъюб, ба воситаи нашри варакахо, барномахои телевизиони ва радио, брошюрахои иттилооти ва гайра

ВТХИА-2, ВТХИА-1, ВТХИА-7, МД-5-6, ТЧГ-1.

МД-13,

МД-8, МД-4

2017 (1) 2020 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР2.3.13.Бехтар намудани дастраси ба тахсилоти умуми ва омузиши касби барои одамони маъюб. Пешниходи курсхои омузиши ва дастур (дар чои кор ва тахсилоти касби) бо максади баланд намудани имкониятхои дастраси ба шугл ва малакаю махорати кор барои одамони маъюб

МД-6,

МД-3, ВТХИА-1, ТЧГ-3, МД-4

2018 (2) 2020 (4)Бучети милли2.3.14.

Мунтазам тайёр намудани накшаи таъсиси чойхои кор барои шахсони дорои маъюбият ба воситаи:

– рушди низоми имтиёзнок (хифзшуда) дастраси ба чойхои кори махсус, аз кабили оператори телефон, котиб, муаллим ва гайра;

– кабули тадбирхои баланд бардоштани намояндагии ШМ дар байни кормандони бо рохи бартараф намудани монеахо барои ёфтани чои кор;

– тахияи механизмхои мухофизатнамои ва дастгирии таъминнамои бо чои кор

ВТХИА-1, МД-6.

ТЧГ-1,

ТЧГ-3, ва бахши хусуси,

МД-4

2019 (3)Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР2.4 Хамгироии мушкилоти маъюбият2.4.1.Гурухи кори оид ба хифзи ичтимои ва хамгироии маъюби таъсис дода шуда ва дар мухлати барои татбики максаду вазифахо зарури фаъолият мекунад. Хангоми ташкил намудани он як катор шарту вазифахои мушаххас, ки максаду вазифахои Гурухи кориро муайян мекунанд тахия мешаванд. Вохурихои кори мунтазам хар семоха як маротиба гузаронида мешавад; Вохурихои иловаги – дар холатхои зарури баргузор мешавандВТХИА-2, ВТХИА-1, ШР, ТЧГ2017 (1)-2020 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда2.4.2.

Ташкили музокирот бо дигар вазорату идорахои давлати, ташкилотхои чомеаи шахрванди, бахши хусуси ва гайрахо, бо максади пешбурд ва татбики барномахои ба ниёзхои ШМ нигаронидашуда (масалан, барномахои тавонбахши дар сатхи чамоат, ба рушди малакаю махоратхо ШМ ва хизматрасонии тарчумаи имою ишора) нигаронида шудааст

 

ВТХИА-2, ВТХИА-1,

РТХИАдар

хамкорm бо

дигар

агентихо

дар

холатхои

зарури

2017 (1)-2020 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишудаБехтар намудани дастрасии муассисахо ва хизматрасонихо2.4.3.Тахия ва пахн намудани “Дастур оид ба таъмини дастраси” дар саросари чумхури, байни тарафхои гуногуни манфиатдор, аз чумла тамоми сохтору макомоти давлати, пешниходкунандагони хизматхо, ташкилотхои махалли ва байналмилали, сохибкорони хурду бузург, мухандисон-сохтмончиён ва ширкатхои сохтмони. Дастур дар шакли дастрас барои одамони нокисии бинои ва шунавои дошта тахия мешавад. Онхоро, инчунин тавассути сомонахои интернети, вебсайтхои макомоти давлати ба монанди Кумитаи меъмори ва сохтмони назди Хукумати
Чумхурии Точикистон ё Вазорати наклиёт. Вазорати
тандурусти ва хифзи ичтимоии ахоли, макомоти махалли ва
ташкилотхои гайридавлати, ки ба конеъ гардонидани талаботи шахсони дорои маъюбият машгуланд, низ дастрас намуда метавонанд

 

 

ВТХИА-2, ВТХИА-1,

ШР, МД-7,

МД-10,

РТХИА, ТЧГ-3,

МД-4

 

К2018Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР2.4.4.Тахия намудани “Чорахо ва рохнамо оид ба мутобикшавии окилона”, ки маълумоти амалиро дар бораи чи тавр бартараф намудани монеахои мавчуда, ба монанди мухити чисмони, тачхизот, хизматрасони ва имконияти расонидани намунахои хизматрасонии алтернативи, шаклхои имконпазири муошират барои пешниходи хизматрасонихо ба шахсони дорои вайроншавихои гуногуни харакати зарур аст, пешниход менамояд. Онро, инчунин дар саросари чумхури байни тарафхои манфиатдор, аз чумла тамоми сохтору макомоти давлати, пешниходкунандагони хизматхо, корпоратсияхо, сохибкорон, мухандисон ва ширкатхои сохтмони пахн менамоянд Хамчунин, тарики сомонахои интернети, вебсайтхои макомоти давлати ба монанди Кумитаи меъмори ва сохтмони назди Хукумати Чумхурии Точикистон ё Вазорати наклиёт, Вазорати тандурусти ва хифзи ичтимоии ахоли, макомоти махалли ва ташкилотхои гайридавлати, ки ба конеъ гардонидани талаботи шахсони дорои маъюбият машгуланд, низ пахн менамоянд

ВТХИА-2, ВТХИА-3, ВТХИА-1, МД-10,

МД-13,

МД-7, ШР, МД-4

К2018ШР2.4.5.Ташкилу гузаронидани омузишхо оид ба дастраси ва чорахои мутобикшавbи окилона, ки ба конеъ намудани ниёзхои ШМ нигаронида шуда, дар он чонибхои гуногуни манфиатдор, аз чумла шахсоне, ки карор кабул менамоянд, макомоти махалли, рохбарони хадамоти гуногун (ба монанди сохаи тандурусти, маориф ва таъминкунандагони хизматрасонии чамъияти), сохибкорони махалли, ширкатхои сохтмони дар саросари кишвар иштирок менамоянд. Дастури нав тахияшуда оид ба таъмини дастраси ва мутобикшавии окилона, дар омузишхо муаррифи шуда ба иштирокчиён дар шакли чопи ва электрони таксим карда мешавад. Баъд аз даври аввали омузишхо, онро ба таври мунтазам ба хотири мушохидахои минбаъда ва тахкими дониши андухташуда, инчунин фарогирии ашхоси нав ба вазифахо таъйиншуда идома додан мувофики максад астВТХИА-2, ВТХИА-1, ШР, МД-10, МД-13, РТХИА, МД-42018 (1)-2018 (3) [даври 1ум]Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР2.4.6.

Гузаронидани ду санчиш оид ба дастраси: санчиши дастраси ба хизматрасонихои тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимоии ахоли, ки аксаран аз чониби шахсони дорои маъюбият, аз чумла тафтиши ВТХИА, шуъбахои хифзи ичтимоии ахоли, беморхонахо, марказхои баркарорсози ва комиссияи психологи-тибби ва педагоги; ва “Санчиши (аудити) мавчудияти дастрасии роххои асоси ва пиёдагардхо дар доираи як масофаи окилона (такрибан 1 км) рохи пиёдагард дар атрофи муассисахои тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимои гузаронида мешавад. “Хисобот оид ба санчиши дастраси”, бояд маълумоти зеринро дар бар гирад:

– иттилооти дастрасшуда;

– тавсияхои амали барои, бехгардонии дастрасии хар як иншооти санчидашуда ва атрофи он;

– манбаъхои имконпазири маблаггузори барои татбики тавсияхо;

– тарафхои барои татбики тавсияхо масъул;

– механизми мониторинг барои кайд намудани натичахои татбики тавсияхои санчиш

ВТХИА-3, ВТХИА-2, ГД-1, РТХИА, МД-10,
МД-7, ШР, МД-42017 (1)-2017 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР2.4.7.Таъмини риояи меъёрхои дастрасии инфрасохтори тачдидшуда, аз чумла бинохо, роххо ва пиёдагардхо ва ба хисоб гирифтани воситахои асоснок дар холати таъмиру тачдиди иншооти кухна

ВТХИА-3,

ВТХИА-2, ВТХИА-1, МД-10,

МД-7. РТХИА

2018 (1)-2020 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда2.4.8.Тахия намудани Барномаи давлатии “Мухити дастрас”

МД-10,

МД-9, ВТХИА-5, ВТХИА-2, ВТХИА-3, ВТХИА-1, ШР, ТЧГ

2017 (3)-2018 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда2.4.9.Тахия ва татбики чорабинихо барои фарогирии талаботи шахсони маъюб дар накшаву ташаббусхои рушди нохия ва шахрМД-5, ВТХИА-2, ВТХИА-1, МД-42017 (1)-2020 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда2.4.10.Тахия ва татбики барномахои рушди малакахо барои наврасон ва калонсолони дорои маъюбият

ВТХИА-2, ВТХИА-1, МД-6,

МД-15

МД-4

2017 (2)-2020 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда2.4.11.Тахкими система ва муассисахои тахсилоти бо максади ба таври самаранок мутобиксозии онхо ба талаботи шахсони дорои маъюбиятМД-3, ВТХИА-2, ВТХИА-1, МД-42017 (2)-2020 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда2.4.12.Арзёбии имконияти чори намудани хизматрасонии тарчумони бо истифодаи имову ишора ва забони аломатхо дар сохахои тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимоии ахоли, барои конеъ намудани талаботи шахсони дорои иллати шунавои. Тахияи механизмхои ворид намудани чунин хизматрасонихо дар руйхати хизматрасонии мавчудаи тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимоии ахоли, татбик ва дастгирии онхоВТХИА-2, ВТХИА-7, ВТХИА-1, МД-4, РТХИА, ТЧГ

2017 (3)

2017 (4)-2020 (4)

Дар доираи маблагхои пешбинишуда

Бучети махалли ва ШР

2.4.13.Арзёбии имконияти чори намудани хизматрасонии тарчумони барои хизматрасонихои хаётан зарур (масалан, дар системаи суди) барои конеъ гардонидани талаботи шахсони иллати шунавои дошта. Тахияи механизмхо барои ворид намудани чунин хизматрасонихо дар руйхати хизматрасонихои асосии мавчуда

ВТХИА-2, ВТХИА-7, ВТХИА-1, МД-11

МД-4, РТХИА, ТЧГ, ШР

2017 (1)-2017 (3)

2017 (4)-2020 (4)

Дар доиран маблагхои пешбинишуда

Бучети махалли ва ШР

2.4.14.

Таъсиси озмуни хамасолаи милли барои бехтарин мухити дастрас байни иншоотхои ба стандаргхои ластраси чавобгу ва

чорахои мутобикшавии окилона барои конеъ намудани талаботи шахсони дорои маъюбият ва дар назди омма эълон намудани голибон

ВТХИА-2,

ВТХИА-7, ВТХИА-1, ГД-1, ШР, ТЧГ, МД-10, МД-13,

МД-4

2017 (1)-

2014 (4)

Дар доиран маблагхои пешбинишуда

 

ШР, МД ва сохибкорон

Мустахкамсозии дастгири дар сатхи инфироди ва чамъияти2.4.15.

Гузаронидани чорабинихои варзиши ва фарогати барои одамони дорои маъюбият, ки ба раванди хамгирои ва фарогирии онхо ба чомеа ба воситаи:

– тахия ва ташкили мусобикахои варзишию фарханги, ки ба баландшавии сатхи харакатнокии онхо дар сатххои махалли, минтакави ва милли мусоидат менамоянд (хар сол);

– ташкил ва гузаронидани мусобикахои адаби, намоишгоххои санъат, намоиши филмхо байни одамони маъюб (ду маротиба дар як сол)

ВТХИА-1, ВТХИА-7, ТЧГ-6,

ТЧГ-2, РТХИА-1-4, ТЧГ, ШР, МД-13,

МД-15,

МД-4

2018-

2020 (4)

Дар доираи маблагхои пешбинишуда

ШР ва МД

Тагйир додани муносибати одамон (нисбати масъалахои маъюбият)2.4.16.Гузаронидани чорабини оид ба баланд бардоштани сатхи огохи оид ба масъалахои маъюби дар хамаи кишрхои чомеа, аз чумла макомоти махалли, кормандони сохаи тандурусти (аз чумла кормандони ёрирасон), муассисахои таълими, воситахои ахбори омма ва гайра. Чунин чорабинихо ба муносибат ба маъюби, дар асоси хукуки ва эхсонкори мусоидат хохад кард, ки дар он симои мусбати одамони дорои маъюбият, ноил шудани онхо ба натичаи саривакти ва самараноки тандурусти, тавонбахши ва хифзи ичтимои инъикос шудааст

ВТХИА-2, ВТХИА-7, ВТХИА-1, ГД-1,

МД-13, РТХИА, ШР, ТЧГ, МД-4

2017 (2)-2020  (4)

Дар доираи маблагхои

пешбинишуда

бучети

махалли, ШР ва МД

2.4.17.Чори намудани дарси баланд бардоштани сатхи огохи оид ба масъалахои маъюби дар хамаи муассисахои тахсилоти хамагони, донишгоххои оли, барномаи таълими ва хамаи муассисахои такмили ихтисоси касби, аз чумла мактабхои миёна, донишгоххо ва муассисахои такмили ихтисосВТХИА-2, ВТХИА-1, МД-3, МТ, ГД-1, РТХИА, ШР, ТЧГ, МД-42017 (3)-2020 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда ШР ва МД2.4.18.Рушди лоихахо оид ба воситахои ёрирасони техники барои хонандагоне, ки касби мухандисиро дар муассисахои тахсилоти миёна ва тахсилоти оли меомузанд, ташвик намудани онхо барои тахияи лоихахои инноватсионии мухандиси, ки ба халли ниёзхои одамони маъюб ва тахияи воситахои ёрирасони техники барои тандурусти мусоидат мекунанд

ВТХИА-2, ВТХИА-1, РЦ-13.

МД-3,

МД-6, МТ, ШР, МД-4

2017 (1)-2020 (4)Бучаи муассисахои таълими ва ШР2.4.19.Ташвик ва мусоидат намудан ба иштироки шахсони маъюб дар барномахои телевизион ва радио, пахши барномахо, чорабинихои варзиши, чамъияти ва озмунхо махсусан аз сатхи махалли то милли (масалан, ракс дар аробачахои маъюби, иштироки одамони нокисии бинои дошта дар мусобикахои аспдавони ё иштироки шахсони бе даст дар озмуни расми бехтарин)

ВТХИА-2, ВТХИА-1, ГД-1,

МД-13.

МД-15, ШР, ТЧГ, МД-4

2017 (2)-2020 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда МД, ШР ва сохибкорон2.4.20.Гузаронидани тахкики ибтидоии дониш, муносибат ва тачриба барои чамъ овардани маълумот дар бораи дониш, муносибат ва тачрибаи мавчуда ва азхудкунии тачрибахои шахсони маъюб. Ин маълумот аз руи синну сол ва чинс гурухбанди карда мешавад

ВТХИА-2, ВТХИА-1, МД-3,

МД-6,

МТ, ШР,

ТЧГ

2017 (1)-2017 (4)ХК СММ2.4.21.Кор бо васоити ахбори омма ва рузноманигорон чихати баланд бардоштани салохияти онхо вобаста ба масъалахои маъюби ва ба истифодаи истилохоти дустонаи марбут ба шахсони маъюб дар сатхи милли ва махаллиВТХИА-1, ВТХИА-7, ШР, ТЧГ, РТХИА, МД-13

2017 (4)-

2020 (4).

Дар доираи маблагхои пешбинишуда2.5. Механизми мониторинг ва арзёбии Барномаи милли2.5.1.Рафти татбики Барномаи милли дар чараёни нишасти матбуотии солонаи Вазорати тандурусти ва хифзи ичтимоии ахоли дар охири хар соли таквими мухокима карда мешавад

ВТХИА-1, ГД-1

МД-1

2017 (4)-2020 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда2.5.2.Хисобот оид ба мониторинг ва арзёби хар ду сол як маротиба омода гашта, дар раванди мизхои мудаввар ва семинархо шунида мешавад

ВТХИА-1, МД-1,

ШР, МД-4

2017 (4)-2020 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда ва ШР2.5.3.Хисобот аз чониби шарикон оид ба натичахои татбики Барномаи милли хамасола ба ВТХИА барои тартиб додани хисоботи ягона ва пешниход намудани он ба Мачлиси намояндагони Мачлиси Олии Чумхурии Точикистон ва Дастгохи ичроияи Президенти Чумхурии Точикистон супорида мешавад

РТХИА, МТ, РЦ, МИ, МД, ШР, ТЧГ,

ГД

2017 (4) 2017 (4) 2018 (4) 2019 (4) 2020 (4)Дар доираи маблагхои пешбинишуда

 

9. Шарикон оид ба татбики Барномаи милли

ниг.ба накша

  1. Шарикон оид ба татбики Барномаи милли
Вазорату идорахо Вохидхои сохтори Вазорату идорахо Вохидхои сохтори
ВТХИА 1.Вазорати тандурусти ва хифзи ичтимоии ахоли ва баъзе ташкилотхои тобеи он
ВТХИА-1 Дафтари вазир ВТХИА-7 Агентии давлатии хифзи ичтимоии ахоли
ВТХИА-2 Раёсати хифзи ичтимоии ахоли ВТХИА-8 Хадамоти давлатии ташхиси тиббию ичтимои
ВТХИА-3 Раёсати ташкили хизматрасонии тибби ба модарон, кудакон ва танзими оила ВТХИА-9 Пажухишгохи ташхиси тиббию  ичтимои ва тавонбахшии маъюбон
ВТХИА-4 Раёсати иктисоди ва банакшагирии бучети сохахои тандурусти ва хифзи ичтимоии ахоли
ВТХИА-5 Шуъбаи корхои махсус
ВТХИА-6 Шуъбаи хукук
РТХИА 2. Раёсатхои тандурустии вилояти ва шуъбахои хифзи ичтимоии ахоли
РТХИА-1 Раёсати хифзи ичтимоии ахолии ВМКБ РТХИА-7 Раёсати тандурустии ВМКБ
РТХИА-2 Раёсати хифзи ичтимоии ахолии вилояти Сугд РТХИА-8 Раёсати тандурустии вилояти Сугд
РТХИА-3 Раёсати хифзи ичтимоии ахолии вилояти Хатлон РТХИА-9 Раёсати тандурустии вилояти Хатлон
РТХИА-4 Раёсати хифзи ичтимоии ахолии шахри Душанбе РТХИА-10 Раёсати тандурустии шахри Душанбе
РТХИА-5 Шуъбахои ёрии ичтимои дар хона РТХИА-11 Марказхои кумаки аввалияи тибби-санитари (КАТС)
РТХИА-6 Марказхои машварати психологи, тибби ва педагоги РТХИА-12 Шуъбахои хифзи хукуки кудак
МТ 3. Муассисахои тахсилоти барои тайёр намудан ва такмили тахассуси касбии кормандон
МТ-1 Академияи илмхои Чумхурии Точикистон МТ-5 Донишгохи миллии Точикистон
МТ-2 Донишкадаи идоракунии давлатии назди Президенти Чумхурии Точикистон МТ-6 Маркази таълими-амалии корхои инноватсиони
МТ-3 Донишкадаи тахсилоти баъдидипломии кормандони сохаи тандурустии Чумхурии Точикистон МТ-7 Коллечи тибби чумхурияви
МТ-4 Донишгохи давлатии тиббии Точикистон ба номи Абуали ибни Сино МТ-8 Коллечхои тибби (Кулоб, Хучанд, Хисор, Рашт, Ёвон, Дангара, Конибодом, Истаравшан, Панчакент, Хоруг, Турсунзода, Кургонтеппа, Вахдат)
МТВ 4. Марказхои тавонбахши
МТВ-1 Маркази миллии тавонбахшии кудакон ва наврасони “Чорбог” МТВ-8 Маркази миллии ташхис
МТВ-2 Марказхои чумхуриявии тавонбахши барои кудакон (Мачитон) МТВ-9 Маркази чумхуриявии клиникии беморихои рухи
МТВ-3 Маркази чумхуриявии клиникии беморихои чашм МТВ-10 Маркази чумхуриявии саломатии психикии кудакону наврасон
МТВ-4 Маркази чумхуриявии килиникии беморихои дил МТВ-11 Маркази чумхуриявии килиникии беморихои рухи
МТВ-5 Маркази чумхуриявии килиникии беморихои сутунмухра МТВ-12 Беморхонаи чумхуриявии физиотерапевтии ба номи А.Нурматов
МТВ-6 Маркази чумхуриявии килиникии беморихои ортопеди ва травматологи МТВ-13 Корхонаи вохиди давлатии “Заводи ортопедиву протези” (КВД ЗПО)
МТВ-7 Маркази чумхуриявии тавонбахшии тибби-ичтимои
МИ 5. Муассисахои интернати
МИ-1 Хона-интернати пиронсолон ва маъюбони шахри Вахдат МИ-8 Маркази байналмилалии тавонбахши дар нохияи Балчувон
МУ-2 Хона-интернати пиронсолон ва маъюбони “Батош” шахри Турсунзода МИ-9 Мактаби-интернатхои чумхуриявии кудакони маъюбии бинои ва шунавои дошта дар нохияи Рудаки
МУ-3 Хона-интернати пиронсолон ва маъюбони нохияи Ёвон МИ-10 Мактаб интернати чумхурияви барои кудакони нобино ва биноияшон суст (Хучанд, Исфара, Хисор)
МУ-4 Хона-интернати пиронсолон ва маъюбони шахри Панчакент МИ-11 Мактаб-интернати чумхуриявии кудакони низоми махсус (фалачи атфол)
МУ-5 Хонаи маъюбон “Дехмой”-и нохияи Чаббор Расулов МИ-12 Мактаб-интернат барои кудакони кобилияти аклониашон суст (Душанбе, Хучанд, Кулоб)
МУ-6 Хона-интернати беморони рухии нохияи Хисор МИ-13 Хонаи кудакон (Хучанд, Истаравшан, Душанбе)
МУ-7 Хона-интернати беморони рухии нохияи Восеъ
МД 6. Муассисахои давлати, ба гайр аз Вазорати тандурусти ва хифзи ичтимоии ахоли
МД-1 Хукумати Чумхурии Точикистон МД-10 Кумитаи меъмори ва сохтмони назди Хукумати Чумхурии Точикистон
МД-2 Дастгохи ичроияи Президенти Чумхурии Точикистон – Раёсати рушди ичтимои МД-11 Шурои адлия
МД-3 Вазорати маориф ва илми Чумхурии Точикистон МД-12 Комиссияи оид ба хукукхои кудаки назди Хукумати Чумхурии Точикистон
МД-4 Вазорати молияи Чумхурии Точикистон МД-13 Кумитаи телевизион ва радиои назди Хукумати Чумхурии Точикистон
МД-5 Вазорати рушди иктисод ва савдои Чумхурии Точикистон МД-14 Агентии сугуртаи ичтимои ва нафакаи назди Хукумати Чумхурии Точикистон
МД-6 Вазорати мехнат, мухочират ва хифзи ичтимоии ахолии Чумхурии Точикистон МД-15 Кумитаи чавонон, варзиш ва сайёхии назди Хукумати Чумхурии Точикистон
МД-7 Вазорати наклиёти Чумхурии Точикистон МД-16 Кумитаи забон ва истилохоти назди Хкумати Чумхурии Точикистон
МД-8 Вазорати фарханги Чумхурии Точикистон МД-17 Агентии омори назди Президенти Чумхурии Точикистон
МД-9 Вазорати адлияи Чумхурии Точикистон МД-18 Хадамоти алокаи назди Хукумати Чумхурии Точикистон
ММК Маркази миллии конунгузории назди президенти Чумхурии Точикистон
ШР 7. Шарикони байналмилали оид ба рушд
ШР-1 Ташкилоти Умумичахонии Тандурусти (ТУТ) ШР-10 Агентии Олмон оид ба хамкорихои байналмилали (GIZ)
ШР-2 Хазинаи кудакони СММ ШР-11 Муассисаи карздихи барои баркарорсозии иктисодиёт  (KfW)
ШР-3 Барномаи рушди СММ (БРСММ) дар Точикистон ШР-12 Агентии Чопон оид ба хамкорихои байналмилали
ШР-4 СММ Департамент оид ба масъалахои иктисоди ва ичтимои ШР-13 Агентии Туркия оид ба хамкори ва хамохангсози (TIKA)
ШР-5 Бонки умумичахони ШР-14 СММ Занхо
ШР-6 Намояндагии Иттиходи Аврупо дар Чумхурии Точикистон ШР-15 ЮНЕЙДС
ШР-7 Агентии Швейтсария оид ба рушд ва хамкори (SDC) ШР-16 Бонки осиёи рушд (АБР)
ШР-8 Фонди Абилис ШР-17 Сафоратхонахои мамлакатхои хоричи дар Чумхурии Точикистон
ШР-9 Агентии ИМА оид ба хамкорихои байналмилали (USAID)
ТЧГ 8. Ташкилотхои чамъияти, касби ва байналмилалии гайрихукумати
ТЧГ-1 Конфедератсияи иттифокхои касаба ТЧГ-5 Ассотсиатсияи волидоне, ки кудакони маъюб доранд
ТЧГ-2 Кумитаи миллии параолимпи ТЧГ-6 Федератсияи варзиши маъюбони Чумхурии Точикистон
ТЧГ-3 Созмонхо оид ба кор бо шахсони маъюб ТЧГ-7 Ташкилотхои махаллии чамъияти, ки барномахои буду боши рузона ва тавонбахши дар сатхи чамоатро татбик менамоянд
ТЧГ-4 Олимпиадаи махсуси Точикистон ТЧГ-8 Ташкилотхои байналмилалии гайрихукумати, (Институти Чомеаи кушод, Фонди Сорос) Оперейшн Мерси, Каритас-Олмон, Хэндикап интернейшнл, Ассотсиатсияи ёри ва мусоидати Чопон (AAR Japan), Миссияи Шарк, Кумитаи байналмилалии салиби сурх – Фонди махсус барои одамони маъюб дар Чумхурии Точикистон
ГД 9. Гуруххои дигари ёрирасон
ГД-1 Кумитаи хамохангсози ГД-3 Шабакаи тавонбахши дар сатхи чамоат
ГД-2 Гурухи кори оид ба масъалахои меъёрию хукуки
ДБ 10. донорхои байналмилали

10. Истилохот

Лугати мазкур аз тахлили вазъият оид ба вазъи тавонбахши дар Точикистон (агар тартиби дигар нишон дода нашуда бошад), гирифта шудааст.

Дастраси – дастраси, дарачаеро тавсиф менамояд, ки то он мухити зист, хизматрасони ё махсулот ба шумораи харчи бештари одамон дастрас аст, махсусан, барои одамони дорои маъюбият.

Стандартхои дастраси – стандарт сатхи сифат аст, ки хамчун меъёр кабул карда шудааст.

Фаъолноки – аз руи (ICF), фаъолноки, ин ичро намудани вазифа ё амалиёте аз тарафи шахс аст. Вай рамзи нуктаи назари инфиродии фаъолиятро дорад.

Махдудияти фаъолноки – мушкилотест, ки шахс хангоми татбики фаъолият аз сар мегузаронад.

Муоширати алтернативи – усули хамкори аст, ки нутк ва хатро пурра ё иваз менамояд – масалан, ифодаи киёфаи руй, рамзхо, расмхо, имову ишора ва аломатхо.

Технологияи мувофик – технологияи ёрирасон, талаботу ниёзхои одамонро ба воситаи малакахои махалли, асбобу тачхизот ва маводхо, ки одди, самаранок, аз руи арзиш дастрас ва барои истифодабарандагон кобили кабул аст, конеъ месозад.

Воситахои ёрирасон (мол) барои саломати [аз ёддошти консепсияи ТУТ ва Хамкорихои умуми оид ба технологияхои ёрирасони техники] хама гуна шакли воситаи (асбоби) беруна, ки махсус тархрези ва амали шудааст, ё умуман дастрас буда, таъимоти аввалиндарачаи ондастгири, ё бехтардонии фаъолият ва истиклолияти вокеии шахс, ба иштирок ва бехтар намудани некуахволии умумии у мусоидат намудан аст.

Воситахои технологии ёрирасони тибби – аз ёддошти консепсияи ТУТ ва Хамкорихои умуми оид ба воситахои ёрирасони техники истифодаи дониш ва малакахои муташаккил, расмиёт ва системахои ба таъмини тачхизоти барои саломати ёрирасон вобаста. Воситахои ёрирасони технологияи тибби ин истилохоти муттахидкунандаи воситахои ёрирасон, хизматрасонихо ва хам истифодаи илмии он мебошад.

Монеахо – омилхое дар мухити вокеии шахс мебошанд, ки ба туфайли набудан ё мавчудияташон фаъолиятро махдуд намуда, сабаби афзоиши маъюби мегарданд. Масалан, набудани дастраси ба мухити чисмони, набудани воситахои технологияи ёрирасони мувофик ва муносибати манфи нисбат ба маъюби.

Кобилияти эхтимоли (имконпазир) – консепсияи Таснифоти Байналмилалии харакатхои чисмони, ба нишондихандаи сатхи баландтарини имконпазири фаъолиятноки, ки шахси вокеи метавонад ба он дар мухити якранг ва стандарти расад, ишора намуда, кобилияти мухити зисти каноатбахши инфиродиро инъикос менамояд.

Акибмони аз рушд – истилохи акибмони аз рушд, навзод ё кудаки синну соли хурдро, ки малакахои мувофики структура ё синну соли мувофикаш ба таъхир афтодааст тавсиф менамояд. Навзод ё кудаки синну соли хурд малакахоеро, ки аз руи синну соли хронологи бояд нишон дихад надорад. Дар мавриди баъзе аз кудакон, ба таъхир афтодани инкишоф ба рушди ягон маъюбии махсус оварда мерасонад ва кудак баъдтар чун маъюб ташхис мешавад, дар холе ки дигар кудакон окибат рушд намуда ба хамсолони худ мерасанд (Коулмеи, Ч (2006) (Ed.). Лугати дахолати барвакти; Дастури бисёрсоха оид ба истилохот (3 Ed).Бетесда, MD: Вудбин Хаус. (С. 112)]

Дахолати барвакти -стратегияхоеро дар назар дорад, ки ба дахолати барвакти ва мавчудияти мушкили нигаронида шудаанд ва роххои инфиродии халли махсус тахияшударо таъмин менамоянд.

Мухити барои зист мусоид – мухитест, ки иштирокро дастгири намуда ба бартараф намудаии монеахо бо пешииходи омилхо мусоидат менамояд.

Ноил шудан ба баробарии имкониятхо – Равандест, ки бо истифодаи он дастраси барои хамаи системахои гуногуни чомеа ва мухити беруна, ба монанди хадамоти, фаъолият, иттилоот ва хуччатхо, аз чумла барои шахсони дорои маъюбият таъмин карда мешавад.

Фаъолиятноки – Истилохи муттахидкунанди аз барои харакатхои бадан, структураи бадан, фаъолият ва иштироки бадан. Он ба чихатхои мусбии байни шахси вокеи (ки вайроншавии харакат дорад) ва омилхои муносиби мазмум (беруна ва шахси) ишора мекунад (Таснифоти байналмилалии харакатхои чисмони).

Вайроншавии саломати – ин истилохи муттахидкунанда барои беморихои (шадид ё музмини), вайроншави, захмдоршави ё осеббини аст. Вайроншавии саломати метавонад дигар вазъиятхоро низ дар бар гирад, аз чумла, хомиладори, пири, стресс ё аксуламали бадан ба омилхои мухити атроф, иллатхои модарзоди ё ирси (Таснифоти байналмилалии харакатхои чисмони).

Вайроншавии харакат – гум кардан ё равиши назаррас аз меъёрхои омор мукаррар карда мешавад, гум кардан ё вайроншави дар сохтори бадан ё ягон функсияи физиологи (аз чумла вазифахои равони), ки дар он патология маънои дуршави аз меъёрхои статистикии мукарраршударо дорад (Таснифоти байналмилалии харакатхои чисмони).

Ёрии гайрирасми Ёри ё дастгири, ки аз тарафи ягон аъзои оила, рафик, хамсоя ё ихтиёриён бе маблаг расонида мешавад.

Эрготерапия (ё табобат ба воситаи мехнат) – Бехтар намудани сатхи саломати ва некуахволи тавассути мехнат. Максади асосии табобат ба воситаи мехнат аз додани имконият барои иштирок дар фаъолиятхои харрузаи хаёти мебошад. Мутахассисони табобат бо мехнат натичахои дилхохро ба воситаи фарохам овардани имконияти банд шудан ба коре, ки кобилиятхои онхоро бехтар мегардонад, ё мутобикнамоии вазъияти беруна, ки ба иштироки самараноки онхо мусоидат мекунад. Хизматрасонихои Аутрич – ин фаъолияти пешниходи хизматрасонихо ба ахоли, ки ба хизматрасонихои мавчуда дастраси надоранд мебошад. Кисмати асосии фаьолияти аутрич аз он иборат аст, ки гурухи хизматрасон намояндаи беморхона нест, ин хизматхо дар якчояги бо тарафхои шавкманди махалли татбик намуда, механизми пайдарпайиро риоя мекунанд. Яъне онхо талаботи бахрабарандангонро ба хизматхо дар чои зисти онхо конеъ менамоянд. Чун илова ба хизматхо, хизматрасонин аутрич инчунин, накши таълимдихандаро ичро менамояд. Вай ба воситаи баланд бардоштаии сатхи огохии аъзоёни чамоат, ба онхо оид ба хизматрасонихои мавчуда иттилооти муфид пешниход менамояд.

Фаъолноки – Консепсияи корхоеро, ки шахсони алохида дар мухити атрофашон мекунанд, бо иловаи чалбшавиашон ба холатхоп хаёти тавсиф намудааст. Мухити атрофи имруза бо истифодаи омилхои беруна тавсиф карда мешавад (Таснифоти байналмилалии фаъолият). Духтурон мутахассисони сохаи тибби чисмони ва тавонбахши -хизмарасонихоро бо ташхиси мушкилоти сохаи тандурусти, арзёбии фаъолияту харакат ва таъини дахолати тибби ва технологи, ки мушкилихои вайроншавии саломатиро табобат ва кобилияти кориро тавон мебахшад, таъмин менамоянд.

Физиотерапия – пешниходи хизматхо ба Шахсони алохида бо максади рушд, дастгири ва баланд намудани кобилиятхои харакати дар давоми тамоми хаёт мебошад. Табобати бемориро бо усулхои физики ба монанди масх, табобат гарми амали мекунад.

Протезист-ортопед – хизматхои ортопеди, ё дигар хизматрасонихоро бо максади бехтар намудани фаъолияту харакати одамони маъюб ба воситаи дар холати хуби коршоями нигох доштани воситахои ёрирасони харакати чисмони таъмин менамояд. Ба кумаки ортопеди воситахои ёрирасони иловагие, ки бо максади дастгири, рост нигох доштан ё бехгардонии харакату амали узвхои бадани одамони маъюб ёри мерасонанд, дохил мешавад; тадбирхои протези ба таври сунъи иваз намудани ягон кисми берунаи бадан ва дар холати хуби кори нигох доштани онро таъмин менамояд.

Мутобиксозии окилона – воридсозии тагйироти зарурию мувофик. Маънои воридсозии дигаргунихои зарури ва мувофикро дар ягон вазъи муайяну мушаххас дорад, ки он бори гарони номутаносиб ё беасос набуда бо максади таъмини истифода дар асоси баробари бо дигар шахсон, одамони маъюб низ аз тамоми хукукхо ва озодихои асосии инсони бахравар мешаванд.

Корманди ичтимои – Корманди ичтимоии касби, кобилиятхои имконпазири шахсони алохида ё гуруххоро бо максади самаранок фаъолият намудан дар чамъият баркарор ё бехтар менамояд ва ба чомеа барои мутобик намудани худ ба ниёзу талаботи онхо ёри мерасонад.

Тархрезии умуми – махсулоти тархрезишуда, мухит, барномаю хизматрасонихо бояд барои истифодаи хамаи одамон ба хадди имкон, бидуни зарурати мутобикнамои ё тархи махсус дастрас бошад. Баркарорсозии касби ва омузиши барномахо барои тачдид ё рушди кобилиятхои одамони маъюб, бо максади дастрас кардан, нигохдори, ва муваффак шудан дар шугли мувофик тархрези шудаанд, масалан, омузиши касби, машваратдихи оид ба кор, машварату хизматрасони оид ба таъмин намудан бо чойхои кори.

Руйхати ихтисорот

ниг. ба замима

Руйхати ихтисорот

ВАО Васоити ахбори омма
ВМИ Вазорати маориф ва илм
ВМША Вазорати мехнат, мухочират ва шугли ахолии Чумхурии Точикистон
ВН Вазорати наклиёт
ВТХИА Вазорати тандурусти ва хифзи ичтимоии ахоли
ГКоТ Гурухи кори оид ба тандурусти
ГКОМХ Гурухи кори оид ба масъалахои хукуки
ГКОТ Гурухи кори оид ба масъалахои тавонбахши
ГКХИваХМ Гурухи  кори  оид  ба  хифзи  ичтимои  ва  хамгироии маъюбон
КАТС Кумаки аввалияи тиббию санитари
КВДЗПО Корхонаи вохиди давлатии “Заводи ортопедиву
протези” (КВД ЗПО)
КМ Кудакони маъюб
КОХМ Конвенсия оид ба хукукхои маъюбон
КР Кумитаи рохбарикунанда
МваА Мониторинг ва арзёби
МПТП Машваратгохи психологи-тибби ва педагоги
МТ Марказхои тавонбахши
ПваО Протез ва ортезхо
РХИ Раёсати хифзи ичтимои
СММ Созмони Милали Муттахид
СШМ Созмонхо оид ба шахсони маъюб
ТГХ Ташкилотихои гайрихукумати
ТБФМС Таснифоти байналмилалии фаъолият, маъюбият ва тандурусти
ТЕТ Технологияхои ёрирасони тибби
ТСЧ Тавонбахши дар сатхи чамоат
ТЧ Ташкилотхои чамъияти
ТУТ Ташкилоти умумичахонии тандурусти
ХКСММ Хазинаи кудакони СММ
ХОММ Хамохангсозон оид ба масъалахои маъюбият
ХУТЁТ Хамкорихои умуми оид ба технологияхои ёрирасони техники (ОАТЕ)
ШМ Шахсони маъюб
ШТСЧ Шабакаи тавонбахши дар сатхи чамоат
ШХИДХ Шуъбаи хизматрасонии ичтимои дар хона

 

Загрузка...

Дар борамон

Инчунин кобед

oshiqi

Шеърхои ошики – Гулчини бехтарин

Шеъри ошики оиди духтари ношинос Ох, ин хат хати як чононест, Ёфтам ногахаш аз байни …